| YouTube Channel

पचेलिम (pacelima)

 
शब्दसागरः
English
पचेलिम
mfn.
(-मः-मा-मं) Fit to cook or ripen of itself.
m.
(-मः)
1. The
sun.
2. Fire.
E.
पच् to dress or ripen, केलिम्न्
aff.
of the reflec-
tive form, or Unādi
aff.
एलिमच्.
Capeller Eng
English
पचेलिम
a.
cooking or ripening quickly.
Yates
English
पचेलिम (मः) 1.
m.
The sun
fire.
a.
Fit to cook or ripen itself.
Wilson
English
पचेलिम
mfn.
(-मः-मा-मं) Fit to cook or ripen of itself.
m.
(-मः)
1 The sun.
2 Fire.
E.
पच to dress or ripen, केलिमन्
aff.
of the reflective form, or
Uṇādi
aff.
एलिमन्.
Apte
English
पचेलिम [pacēlima],
a.
Cooking or ripening quickly.
Fit to be matured.
Ripening spontaneously or naturally
ददर्श मालूरफलं पचेलिमम्
N.*
1.94
प्रचुरसस्यपचेलिम- मञ्जरीकपिशितामचलामवलोकयन् Rām. Ch.4.7.
मः Fire.
The sun.
Apte 1890
English
पचेलिम a. 1 Cooking or ripening quickly.
2 Fit to be matured.
3 Ripening spontaneously or naturally
ददर्श मालूरफलं पचेलिमं N. 1. 94.
मः 1 Fire.
2 The sun.
Monier Williams Cologne
English
पचेलिम
mfn.
being soon cooked, cooking or ripening quickly,
Pāṇ.
iii, 1, 96,
Vārtt.
1,
Pat.
Kull.
on
Mn.
iv, 172
पचेलिम
m.
(L. ) Phaseolus Mungo or a similar species of bean
fire
the sun.
Monier Williams 1872
English
पचेलिम, अस्, आ, अम्, being soon cooked, cook-
ing or ripening quickly
fit to cook or ripen, fit to
be matured
(अस्), m. Phaseolus Mungo or a similar
species of bean
fire
the sun.
Macdonell
English
पचेलिम pac-elima,
a.
being quickly cooked, 🞄maturing rapidly.
Apte Hindi
Hindi
पचेलिम
वि* - पच् + एलिमच्
शीघ्र ही पकने वाला
पचेलिम
वि* - पच् + एलिमच्
परिपक्व होने के योग्य
पचेलिम
वि* - पच् + एलिमच्
स्वतः या नैसर्गिक रूप से पकने वाला
पचेलिमः
पुं*
- पच् + एलिमच्
अग्नि
पचेलिमः
पुं*
- पच् + एलिमच्
सूर्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
पचेलिम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ/ಬೆಂಕಿ
निष्पत्तिः - > डुपचष्(पाके) कर्त० "एलिमच्" (उ० ४-३७)
विस्तारः - > "पचेलिमो वह्निरव्योः" सि० कौ०
पचेलिम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
निष्पत्तिः - > डुपचष्(पाके) "केलिमर्" (वा० ३-१-९६)
व्युत्पत्तिः - > स्वयमेव पच्यते
प्रयोगाः - > "तातानुतपर्णपचेलिमभागधीयां भागीरथीं भगवतीं शरणं भजामः"
उल्लेखाः - > चं० रा०
पचेलिम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಫಲೋನ್ಮುಖವಾದ/ಫಲವನ್ನು ಕೊಡಲು ಹೊರಟಿರುವ
प्रयोगाः - > "स वारनारीकुचसञ्चितोपमं ददर्श मालूरफलं पचेलिमम्"
उल्लेखाः - > नैष० १-६४
पचेलिम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಕ್ವವಾಗಿರುವ/ಹಣ್ಣಾಗಿರುವ
L R Vaidya
English
pacelima {% (I) a. (f. मा) %} 1. Ripening naturally
2. cooking quickly.
pacelima {% (II) m. %} 1. Fire
2. the sun.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
पचेलिमः,
पुं,
(पचत्यसौ इति “पच एलि-मच् ।” उणां ३७ इति एलिमच् ।)सूर्य्यः अग्निः इत्युणादिकोषः
कर्त्तुरना-यासेन स्वयं पक्वं त्रि (स्वयमेव पच्यते पचःकर्म्मकर्त्तरि केलिमप्रत्ययः ।) यथा पचीलिमा-स्तण्डुलाः इति मुग्धबोधव्याकरणम्
(यथा चमनौ १७२ श्लोकस्य टीकायां कुल्लूक-भट्टः “यथा भूमिरुप्तवीजमात्रा तदैव प्रचुर-पचेलिमफलव्रीहिस्तवकसम्बलिता भवति
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
पचेलिम
त्रि०
स्वयमेव पच्यते पच--कर्मकर्त्तरि केलिम ।१ स्वयं पक्वे नैष० ९४ श्लो० कर्त्तरि केलिम अग्नौ३ सूर्र्य्ये
पु०
उणादिकोथः
Capeller
German
पचेलिम schnell gar o. reif werdend.
Stchoupak
French
पचेलिम-
a. qui mûrit vite.