| YouTube Channel

परीणामः (parINAmaH)

 
Apte 1890
English
परि(री)णामः 1 Alteration, change, transformation.
2 Digestion
अन्नं सम्यक् परिणाममेति Suśr.
भुक्तस्य परिणामहेतुरौदर्यं T. S.
Pt. 4. 22.
3 Result, consequence, issue, effect
अप्रियस्यापि पथ्यस्य परिणामः सुखावहः H. 2. 135
Mk. 3. 1
परिणामसुखे गरीयसि (वचसि औषधे च) Ki. 2. 4
Bg. 18. 37, 38.
4 Ripening, maturity, full development
उपैति शस्यं परिणामरम्यतां Ki. 4. 22
फलभरपरिणामश्यामजंबू &c. U. 2. 20
Māl. 9. 24.
5 End, termination, conclusion, close, decline
दिवसाः परिणामरमणीयाः Ś. 1. 3
वयःपरिणामपांडुरशिरसं K. 10
परिणाममुपैति दिवसः K. 254 ‘the day is drawing to a close’.
6 Old age
परिणामे हि दिलीपवंशजाः R. 8. 11.
7 Lapse (of time).
8 (In Rhet.) A figure of speech allied to रूपक, by which the properties of any object are transferred to that with which it is compared. (The Candrāloka thus defines and illustrates it:
परिणामः क्रियार्थश्चेद्विषयी विषयात्मना प्रसन्नेम दृगब्जेन वीक्षते मदिरेक्षणा 5. 18
see R. G. also under परिणाम).
Comp.
दार्शिन् a. prudent, fore-sighted.
दृष्टि a. prudent. (
ष्टिः f.) prudence, providence.
पथ्य a. salutary in the end.
शूलं violent or painful indigestion, colic, flatulence with pain.
Apte Hindi
Hindi
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"बदलना, परिवर्तन, रूपान्तरण"
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
पाचन
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"नतीजा, निष्पत्ति, फल, प्रभाव"
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"पकना, परिपक्वता, पूर्णविकास"
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
"अन्त, समाप्ति, उपसंहार, अवसान, ह्रास"
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
बुढ़ापा
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
(समय का) बीतना
परीणामः
पुं*
- "परि + नम् + घञ्, पक्षे उपसर्गस्य दीर्घः"
रूपक से मिलता जुलता एक अलंकार जिसमें उपमेय के गुण उपमान में परिवर्तित कर दिये जाते हैं