परिवर्तन (parivartana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 परिवर्त्तन n.
  (-नं)
	 1. Turning back or round,  returning.
	 2. Turning
round,  revolving.
	 3. Barter,  exchange.
	 4. Requital,  return. 
	 5.
Inverting,  taking or putting any thing in a wrong direction.  E.
 
परि around,  वृत to be,  भावे-ल्युट् aff.
  

Capeller Eng

English

 परिव॑र्तन f.
  ई = prec.
  a.
 
 n.
  turning round, 
revolving
 revolution,  lapse or end (of time),  change,  barter. 

Yates

English

 परि-वर्त्तन (नं) 1.
n.
  Turning back,  &c.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   परिवर्तन  parivartana  n.
    conversion    
   प्रत्यापत्ति  pratyApatti f.
   conversion    
   रूपान्तरण  rUpAntaraNa n.
   conversion   
   पृथग्जनकल्याणक  pRthagjanakalyANaka m.
   man wishing for conversion    
   विनाम  vinAma m.
   conversion into a cerebral letter  
   विपाक  vipAka m.
   digestion conversion of food into a state for assimilation     
            

 
   परिवर्तन   parivartana   n.
   reformation   
   परिवर्तन   parivartana   n.
   conversion    
   परिवर्तन   parivartana   n.
   alteration   
   परिवर्तन  parivartana  adj.
   causing to turn round   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   end of a period of time  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   change   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   return  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   inverting   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   converting  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   revolution   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   moving to and fro  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   rolling about or wallowing on   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   cutting or clipping the hair  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   protecting   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   exchange  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   taking or putting anything in a wrong direction   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   defending  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   convert   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   requital  
   परिवर्तन  parivartana  n.
   barter   
   परिवर्तन  parivartana  n.
   turning or whirling round  
   मन्द-परिवर्तन  manda-parivartana  n.
   evolution   
   समोष परिवर्तन  samoSa parivartana  n.
   adiabatic change  [ Phys. ]  
   अधिवास-परिवर्तन  adhivAsa-parivartana  n.
   change of domicile     
            

Wilson

English

 परिवर्त्तन
n.
  (-नं)
1 Turning back or round,  returning.
2 Turning round,  revolving.
3 Barter,  exchange.
4 Requital,  return. 
5 Inverting,  taking or putting any thing in a wrong direction. 
E.
  परि around,  &c. वर्त्तन being.

Apte

English

परिवर्तनम् [parivartanam],  1 Moving to and fro,  turning about,  rolling about (as on the lap,  bed &c.
 )
 महार्हशय्या- परिवर्तनच्युतैः स्वकेशपुष्पैरपि या स्म दूयते Ku.*
  5.12
 R.*
  9.13
 Śi.*
  4.47.

Turning round,  revolving,  whirling round.

Revolution,  end of a period or time.

Change
 वेषपरिवर्तनं विधाय Pt.*
  3.

Exchange,  barter......परि- हापणमुपभोगः परिवर्तनमपहारश्चेति कोशक्षयः Kau. A.
 2.7.26. also राजद्रव्याणामन्यद्रव्येणादानं परिवर्तनम्

Inverting.

Requital,  return. 

Apte 1890

English

 परिवर्तनं 1 Moving to and fro,  turning about,  rolling about (as on the lap,  bed &c.)
 Ku. 5. 12
 R. 9. 13
 Śi. 4. 47. 
2 Turning round,  revolving,  whirling round. 
3 Revolution,  end of a period of time. 
4 Change
 वेषपरिवर्तनं विधाय Pt. 3. 
5 Exchange,  barter. 
6 Inverting. 
7 Requital,  return. 

Monier Williams Cologne

English

 परि-व॑र्तन mf(ई)n.  causing to turn round

 परि-व॑र्तन n.
  turning or whirling round,  moving to and fro (trans. and intrans.),  Kāv.
 
 Suśr.
 
 Pañc.
  
 BhP.

 rolling about or wallowing on (comp. ),  Kālid.
 

 revolution,  end of a period of time,  MBh.
  
 Hariv.

 barter,  exchange,  Kathās.
 
 Pañc.
  
 Mṛcch.

 cutting or clipping the hair,  ŚBr.
  

 protecting,  defending,  Nalac.
  

 =
  प्रेरण,  TBr.
  ,  Sch.

 inverting,  taking or putting anything in a wrong direction,  W.
 

 requital,  return,  ib.

Monier Williams 1872

English

 परि-वर्तन,  अस्,  ई,  अम्,  causing to turn round
(ई),  f. epithet of a particular magical art
 (अम्),  n.
cutting,  clipping (the hair,  Ved.)
 (according to a
Scholiast) = प्रेरण (Ved.)
 turning round,  going
round,  turning back,  returning
 moving to and fro
whirling round,  revolving
 revolution,  end of a
period of time
 inverting,  taking or putting anything
in a wrong direction
 change,  exchange,  barter
requital,  return.

Benfey

English

 परिवर्तन परि-वर्तन,  i. e. परि-वृत्
+ अन, 
 I. adj.
 ,  f.
  नी,  Causing to turn, 
Kathās. 46,  118.
 II. n.
 
