नृपशासन (nRpazAsana)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English नृपशासन nRpazAsana royal edict
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनृपशासन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆ /ದೊರೆಯ ಆದೇಶ
विस्तारः - > ರಾಜನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಆಜ್ಞೆ. ವಿವರಕ್ಕೆ "राजशासन" ಪದದಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
वाचस्पत्यम्
Sanskritनृपशासन ६ त० । राजशासने तत्प्रकारः औशनस-नीतिसरिशिष्टे १ अ० उक्तो यथा“शासनं कीदृशं कार्यं राज्ञा नित्यं प्रजासु च । दासेभृत्येषु भार्य्यायां पुत्रे क्षिष्येऽपि वा कचित् । वाग्-दण्डं परुषं नैव कार्यं तद्देशसंस्थिते । तुलाशासनषानानां नाणकस्यापि वा क्वचित् । निर्य्यामानां च धा-तूनां सजातीनां घृतस्य च । मृदुदग्धवसातैलपिष्टादीनाञ्चसर्वदा । कूटं नैव तु कार्यं स्यात् बलाच्च निर्मितं जनैः ।उत्कोचग्रहणं नैव स्वामिकार्यविल्वोपनम् । दुर्वृत्तका०रिष्णं चोरं जारं सद्द्वेषिणं द्विषम् । नरचन्त्वप्रकाशंहि तथान्यानपकारकान् । मातॄणां पितॄणां चैव पू-ज्यानां विदुषामपि । नायमानं गोपहासं न कुर्युःपितृपुत्रयोः । वापीकूपारामसीमाघर्मशातासुराल-यान् । मार्गान्नैव प्रनाधेयुर्दीनान्धविकलाङ्गकान् । द्यू-तञ्च मद्यपानञ्च नृगयां शस्त्रधारणम् । गोगजाश्वोष्ट्र-लहिमीमृणां च स्थावरस्य च । रजतस्वर्णरत्नानां माद-कस्य विषस्य च । क्रयं वा विक्रपं वापि मद्यसन्धान-मेव च । क्रवपत्रं दानपत्रमृणनिर्णयपत्रकम् । राजा-ज्ञया विना नैव जनैः कार्यं चिकित्सितम् । महापा-पाभिशमनं निधिग्रहणमेव स । न या समाजनियम्”निर्णयं जातिदूषणम् । अस्वामिनाष्टिकधनसंग्रहमन्त्रभेदतः । नृपतेर्गुणलोपञ्च नैव कुर्युः कदाचन । स्वचर्महानिमनृतं परदाराभिमर्शनम् । कूटसाक्ष्यं कूटलेख्य-भप्रकाशप्रतिग्रहम् । निर्द्धारितकराधिक्यं स्तेयंसाहसमेव च । मनसापि न कुर्वन्तु स्वामिद्रोहं तथैवच । भृत्या शुल्केन भागेन वृड्या दर्पात्जलात् छलात् ।आधर्षणं न कुर्वन्तु यस्य कस्यापि सर्वदा । परिमाणोन्मानमानं धार्यं नृपविमुद्रितम् । गुणसाधनसंदक्षा भवन्तुनिखिला जनाः । साहसाधिकृतो न स्युर्विना चैवातता-यिनम् । उत्सृष्टा वृषभाद्या यैस्तैस्ते धार्य्याः सुयन्त्रिताः ।इति मच्छाशनं श्रुत्वा येऽन्यथा वर्त्तयन्ति तान् । नाशयि-षत्रानि दण्डेन महता पापकारकान् । इति प्रबोधये-न्नित्यं प्रजाशासनडिण्डिमैः । लिखित्वा शासनंराजा धारयेच्च चतुष्पथे । तथा चोद्यतदण्डः स्यादसा-धुषु च शत्रुषु” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.