| YouTube Channel

पञ्जर (paJjara)

 
Capeller Eng
English
पञ्जर
n.
cage, skeleton.
Yates
English
पञ्जर (रः-रं) 1.
m.
n.
A skeleton.
m.
The body
the
Kali age.
n.
A
cage, an aviary
a rib.
Spoken Sanskrit
English
पञ्जर - paJjara -
n.
- cage
पञ्जर - paJjara -
m.
- kaliyuga
पञ्जर - paJjara -
m.
- kind of bulbous plant
पञ्जर - paJjara -
m.
- purificatory ceremony performed on cows
पञ्जर - paJjara -
m.
- body
पञ्जर - paJjara -
m.
n.
- skeleton
पञ्जर - paJjara -
m.
n.
- ribs [ anat. ]
पञ्जर - paJjara -
n.
- dove-cot
पञ्जर - paJjara -
n.
- aviary
Wilson
English
पञ्जर
mn. (-रः-रं) A skeleton.
n.
(-रं)
1 A cage, an aviary, a dovecot.
2 The ribs.
m.
(-रः)
1 The body.
2 The Kali age.
E.
पजि for पिजि to dwell, &c. Uṇādi
aff.
, अरच्
also
पिञ्जर.
Apte
English
पञ्जरम् [pañjaram], A cage, an aviary
पञ्जरशुकः, भुजपञ्जरः
&c.
रः, रम् Ribs.
A skeleton.
रः The body.
The Kaliyuga.
A purificatory ceremony performed on cows.
Comp.
-आखेटः a sort of basket or trap for catching fish. -शुकः a parrot in a cage, caged parrot
क्रीडावेश्मनि चैष पञ्जरशुकः क्लान्तो जलं याचते
V.*
2.23.
Apte 1890
English
पंजरं A cage, an aviary
पंजरशुकः, भुजपंजरः &c.
रः,
रं 1 Ribs.
2 A skeleton.
रः 1 The body.
2 The Kali yuga.
3 A purificatory ceremony performed on cows.
Comp.
आखेटः a sort of basket or trap for catching fish.
शुकः a parrot in a cage, caged parrot
V. 2. 23.
Monier Williams Cologne
English
पञ्जर
n.
a cage, aviary, dove-cot, net,
MBh.
Kāv.
&c.
a skeleton, the ribs,
Prab.
Caṇḍ.
(also
m.
,
L.
)
N.
of partic. prayers and formularies,
VāmP.
पञ्जर
m.
(L. ) the body,
Udbh.
the Kali-yuga,
L.
a purificatory ceremony performed on cows,
L.
a kind of bulbous plant (v.l. पञ्जल).
Monier Williams 1872
English
पञ्जर, अम्, n. (probably connected with पज् in
Ved. पज्र, पाजस्), a cage, an aviary, a dove-cot,
&c.
(अस्, अम्), m. n. a skeleton
the ribs
(अस्),
m. the body
the Kali-yuga
a purificatory cere-
mony performed on cows
(अम्), n. certain prayers
and formularies with which a deity is, as it were,
caught and confined
[cf. पाञ्जर्य
Gr. πήγνυμι,
πάγη
Lat. pango.]
—पञ्जर-शुक, अस्, m. a parrot
in a cage, a caged parrot.
—पञ्जराखेट (°र-
आख्°), अस्, m. a sort of basket or wicker trap in
which fish are caught.
Macdonell
English
पञ्जर pañja-ra,
n.
cage (also fig. of anything 🞄that confines)
grated enclosure, net (pl. )
🞄skeleton
body: -ka,
n.
(?) cage
-keśarin, 🞄m. caged lion
-cālana-nyāya,
m.
principle 🞄of eleven birds combined though differing in 🞄their individual action setting a cage in motion
🞄-bhāj,
a.
caged
-stha,
a.
id..
Benfey
English
पञ्जर पञ्जर,
n.
1. A cage, MBh.
12, 3061.
2. A skeleton, Prab. 71, 1.
(Probably akin to पज् in vedic पज्र,
पाजस्
cf. πήγνυμι, πάγη
Lat. pango).