 1. Turning.
 2. Moving to and fro,  Pañc. 188,  10.
 3. Revolution,  the end of a period, 
MBh. 1,  1254.
 4. Exchange,  barter, 
Kathās. 12,  50.

Hindi

दो संकेत के एक्सचेंज

Apte Hindi

Hindi

परिवर्तनम्
नपुं*
   - परि + वृत् + ल्युट्
"इधर उधर घूमना,  इधर उधर मुड़ना (बिस्तर आदि पर) करवटें बदलना"

परिवर्तनम्
नपुं*
   - परि + वृत् + ल्युट्
"इधर उधर मुँह फिराना,  चक्कर काटना,  चकराना"

परिवर्तनम्
नपुं*
   - परि + वृत् + ल्युट्
"क्रान्तिकाल,  चक्र का अन्त"

परिवर्तनम्
नपुं*
   - परि + वृत् + ल्युट्
बदलना

परिवर्तनम्
नपुं*
   - परि + वृत् + ल्युट्
"अदला-बदली,  विनिमय"

परिवर्तनम्
नपुं*
   - परि + वृत् + ल्युट्
"पलटना,  उलटना"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬದಲಾವಣೆ/ವಿನಿಮಯ/ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು
निष्पत्तिः - > परि+वृतु (वर्तने) भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "अङ्कमङ्कपरिवर्तनोचिते तस्य निन्यतुरशन्यतामुभे। वल्लकी च हृदयङ्गमस्वना वल्गुवागपि च वामलोचना"
उल्लेखाः - > रघु० १९-१३
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲುಂಠನ/ಹೊರಳಾಡುವುದು
प्रयोगाः - > "अपशङ्कमङ्कपरिवर्तनोचिताश्चलिताः पुरः प्रतिमुपैतुमात्मजाः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-४७
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಾರ್ಪಾಡು/ಬದಲಾವಣೆ/ವ್ಯತ್ಯಾಸ
प्रयोगाः - > "अथ तेषामेकतमो वेषपरिवर्तनं विधाय सम्मुखो भूत्वापामार्गेण तमाहिताग्निमूचे"
उल्लेखाः - > पञ्चतं० ३
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಲದ ಕೊನೆ
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜ್ಯವಿಪ್ಲವ
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುತ್ತಲೂ ತಿರುಗುವಿಕೆ
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂತಿರುಗುವಿಕೆ/ಪುನಃ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವುದು
परिवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ತಿರುಗಿಕೊಳ್ಳುವುದು

L R Vaidya

English

 parivartana {% n. %} 1. Moving to and fro,  turning back or round,  K.S.v.12,  R.xix.13,  Sis.iv.47,  2. revolution,  end of a period of time
 3. barter,  exchange.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 parivartana (nt.? to Skt. parivartati
 not recorded precisely in this sense),  turning-place,  place of habitual movement,  in golāṅgula-p°,  q.v.

Abhyankara Grammar

English

परिवर्तन  reversion in the order of words as found in the recital of the Veda at the time of the recital of जटा,  घन and other artificial types of recitations.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 परिवर्तन n. das Beschützen,  Damayantīk. 64.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

brje bar gyis
परिवर्तन

bsgyur ba
१) आवर्तन २) करोति ३) गुण ४) गुणित ५) परिणामन ६) परिवर्तन ७) ° वर्तिन् ८) विनिधाय ९) विपर्याय १०) विवर्तना ११)

brje ba
१) नैमेय २) परिवर्तन ३) व्यतिवृत्त

brje bar bya
परिवर्तन

brje bya ba
परिवर्तन

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
परिदानं विनिमयो नैमेयः परिवर्तनम् ॥ ८६९ ॥
व्यतिहारः परावर्तो वैमेयो विमयोऽपि च ।
-wordlist-
 
परिदान (क्ली),  विनिमय (पुं),  नैमेय (पुं),  परिवर्तन (क्ली),  व्यतिहार (पुं),  परावर्त (पुं),  वैमेय (पुं),  विमय (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 परिवर्त्तनं,  क्ली,
   (परि + वृत् + ल्युट् ।) परिवर्त्तः ।तत्पर्य्यायः । परिदानम् २ विनिमयः ३ नैमेयः ४व्यतिहारः ५ परावर्त्तः ६ वैमेयः ७ विमयः ८ ।इति हेमचन्द्रः ॥
 (यथा,  रघुः । १९ । १३ ।“अङ्कमङ्कपरिवर्त्तनोचितेतस्य निन्यतुरशून्यतामुभे ।बल्लकी च हृदयङ्गमस्वनावल्गुवागपि च वामलोचना ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 परिवर्त्तन न०
  परि + वृत--भावे ल्युट् । १ विनिमये मेदि० ।परि + वृत--णिच्--ल्यु । २ दुःसाध्यपुत्रभेदे परिवर्त्तशब्देदृश्यम् ।

Capeller

German

 परिव॑र्तन f.
  ई vor. Adj.
 n.
  das Sichdrehen, 
Um-,  Ablauf,  Umtausch,  Wechsel.

Stchoupak

French

 परि-वर्तन-
 nt. fait de tourner 
 fait de se retourner (comme dans un
lit) 
 révolution,  fin d'une période de temps 
 change,  échange 
 -ई-
(विद्या-) a. f.
  n.
  d'un art magique.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.