| YouTube Channel

पटहः (paTahaH)

 
Apte
English
पटहः [paṭahḥ], 1 A kettle-drum, a war-drum, drum, tabor
कुर्वन् संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयाम्
Me.*
 36
पटुपटह- ध्वनिभिर्विनीतनिद्रः
R.*
 9.71.
Beginning, undertaking.
Injuring, killing.
Comp.
 -घोषकः a crier (who beats a drum and then makes the proclamation).-भ्रमणम् going about with a drum to call people together. -वेला the hour at which a drum is beaten every day.
Apte 1890
English
पटहः 1 A kettle-drum, a wardrum, drum, tabor
कुर्वन् संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयां Me. 34
पट्पटहध्वनिभिर्विनीतनिद्रः R. 9. 71.
2 Beginning, undertaking.
3 Injuring, killing.
Comp.
घोषकः a crier (who beats a drum and then makes the proclamation).
भ्रमणं going about with a drum to call people together.
Apte Hindi
Hindi
पटहः
पुं*
 - पटेन हन्यते- पट + हन् + ड
"धौंसा, नगाड़ा, ढोल, तबला"
पटहः
पुं*
 - पटेन हन्यते- पट + हन् + ड
"आरम्भ, उपक्रम"
पटहः
पुं*
 - पटेन हन्यते- पट + हन् + ड
"घायल करना, मारना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पटहः
noun
मन्दिरादिषु वाद्यमानं वैभवसूचकं मङ्गलसूचकं वा वाद्यम्।
"प्राचीने काले राजगृहे मङ्गलप्रसङ्गे पटहं वादयन्ति स्म।"
Synonyms:
 पटहः, मुरजः
noun
वाद्यविशेषः- तद् नादवाद्यं यस्य मुखद्वयं चर्मणा आवृत्तम्।
"सः पटहं वादयति।"
Synonyms:
 दुन्दुभिः, पटहः, भेरी, मृदङ्गः, मुरजः, मर्दलः, डिण्डिमः, आनकः, ढक्का
noun
नादवाद्यविशेषः।
"दुन्दुभेः नादं श्रुत्वा बालकाः सम्मिलन्ति।"
Synonyms:
 पटहः
noun
तालवाद्यम् यस्मै द्वौ वाद्यौ समानकाले वाद्यन्ते।
"यदा जाकिर-हुसेन-महोदयस्य अङ्गुलयः पटहः वादयति तदा जनाः तं प्रशंसन्ति।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: पटहः
Root: पटह
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ drum
⇒ tabor
⇒ hurting
⇒ war-drum
⇒ beginning
⇒ kettledrum
Shloka(s):
1|7|6|2 ► आनकः पटहोऽस्त्री स्यात्कोणो वीणादि वादनम्॥ (नाट्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|7|6|2 ⇢ आनकः (आनक) (पुं) ⇒ drum, energetic, double drum, small drum or tabor, large military drum beaten at one end, thunder-cloud or a cloud to which the thunder is ascribed
➠ 1|7|6|2 ⇢ पटहः (पटह) (पुं) ⇒ drum, tabor, hurting, war-drum, beginning, kettledrum
➠ 1|7|6|2 ⇢ पटहम् (पटह) (नपुं) ⇒ drum, tabor, hurting, war-drum, beginning, kettledrum
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मुरजादिवाद्यम्
उपाधि ➡ वाद्योपकरणम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पटहः,
पुं,
 (पट इत्यष्फुटं शब्दं जहाति त्यज-तीति । पट + हा + ड ।) पाटयति गमयतियोधान् युद्धाय उत्साहवर्द्धकत्वात् पट गतौनाम्नीति अहः । इति भरतः ॥
युद्धे वाद्यमान-ढक्का । तत्पर्य्यायः । आडम्बरः २ । इत्यमरः ।२ । ८ । १०८ ॥
समारम्भः । हिंसनम् । इतिशब्दरत्नावली ॥