| YouTube Channel

परिदेवना (paridevanA)

 
Spoken Sanskrit
English
परिदेवना paridevanA
f.
 grief
परिदेवना paridevanA
f.
 sorrow
परिदेवना paridevanA
f.
 concern
परिदेवना paridevanA
f.
 lamentation
Monier Williams Cologne
English
परि-देवना
f.
 id.,
Yājñ.
MBh.
Hit.
Hindi
Hindi
विलाप
Apte Hindi
Hindi
परिदेवना
स्त्री*
 - -
"विलाप, विलखना, रोना-धोना"
परिदेवना
स्त्री*
 - -
"पश्चात्ताप्, खेद"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
परिदेवना
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಲಾಪ/ಗೋಳಾಟ
निष्पत्तिः - > परि+दिवु +णिच् "युच्" (३-३-१०७)
प्रयोगाः - > "अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत। अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना"
उल्लेखाः - > गीता २-२८
L R Vaidya
English
paridevanA {% f. %} 1. Lamentation, bewailing, R.xiv.83, Bg.ii.28
2. repentance.
Bopp
Latin
परिदेवना f. (fem. praec.) id. BH. 2. 28.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शोकः, शोचनम्, अनुशोचनम्, विलपनम्, विलापः, परिदेवनम्, परिदेवना, रोदनम्, रुदनम्, क्रन्दनम्, आक्रन्दनम्
noun
कस्यचित् मृत्योः कारणात् जायमानम् दुःखम्।
"राष्ट्रपितुः गान्धीमहोदयस्य मृत्योः कारणात् देशे सर्वत्र शोकः आसीत्।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परिदेवना,
स्त्री,
 (परिदेवयतीति । परि + दिवि +“ण्यासश्रन्थो युच् ।” ३ । ३ । १०७ । इति युच् ।ततष्टाप् ।) शोकनिमित्तो विलापः । यथा, --“अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि भारत ! ।अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥
”इति श्रीभगवद्गीताद्वितीयाध्यायश्लोकव्याख्यानेश्रीधरस्वामी ॥
अपि च ।“न मन्त्रबलवीर्य्येण प्रज्ञया पौरुषेण च ।अलभ्यं लभते मर्त्यस्तत्र का परिदेवना ॥
अव्यक्तादीनि भूतानि व्यक्तमध्यानि शौनक ! ।अव्यक्तनिधनान्येव तत्र का परिदेवना ॥
अयाचितो मया लब्धस्त्वत्प्रेषितः पुनः कुतः ।यत्रागतस्तत्र गतस्तत्र का परिदेवना ॥
एकवृक्षे यदा रात्रौ नानापक्षिसमागमः ।प्रभाते दश दिशो यान्ति तत्र का परिदेवना ॥
एकसार्थप्रयातानां सर्व्वेषान्तत्र गामिनाम् ।यद्येकस्त्वरितो याति का तत्र परिदेवना ॥
”इति गरुडपुराणे १११ अध्यायः ॥