परिषत् (pariSat)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Wordnet
Sanskrit परिषत्
परितः सीदन्त्यस्याम्
"यादृशी परिषत् सीते दूतच्चायम् तथाविधः"
सभा, परिषत्, गोष्ठी, समितिः
जनानाम् औपचारिकः सङ्घः।
"सभायाम् उपस्थितानां सर्वेषाम् अहं हार्दिकम् अभिनन्दनं करोमि।"
सभा, परिषत्, समितिः, संसत्, आस्थानी, सदः
विचारविनिमयार्थे सम्मिलिताः जनाः।
"कृषकाणां सभायां कृषकस्य विकल्पविषये विचारविनिमयः कृतः।"
नाममाला
Sanskritपरिषत्, कर्दम, पङ्क
परिषत्कर्दमः पङ्कः तज्जम् तामरसं विदुः ।
कमलं नलिनं पदम् सरोजं सरसीरुहम् ॥ २० ॥
खरदण्डं कोकनदं पुण्डरीकं महोत्पलम् ।
verse 0.1.1.20
page 0011
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपरिषत्, [द्] (पारतः सीदन्त्यस्याम् । पार-+ सद् + अधिकरणे क्विप् । “सदिरप्रतेः ।”८ । ३ । ६६ । इति षत्वम् ।) सभा । इत्य-मरः । २ । ७ । १५ ॥
(यथा, गोः रामा-यणे । २ । १३ । १६ ।“यादृशी परिषत् सीते ! दूतश्चायं तथाविधः ।ध्रुवमद्यैव राजा मां यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति ॥
”परियच्च खलु द्बिविधा, ज्ञानवती मूढपरिषच्च, सैव द्विविधा सती त्रिविधा पुनरनेन कारण-विभागेन सुहृत्परिषत्, उदासीनपरिषत, प्रति-निविष्टपरिषच्चेति । तत्र प्रतिनिविष्टायां परि-षदि ज्ञानविज्ञानवचनप्रतिवचनशत्ति सम्पन्नायांमूढायां वा न कथञ्चित् केनचित् सह जल्पोविधीयते । मूढायान्तु सुहृत्परिषदि उदा-सीनायां वा ज्ञानविज्ञानमन्तरेणाप्यदीप्तयशसामहाजनद्बिष्टेन सह जल्पो विधीयते । तद्बिधेनच सह कथयता आविद्धदीर्घसूत्रसङ्कलैर्वाक्य-दण्डकैः कथयितव्यम् । अतिहृष्टं मुहुर्मुहुरुप-हसता परं रूपयता च परिषदमाकारैब्रुव-तश्चास्य वाक्यावकाशो न देयः । कष्टशब्दञ्चब्रुवन् वक्तव्यो नोच्यत इति । अथवा पुनर्हीना तेप्रतिज्ञेति पुनश्चाह्वयमानः प्रतिवक्तव्यः । परि-संवत्सरोभव शिक्षस्व तावत् । पर्य्याप्तमेतावत्ते ।सकृदपि हि पारिक्षेपिकं निहतं निहतमाहु-रिति । नास्य योगः कर्त्तव्यः कथञ्चिदप्येवं श्रेयसासह विगृह्य वक्तव्यमित्याहुरित्येके । नत्वेवंज्यायसा सह विग्रहं प्रशंसन्ति कुशलाः । प्रत्य-वरेण तु सह समानाभिमतेन वा विगृह्य जल्पतासुहृत्परिषदि कथयितव्यम् । अथवाप्यु-दासीनपरिषदि अनवधानश्रवणज्ञानविज्ञानोप-धारणवचनशक्तिसम्पन्नायां कथयता चाव-हितेन परस्य साद्गुण्यदोषबलमवेक्षितव्यम् ।समवेक्ष्य च यत्रैनं श्रेष्ठं मन्येत नास्य तत्रजल्पं योजयेत् अनाविकृतमयोगं कुर्व्वन् । यत्रत्वेनमवरं मन्येत तत्रैवैनमाशु निगृह्णीयात् ।”इति चरके विमानस्थानेऽष्टमेऽध्याये ॥
)परिषत्त्वं यथा, प्रायश्चित्तविवेके ।“एकविंशतिसंख्याकैर्मीमांसान्यायपारगैः ।वेदाङ्गकुशलैश्चैव परिषत्त्वं प्रकल्पयेत् ॥
”
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.