| YouTube Channel

परिवत्सर (parivatsara)

 
शब्दसागरः
English
परिवत्सर
m.
 (-रः) A year.
E.
 परि end, वत्सर a year.
Capeller Eng
English
परिवत्सर॑
m.
 a full year
adj. °री॑ण.
Yates
English
परि-वत्सर (रः) 1.
m.
 A year.
Wilson
English
परिवत्सर
m.
 (-रः) A year.
E.
 परि end, वत्सर a year.
Apte
English
परिवत्सरः [parivatsarḥ], 1 A year, a full year, the revolution of one year
देव्या शून्यस्य जगतो द्वादशः परिवत्सरः
U.*
 3.33.
N.
 of a particular year
संवत्सरः परिवत्सर इडावत्सर एव च । अनुवत्सरो वत्सरश्च विदुरेवं प्रभाष्यते ॥
Bhāg.*
 3.11.14.
Apte 1890
English
परिवत्सरः A year, a full year, the revolution of one year
देव्याः शून्यस्य जगतो द्वादशःपरिवत्सरः U. 3. 33.
Monier Williams Cologne
English
परि-वत्सर॑
m.
 a full year, a year,
RV.
TBr.
Mn.
MBh.
&c.
the second of a cycle of 5 years,
AV.
TS.
Br.
Kauś.
Var.
Monier Williams 1872
English
परिवत्सर परि-वत्सर, अस्, m. a full year,
a year
the second of a cycle of five years.
Macdonell
English
परिवत्सर pari-vatsará,
m.
 complete year
🞄ī́-ṇa,
a.
 relating to a full year
-varjana, 🞄n. avoidance, of, abstention from (g. or —°): 🞄ī-ya, fp. to be avoided
-varta,
m.
 revolution
🞄end of a period, esp. of a cycle (yuga)
end
🞄exchange, barter
change
moving to and fro, 🞄haste, bustle
abode, place
causing to come 🞄to an end: -ka,
a.
 causing to flow back
🞄-vártana,
a.
 (ī) causing to turn
n.
 turning
🞄tossing or rolling about on (—°)
revolution
🞄periodic course
end of a period
🞄exchange, barter
change
-vartanīya, fp. 🞄to be exchanged for (in. )
-vartin,
a.
 turning, 🞄revolving
winding
circling, undergoing 🞄perpetual cycles, ever renewing itself
🞄turning into, being exchanged for (—°)
abiding 🞄or being in, at, or near (lc., -tas, —°)
🞄-vartula,
a.
 quite round
-vardhaka,
m.
 🞄groom
-vardhana,
n.
 augmentation, multiplication
🞄-vardhita-ka,
a.
 reared
-vastrā,
f.
 curtain
-vaha,
m.
 one of the seven 🞄winds
one of the seven tongues of fire.
Benfey
English
परिवत्सर परि-वत्सर,
m.
 A full
year, Man. 1, 12.
2. A year, MBh. 1,
3202.
Apte Hindi
Hindi
परिवत्सरः
पुं*
 - -
"वर्ष, एक समूचा वर्ष, वर्ष का आवर्तन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिवत्सर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂವತ್ಸರ/ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂದು ವರ್ಷ
प्रयोगाः - > "देव्या शून्यस्य जगतो द्वादशः परिवत्सरः"
उल्लेखाः - > उ० रा० ४-२१
L R Vaidya
English
parivatsara {% m. %} A year, a full year.
Lanman
English
pari-vatsará, m. a full year. [1289.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स संपर्यनूद्भ्यो वर्षं हायनोऽब्दं समाः शरत् ।
-wordlist-
संवत्सर (पुं), परिवत्सर (पुं), अनुवत्सर (पुं), उद्वत्सर (पुं), वर्ष (पुंक्ली), हायन (पुंक्ली), अब्द (पुंक्ली), समाः (स्त्रीब), शरत् (स्त्री)
Vedic Reference
English
Pari-vatsara denotes in the Rigveda^1 and later^2 a ‘full year.’
It is often mentioned with other names of year (see Saṃvatsara),
and in the later five year cycle counts as the second year.
1) x. 62, 2.
2) Taittirīya Brāhmaṇa i. 5, 5, 6
Mahābhārata, i. 3202, etc. So pari-
vatsarīṇa, as an adjective, ‘relating to
a full year, ’ Rv. vii. 103, 8
Av.
iii. 10, 3.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिवत्सरः,
पुं,
 वत्सरः । इति जटाधरः ॥
वत्सर-विशेषः । यथा, मलमासतत्त्वे ।“शकाब्दात् पञ्चभिः शेषात् समाद्यादिषु वत्सराः ।सम्परीदानुपूर्व्वाश्च तथोदापूर्व्वका मताः ॥
”“परिपूर्व्वे तथादानं यवानाञ्च द्बिजोत्तमाः ॥
”इति विष्णुधर्म्मोत्तरम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
परिवत्सर
पु०
 संवत्सरपञ्चकान्तर्गते वत्सरभेदे “शकाव्दात्पञ्चमिः शेषात् समाद्यादीषुवत्सराः । सम्परीदानुपूर्वाश्चतथोदापूर्वकामताः” मलमा० त० । “परिपूर्वे तथा दानंयवानां च द्विजोत्तमा!” विष्णुध० ।
Capeller
German
परिवत्सर॑
m.
 ein volles Jahr.
Grassman
German
pari-vatsará, m., ein volles Jahr.
-é {888, 2}.
Burnouf
French
परिवत्सर परिवत्सर
m.
 révolution d'une année.
Stchoupak
French
परि-वत्सर-
m.
 année entière, année révolue.