| YouTube Channel

पताकिन् (patAkin)

 
शब्दसागरः
English
पताकिन्
m.
(-की)
1. An ensign, a standard bearer.
2. A scheme for
casting a nativity.
f.
(-नी) An army.
E.
पताका a flag, and इनि
aff.
Capeller Eng
English
पताकिन्
a.
having or bearing a flag
m.
flag-bearer, flag,
chariot,
f.
°नी army.
Yates
English
पताकिन् (की) 5.
m.
An ensign, or
standard bearer.
Spoken Sanskrit
English
पताकिन् patAkin
adj.
adorned with flags
पताकिन् patAkin
adj.
furnished with sails
पताकिन् patAkin
adj.
having or bearing a flag
पताकिन् patAkin
adj.
flagged [ decorated with flags ]
पताकिन् patAkin
m.
flag
पताकिन् patAkin
m.
chariot
पताकिन् patAkin
m.
ensign or standard-bearer
पताकिन् patAkin
m.
figure used in divination
Wilson
English
पताकिन्
m.
(-की)
1 An ensign, a standard bearer.
2 A scheme for casting a nativity.
f.
(-नी) An army.
E.
पताका a flag, and इनि
aff.
Apte
English
पताकिन् [patākin],
a.
Having or carrying a banner, adorned with flags.
m.
An ensign, standard-bearer.
A flag.
A scheme or figure for casting a nativity.
A chariot
क्षितिरेणुकेतुवसनाः पताकिनः
Śi.*
13.4. -नी An army
(न प्रसेहे) रथवर्त्मरजो$प्यस्य कुत एव पताकिनीम्
R.*
4.82
Ki.*
14.27.
Apte 1890
English
पताकिन् a. Having or carrying a banner, adorned with flags.
m. 1 An ensign, standard-bearer.
2 A flag.
3 A scheme or figure for casting a nativity.
नी An army
(न प्रसेहे) रथवर्त्मरजोऽप्यस्य कुत एव पताकिनीं R. 4. 82
Ki. 14. 27.
Monier Williams Cologne
English
पताकिन्
mfn.
having or bearing a flag, adorned with flags,
MBh.
R.
&c.
(with नौ) furnished with sails (?),
MBh.
पताकिन्
m.
an ensign or standard-bearer, ib.
a flag,
Hariv.
a chariot,
Śiś.
xiii, 4
a figure used in divination,
L.
N.
of a warrior on the side of the Kurus,
MBh.
Monier Williams 1872
English
पताकिन्, ई, इनी, इ, having a flag or banner,
bearing a flag, adorned with flags
(ई), m. an ensign,
a standard-bearer, colour-bearer
a figure used in
divination, a scheme for casting a nativity
a flag
N. of a warrior on the side of the Kurus
(इनी), f.
an army
N. of a particular divinity.
Macdonell
English
पताकिन् patāk-in,
a.
bearing a flag
m.
🞄ensign-bearer
flag
car: ī,
f.
army.
Benfey
English
पताकिन् पताकिन्, i. e. पताका + इन्,
I.
adj.
,
f.
नी।
1. Adorned with flags (as
with flags, Vikr. d. 137).
2. Bearing a
flag, MBh. 3, 646.
II.
m.
1. A colour-
bearer.
2. A flag, Hariv. 8991.
3. A
proper name.
III.
f.
नी, An army.
Apte Hindi
Hindi
पताकिन्
वि* - पताका + इनि
"झंडा ले जाने वाला, पताकाओं से अलंकृत"
पताकिन्
पुं*
- पताका + इनि
"झंडाधारी, झंडाबरदार"
पताकिन्
पुं*
- पताका + इनि
ध्वजा
पताकिन्
वि* - पताक+इनि
झंडाधारी
पताकिन्
पुं*
- पताक+इनि
रथ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पताकिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಾವುಟವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವವನು
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५.२.११६)
व्युत्पत्तिः - > पताकाऽस्यास्ति
विस्तारः - > स्त्रियां पताकिनी
पताकिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾವುಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಥ
प्रयोगाः - > "क्षितिरेणुकेतुवसनाः पताकिनः"
उल्लेखाः - > माघ० १३-४
L R Vaidya
English
patAkin {% m. %} 1. A flag
2. a standard-bearer.
