| YouTube Channel

परामर्शः (parAmarzaH)

 
Apte
English
परामर्शः [parāmarśḥ], 1 Seizing, pulling
as in केशपरामर्शः.
Bending or drawing (as a bow).
Violence, attack, assault
याज्ञसेन्याः परामर्शः
Mb.
Disturbance, hindrance
तपःपरामर्शविवृद्धमन्योः
Ku.*
 3.71.
Calling to mind, recollection.
Consideration, reflection, thought.
Judgment.
(In logic) Deduction, ascertaining that the पक्ष or subject possesses the हेतु
व्याप्तिविशिष्टपक्ष- धर्मताज्ञानं परामर्शः T. S
or व्याप्तस्य पक्षधर्मत्वधीः परामर्श उच्यते Bhāṣā
P.*
 66.
Touching, striking gently.
Affection (by disease).
Apte 1890
English
परामर्शः 1 Seizing, pulling
as in केशपरामर्शः.
2 Bending or drawing (as a bow).
3 Violence, attack, assault
याज्ञसेन्याः परामर्शः Mb.
4 Disturbance, hindrance
तपःपरामर्शविवृद्धमन्योः Ku. 3. 71.
5 Calling to mind, recollection.
6 Consideration, reflection, thought.
7 Judgment.
8 (In logic) Deduction, ascertaining that the पक्ष or subject possesses the हेतु
व्याप्तिविशिष्टपक्षधर्मताज्ञानं परामर्शः T. S
or व्याप्तस्य पक्षधर्मत्वधीः परामर्श उच्यते Bhāṣā P. 66.
9 Touching, striking gently.
10 Affection (by disease).
Apte Hindi
Hindi
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
"पकड़ लेना, ख़ीचना"
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
"हिंसा, आक्रमण, हमला"
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
बाधा विघ्न
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
"ध्यान करना, प्रत्यास्मरण"
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
"विचार, विमर्श, चिन्तन"
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
निर्णय
परामर्शः
पुं*
 - परा + मृश् + घञ्
"घटाना, निश्चय करना कि अपना पक्ष या विषय सहेतुक है"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 परामर्शः, मन्त्रणम्
noun
कस्यापि क्रियायाः योग्यायोग्यत्वस्य निर्णयार्थे कृतं मर्शनम्।
"अस्याः समस्यायाः प्रधानमन्त्री सर्वेभिः मन्त्रिभिः परामर्शम् अपेक्षते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
परामर्शः,
पुं,
 (परामृश्यते इति । परामर्शन-मित्यर्थः । परा + मृश् + भावे घञ् ।) युक्तिः ।विवेचनम् । तत्पर्य्यायः । वितर्कः २ उन्नय-नम् ३ विमर्षणम् ४ अध्याहारः ५ तर्कः ६ऊहः ७ । इति हेमचन्द्रः ॥
तर्कशास्त्रे तु व्याप्ति-विशिष्टपक्षधर्म्मताज्ञानम् । यथा, --“व्याप्यस्य पक्षधर्म्मत्वधीः परामर्श उच्यते ॥
”इति भाषापरिच्छेदः ॥
अस्यार्थः “व्याप्तिविशिष्टस्य पक्षेणसह वैशिष्ठ्यावगाहिज्ञानमनुमितिजनकम् । तच्च व्याप्यःपक्षे इति ज्ञानं पक्षो व्याप्यवान् इति ज्ञानंवा ।” इति सिद्धान्तमुक्तावली ॥
स चानुमित-व्यापारः । यथा, --“व्यापारस्तु परामर्शः करणं व्याप्तिधीर्भवेत् ॥
”इति भाषापरिच्छेदः ॥
अस्यार्थः । “अनुमायामनुमितौ व्याप्तिज्ञानंकारणं परामर्शो व्यापारः । तथा हि । येनपुरुषेण महानसादौ धूमे वह्नेर्व्याप्तिर्गृहीतापश्चाच्च स एव पुरुषः क्वचित् पर्व्वतादौ अवि-च्छिन्नमूलां धूमरेखां पश्यति तदनन्तरं धूमोवह्निव्याप्य इत्येवं रूपं व्याप्तिस्मरणं तस्य पुरु-षस्य भवति पश्चाच्च वह्निव्याप्यधूमवान् पर्व्वतइति ज्ञानं भवति स एव परामर्श इत्युच्यते ।”इति सिद्धान्तमुक्तावली ॥