Apte Hindi
Hindi
पञ्जरम्
नपुं*
- पंज् + अरन्
"पिंजरा, चिड़ियाघर"
पञ्जरम्
नपुं*
- पंज् + अरन्
पसलियाँ
पञ्जरम्
नपुं*
- पंज् + अरन्
"कंकाल, ठठरी"
पञ्जरः
पुं*
- पंज् + अरन्
पसलियाँ
पञ्जरः
पुं*
- पंज् + अरन्
"कंकाल, ठठरी"
पञ्जरः
पुं*
- पंज् + अरन्
शरीर
पञ्जरः
पुं*
- पंज् + अरन्
कलियुग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पञ्जर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೇಹದೊಳಗಿನ ಮೂಳೆಗಳ ಸಮೂಹ/ಎಲುಬಿನ ಗೂಡು
निष्पत्तिः - > पजि(आवरणे) "अरन्" (बाहु०)
प्रयोगाः - > "शुक पञ्जरबन्धस्ते मधुराणां गिरां फलम्"
पञ्जर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಕ್ಕಿಗಳ ಬೋನು
पञ्जर
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲಿಯುಗ
L R Vaidya
English
paMjara {% (I) n. %} A cage, an aviary, Bh.V.i.58, R.v.74.
paMjara {% (II) m.n. %} A skeleton.
paMjara {% (III) m. %} 1. The body
2. the Kaliyuga.
Bopp
Latin
पञ्जर n. cavea avium. UR. 34. 5.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पञ्जरं,
क्ली,
(पञ्ज्यते रुध्यते उदरयन्त्रमनेन पजि-रोधे + अरन् ।) कायास्थिवृन्दम् शरीरास्थि-पञ्जरम् (यथा, पञ्चदशी १७३ ।“देहादिपञ्जरं यन्त्रं तदारोहोऽभिमानिता ।विहितप्रतिषिद्धेषु प्रवृत्तिर्भ्रमणं भवेत्
”पञ्ज्यते रुध्यते पक्ष्यादिरत्र ।) पक्ष्यादिबन्धगृहम् ।इत्यमरभरतौ पिँज्रा इति भाषा तत्-पर्य्यायः शालारम् इति जटाधरः
(यथा, हेः रामायणे ६५ ।“तेन शब्देन विहगाः प्रतिबुद्धाश्च सस्वनुः ।शाखास्थाः पञ्जरस्थाश्च ये राजकुलगोचराः
”)
पञ्जरः,
पुं,
(पञ्ज्यते रुध्यते आत्मा यस्मिन् पजि-रोधे + अरन् ।) शरीरम् इति त्रिकाण्ड-शेषः
(यथा, हठयोगदीपिकायाम् १८ ।“द्वासप्ततिसहस्राणि नाडीद्बाराणि पञ्जरे ।सुषुम्ना शाम्भवी शक्तिः शेषास्त्वेव निरर्थकाः
”“पञ्जरे पञ्जरवच्छिरास्थिभिर्बद्धे शरीरे ।” इतितट्टीका
) देहास्थिसमूहः तत्पर्य्यायः ।कङ्कालः देहबन्धास्थि इति जटाधरः
कलियुगम् गवां नीराजनाविधिः इति सार-स्वताभिधानम्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
प(पि)ञ्जर
पु०
न०
पजि (पिजि) वा अरन् शरीरास्थिवृन्देकङ्काले विहङ्गमादिबन्धनस्थाने
न०
अमरः कलियुगे४ गवां नीराजनाविधौ सारकौमुदी ततः चतुरय्यों सङ्काशा० ण्य पाञ्जर्य्य तत्सन्निकृष्टदेशादौ
त्रि०
Capeller
German
पञ्जर
n.
Käfig, Gitter, Netz.
Burnouf
French
पञ्जर पञ्जर
n.
cage
volière.
Les côtes ou cage
thoracique. -- M. squelette
par ext. le corps.
पञ्जराखेट
m.
nasse de pêcheur.
Stchoupak
French
पञ्जर-
nt. cage, volière
filet
-क-
m.
nt. id.
°कपिञ्जल-
m.
perdrix en cage.
°कपोत-
m.
pigeon en cage.
°केसरिन्-
m.
lion en cage.
°भाज्- ag. qui est en cage.
°शुक-
m.
perroquet en cage.