Bopp
Latin
पताकिन् m. (a praec. s. इन्) vexillarius. UR. 38. 15.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
पताकिन् 1. °नी नौः wohl: mit einem Segel versehen, MBh. 1, 141, 5.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
छायाकरश्छत्त्रधारः पताकी वैजयन्तिकः ७६४
-wordlist-
छायाकर (पुं), छत्रधार (पुं), पताकिन् (पुं), वैजयन्तिक (पुं)
Mahabharata
English
Patākin, a Kuru warrior. § 600 (Ghaṭotkacavadhap.): VII, 156, 6851.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पताकिन्
त्रि०
पताका + अस्त्यर्थे ब्रीह्यानं वा इनि पता-कायुक्ते जन्मलग्ने ग्रहविशेषवेथवशात् तदीयदण्डप-लादिजन्मतः फलविशेषसूचके चक्रभेदे तत्स्वरूपादिकंज्यो० त० उक्तं यथा“तिर्य्यगूर्द्ध्वगता रेखास्तिस्रोदेयाः पताकया युताःकार्य्या वेधविदा सर्वसङ्गतरेखया दक्षस्थोद्गतरेखातोवामं मेषादिराशयः पञ्चाष्टयुग्मविंशाश्च षड्दशेन्द्राग्नि-सागराः कर्कटान्नीनपर्य्यन्तमङ्का देया यथाक्रमम् ।वाकस्य जन्मकासीनग्रहलग्नमजादिषु विन्यस्य चिन्तयेत्प्राज्ञः शुभाशुभं यथाक्रभम् शुभदण्डयोगवेधैर्लग्नाद्-यालस्य शोभनम् पापदण्डयोगवेधैराश्यङ्काद्रिष्टिकाल-वित् बलाधिके दिनं, मध्ये मासो, हीने हाय-नम् कर्कोमीनधनुर्भ्याञ्च हरिः कीटघटेन ।स्त्रियास्तौलिमृगाभ्याञ्च घटे मीनेन कन्थया धनुषोमृगकर्किभ्यां मकरे धनुषा स्त्रिया मीने कर्कितुला-मृद्भ्यां मीनस्त्रीधनुधा त्वजे तुलाकर्किमृगैर्द्वन्द्वे कीट-कुम्भवृषेषु सिंहवद्बेध एतेषु वामदक्षिणसम्मुखे ।राहुकेत्वर्कसौरारैः पापैर्बिद्धो युतोऽशुभः तदन्यै-र्युतविद्धस्तु लग्नराशिः शुभप्रदः एकोनविंशतिः कर्केसिंहे सप्तदशैव तु षट् त्रिंशदबलायाञ्च षड्विंशति-स्तुलाधरे वृश्चिके सिंहवज्ज्ञेयमूनत्रिंशच्छरासने ।षड्विंशं मकरे ज्ञेयं, कुम्भे सप्तदश स्मृताः नवयुन्मेतथा मीने मेषे षड्दशभिस्तथा वृषभे यथा सिंहेयुम्मेऽङ्कहरलोचने त्रिनयाङ्कादियं संख्या दिन-मासाव्दनिर्णये एकाङ्कात् द्विगृहाङ्काद्वा क्वचि-द्रिष्टेश्च सम्मवः वारेशादर्द्धयामेषु रात्र्यह्नोः पञ्च-षट्क्रमात् अधिपाः स्युर्ग्रहास्तत्र यथार्काहे भवन्तिहि रवीज्येन्दुभृगुक्ष्माजशनिज्ञरवयो निशि रवि-शुक्रज्ञरात्रीशशनीज्यकुजभास्कराः दिने, तूह्याःपरेष्वेवं तथा रात्रावपि ग्रहाः पापदण्डे भवेदिष्टिःशुभदण्डे शुभं मवेत् शुभग्रहस्य दण्डे तु कर्मारम्भा-च्छुभं भवेत् आरम्भात् पापदण्डे तु कर्म निष्कलतांव्रर्जत् यस्यार्द्धयामस्तस्यैव प्राग्दण्डः समुदाहृतः ।षट्षटपरीत्य दण्डाश्च त्रयो रात्रौ मतास्तथा आदित्येमृगुजो बुधोऽपि शशी, सोमे शनीज्यौ कुजो, भौमे-ऽर्कः सितसोमभजौ, शशिज्रे सोमः शनिर्वाक्पतिः ।जीवेऽङ्गाररवी भृगुर्भृगुसुते सौम्येन्दुमार्त्तण्डजाः ।काले जीवमहीजतिग्मकिरणा रात्रौ दण्डाधिपाः ।यामार्द्धाघिपसंख्यातो द्वितीयस्तु तदर्द्धतः तदर्द्धात् तुतृतीयः स्यात्तदर्द्धात् तु तुरीयकः अङ्काभावे तु राहुःस्यात्तदङ्को वसुसंख्यकः भग्नाङ्कस्य परित्यागाद्दिवादण्डाधिपा यथा रविदनुजबुधग्लौश्चन्द्रसूरासुरज्ञाःकुजरविदनुजज्ञाः ज्ञेन्दुसूराञ्चुराश्च गुरुशशिरविदैत्याःशुक्रभौमार्कदैत्याः शनिकुजरविदैत्या दण्डपाह्यर्द्धयामे” ।दनुजो राहुः अर्द्धयामे दिनार्द्धप्रहरे शुभ-दण्डमाह “शेषावर्कस्य दण्डौ सततशुभकरावादिशेषौतथेन्दोः, शेषो दण्डः कुजस्याप्यथ गुरुबुधयोराद्यमाद्यंप्रशस्तम् आदिर्दण्डस्तथैको भृगुकुलनृपतेः सर्वकार्य्येहि शस्तो दण्डाश्चत्वार एव क्वचिदपि समये नैव सौरेःप्रशस्ताः प्रतिदण्डं पलान्येषां ज्ञात्वा वाच्यं क्वचि-च्छुभम् रवौ वेदा, वसवः सुधांशौ, कुजे बाणाःशशिजे तथाङ्काः शनावृतु, र्दिक् वृहस्पतौ स्या-द्राहौ तुरङ्गा भृगुजे रुद्राः अशुभे दण्डसंयोगेसर्वत्र पुण्यवर्जिते बालस्य मरणं शीघ्रं यदि पापैःसमन्वितम् अशुभग्रहदण्डे तु सर्वत्र पापवर्जिते ।बालस्य कुशलं सर्वं शुभैर्यदि समन्वितम् अशुभोदण्डनाथो हि वेधश्चेत्तेन लभ्यते मरणं तत्र वक्तव्यंवालस्य नान्यथा भवेत् पापस्य दण्डमात्रे तु तद्योग-वेधवर्जिते वालस्य कशलं तत्र शुभैर्यदि समन्वितम्” ।वर्षपताकी तु केतुपताकाशब्दे २२३६ पृ० उक्तः तत्र दृश्यः
Capeller
German
पताकिन् eine Fahne tragend, beflaggt.
m.
Fahnenträger, Fahne, Wagen
f.
°नी Heer.
Stchoupak
French
पताकिन्-
a. qui a un drapeau
qui a des voiles (?)
m.
enseigne,
porte-drapeau
char
n.
d'un guerrier
-ई-
f.
armée.