| YouTube Channel

पल्वल (palvala)

 
शब्दसागरः
English
पल्वल mn. (-लः-लं) A small pond.
E.
पल् to go, Unādi
aff.
वल.
Capeller Eng
English
पल्वल
n.
small tank, pond, pool.
Yates
English
पल्वल (लः-लं) 1.
m.
n.
A small pond.
Spoken Sanskrit
English
पल्वल palvala
m.
pond
पल्वल palvala
n.
puddle
पल्वल palvala
n.
pool
पल्वल palvala
n.
small tank
पल्वल palvala
n.
small pond
Wilson
English
पल्वल
mn. (-लः-लं) A small pond.
E.
पल to go, Uṇādi
aff.
वल.
Apte
English
पल्वलम् [palvalam], A small pool or pond, a puddle, tank (अल्पं सरः)
पल्वलजले$धुना......कथं वर्तताम्
Bv.*
1.3
R.*
2.17
3.3.
Comp.
-आवासः a tortoise. -कर्षक
a.
ploughing a pool. -पङ्कः the mud of a pool.
Apte 1890
English
पल्वलं A small pool or pond, a puddle, tank (अल्पं सरः)
पल्वलजलेऽधुना… कथं वर्ततां Bv. 1. 3
R. 2. 17
3. 3.
Comp.
आवासः a tortoise.
पंकः the mud of a pool.
Monier Williams Cologne
English
पल्वल
n.
(m. ,
Siddh.
) a pool, small tank, pond.
पल्वल [cf. Gk. πηλός
Lat.
palus
Lith.
pùrvas (?).]
Monier Williams 1872
English
पल्वल पल्वल, अस्, m. (connected with प-
लित
said to be fr. rt. पल्), a small tank, pond, pool
[cf. Gr. πηλό-ς, πήλ-ινο-ς, προ-πηλακ-ίζω
Lat. pal-
u(d)-s, palus-tri-s
perhaps Angl. Sax. pol, ‘a pool.’]
—पल्वल-तीर, अम्, n. the bank or margin of a
pool.
—पल्वल-पङ्क, अस्, m. the mud of a
pool.
—पल्वलावास (°ल-आव्°), अस्, m. ‘living in
ponds, a tortoise.
Macdonell
English
पल्वल pal-va-la,
n.
small tank, pond, pool.
Benfey
English
पल्वल पल्वल, sometimes incorrectly
पल्लल पल्लल, akin to पलित (cf. O.H.G.
falw),
n.
(and
m.
), A small pond, Pañc.
142, 13. -- Cf. Lat. palus, πηλός, per-
haps A.S. pol, pool.
Apte Hindi
Hindi
पल्वलम्
नपुं*
- पल् + ववच्
"छोटा तालाब, छप्पड़, जोहड़, तडाग"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पल्वल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣ ಕೊಳ/ಚಿಕ್ಕ ಜಲಾಶಯ
निष्पत्तिः - > पल (गतौ) "वलच्" (उ० ४-१०७), पा (पाने) "वलच्" लगागमो निपा० (उ० ४-१०७) वा
व्युत्पत्तिः - > पल्यते , पिबन्त्यस्मिन्
प्रयोगाः - > "पयोधिलक्ष्मीमुषि केलिपल्वले रिरंसुहंसी कलनादसादरम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-११७
L R Vaidya
English
palvala {% n. %} A small pool, a tank, (अल्पं सरः पल्वलं स्यात् Bhāvaprakāśa), R.ii.17, iii.3, Na.i.117.
Bopp
Latin
पल्वल m. n. palus, lacus, stagnum. N. 12. 8. 85. (Cf. lat.
palus, palûd-is.)
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पल्वल (nach dem Ko. *m.) Pfuhl, H XXXIV, 24.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वेशन्तः पल्वलोऽल्पं तत्परिखा खेयखातिके
-wordlist-
वेशन्त (पुं), पल्वल (पुंक्ली), परिखा (स्त्री), खेय (क्ली), खातिक (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वेशन्त
वेशन्त, पल्वल, तल्ल
वेशन्तः पल्वलं तल्लं कासारः सरसी सरः
verse 3.1.1.675
page 0077
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पल्वलं,
क्ली,
पुं,
(पलति गच्छति पिबत्यस्मिन् वा ।पल गतौ पा पाने वा + “सानसिवर्णसिपर्ण-सीति ।” उणां १०७ इति निपातनात्वलच् प्रत्ययेन सिद्धम् ।) अल्पसरः इत्य-मरः १० २८
(यथा, महाभारते ।७ ५१ ।“पल्वलानि सर्व्वानि सर्व्वे चैव तृणोपलाः ।स्थावरं जङ्गमञ्चैव निःशेषं कुरुते जगत्
”)तस्य लक्षणं यथा, --“अल्पं सरः पल्वलं स्याद्यत्र चन्द्रर्क्षगे रवौ ।न तिष्ठति जलं किञ्चित्तत्रत्यं वारि पाल्वलम्
तज्जलगुणाः ।पाल्वलं वार्य्यभिष्यन्दि गुरु स्वादु त्रिदोषकृत्
”इति भावप्रकाशः
“पाल्वलं गुर्व्वभिष्यन्दि विष्टम्भि दोषलं परम्
”इति राजवल्लभः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पल्वल
न०
पल--वल क्षुद्रजलालये (डोवा) “अल्पं सरःपल्वलं स्याद्यत्र चन्द्रर्क्षगे रबौ तिष्ठति जलं कालेतत्रत्यं वारि पाल्वलम् पाल्वलं वार्य्यभिष्यन्दि गुरुस्वादु त्रिदोषकृत्” भावप्र० चन्द्रर्क्षमृ मृगशिरर्क्षम्
Capeller
German
पल्वल
n.
Teich, Sumpf, Pfütze.
Burnouf
French
पल्वल पल्वल
m.
n.
marais, étang
cf. पलल। Lat.
palus.
Stchoupak
French
पल्वल-
nt. petit étang, mare.
°तीर- nt. bord d'un étang.
°पङ्क-
m.
boue d'un étang.