पण्डितः (paNDitaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiपण्डितः
- पण्डा + मतुप्
"शास्त्रज्ञ, विद्वान्"
पण्डितः
- पण्डा + मतुप्
गंधद्रव्य
Tamil
Tamilபண்டி3த: : படித்தவன், அறிவாளி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritपण्डितः, (पण्डा वेदोज्ज्वला तत्त्वविषयिणीवा बुद्धिः । सा जाता अस्य । “तदस्य संजातंतारकादिभ्य इतच् ।” ५ । २ । ३६ । इति इतच् ।यद्वा, पण्ड्यते तत्त्वज्ञानं प्राप्यतेऽस्मात् । गत्यर्थेतिक्तः ।) शास्त्रज्ञः । अस्य लक्षणं यथा, --(“निषेवते प्रशस्तानि निन्दितानि न सेवते ।अ-नास्तिकः श्रद्दधान एतत् पण्डितलक्षणम् ॥
”इति चिन्तामणिः ॥
)“पठकाः पाठकाश्चैव ये चान्य शास्त्रचिन्तकाः ।सर्व्वे व्यसनिनो मूर्खा यः क्रियावान् स पण्डितः ॥
”इति महाभारते वनपर्व्व ॥
अपि च श्रीभगवद्गीतायाम् । ५ । १७ ।“विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥
”तत्पर्य्यायः । विद्वान् २ विपश्चित् ३ दोषज्ञः ४ सन् ५सुधीः ६ कोविदः ७ बुधः ८ धीरः ९ मनीषी १०ज्ञः ११ प्राज्ञः १२ संख्यावान् १३ कविः १४ घीमान्१५ सूरिः १६ कृती १७ कृष्टिः १८ लब्धवर्णः १९विचक्षणः २० दूरदर्शी २१ दीर्घदर्शी २२ ।इत्यमरः । २ । ७ । ५-६ ॥
विशारदः २३ ।कवी २४ सूरी २५ । इति भरतः ॥
विदग्धः २६दूरदृक् २७ वेदी २८ वृद्धः २९ बुद्धः ३० विधा-नगः ३१ प्रज्ञिलः ३२ कृस्निः ३३ । इतिशब्दरत्नावली ॥
विज्ञः ३४ मेधावी ३५ ।इति राजनिर्घण्टः ॥
सिह्लकः । इति मेदिनी ॥
(सर्व्वज्ञत्वात् महादेवः । यथा, महाभारते ।१३ । १७ । १२४ ।“न्यायनिर्व्वपणः पादः पण्डितो ह्यचलोपमः ॥
”)
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.