| YouTube Channel

निषाद (niSAda)

 
शब्दसागरः
English
निषाद
m.
 (-दः)
1. The last or the seventh note of the Hindu gamut,
or more properly the highest of the scale.
2. A man of a
degraded tribe, or an outcaste, especially the son of a Brāhman
by a Sūdra woman.
3. A fisherman.
E.
 नि before, सद् to go,
aff.
आधारे घञ्
pervading the mind, &c.
Capeller Eng
English
निषाद॑
m.
 Non-Aryan, barbarian.
Yates
English
नि-षाद (दः) 1.
m.
 The highest of
the seven musical notes
an out-
cast
a fisherman.
Wilson
English
निषाद
m.
 (-दः)
1 The first of the seven musical notes, or more properly the last or highest
of the scale.
2 A man of a degraded tribe, or an outcaste, especially the son of a
Brahman by a Śūdra woman.
3 A fisherman.
E.
 नि before षद to go, aff, घञ्
pervading the mind, &c.
Apte
English
निषादः [niṣādḥ], 1
N.
 of one of the wild aboriginal tribes in India, such as hunters, fishermen
&c.
a mountaineer
मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समा
Rām.*
 1.2.15
R.*
 14. 52, 7
U.*
 2.5.
A man of a degraded tribe in general, an outcast, a Chāṇḍāla.
Especially, the son of a Brāhmaṇa by a Sūdra woman.
cf.
 ब्राह्मणाद्वैश्य- कन्यायामम्बष्ठो नाम जायते । निषादः शूद्रकन्यायां यः पारशव उच्यते ॥
Ms.*
 1.8.
(In music) The first (more properly the last or seventh) note of the Hindu gamut
गीतकला- विन्यासमिव निषादानुगतम्
K.*
 31 (where it has sense 1 also).
N.
 of a Kalpa.
Comp.
 -वत्
m.
 the निषाद note
Mb.
 * 12 184.39. -स्थपतिन्यायः The rule according to which when a compound expression is capable of being dissolved as a कर्मधारय or a तत्पुरुष, the former is to be preferred to the latter. This is discussed and established by जैमिनि and शबर in MS.* 6.1.51-52 in connection with the expression निषादस्थपति.
Apte 1890
English
निषादः 1 N. of one of the wild aboriginal tribes in India, such as. hunters, fishermen &c.
a mountaineer
मा निषाद प्रतिष्ठां त्वमगमः शाश्वतीः समाः Rām
R. 14. 52, 70
U. 2. 5.
2 A man of a degraded tribe in general, an outcast, a Cāṇḍāla.
3 Especially, the son of a Brāhmaṇa by a Śūdra woman
cf. Ms. 10. 8.
4 (In music) The first (more properly the last or seventh) note of the Hindu gamut
गीतकलाविन्यासमिव निषादानुगतं K. 31 (where it has sense 1 also).
Monier Williams Cologne
English
नि-°षाद॑ a
m.
N.
 of a wild non-Āryan tribe in India (described as hunters, fishermen, robbers
&c.
 ),
VS.
Br.
MBh.
&c.
=
 भिल्ल, ‘the Bheels’,
Kathās.
Mahīdh.
a man of any degraded tribe, an out-caste (esp. the son of a Brāhman by a Śūdra woman),
Mn.
 x, 8
the progenitor of the N°-shad (said to have sprung from the thigh of Vena),
MBh.
Hariv.
(in music)
N.
 of the first (more properly the last or 7th) note of the gamut,
MBh.
 xiv, 1419
N.
 of a Kalpa,
VāyuP.
नि-षाद b
&c.
 See नि-षद्.
Monier Williams 1872
English
नि-षाद, अस्, m., N. of certain wild aboriginal
tribes in India not belonging to the Āryan race, and
described as hunters, fishermen, robbers, &c.
(ac-
cording to Mahī-dhara) a N. of the Bhillas (a wild
mountain tribe whose progenitor is said by a legend
to have sprung from the thigh of Vena)
a man of
a degraded tribe in general, an outcast (especially
the son of a Brāhman by a Śūdra woman)
the first
of the seven musical notes or more properly the last
or highest of the scale, corresponding to B of our
scale
N. of a Kalpa
[cf. नैषाद, नैषादक,
नैषादिका, नैषादि।]
—निषाद-कर्षु, उस्,
m., N. of a district
[cf. नैषाद-कर्षुक।]
—निषाद-वत्, n., N. of a musical note, = B of
our scale.
निषाद नि-षाद। See 1. नि-षद्, col. 1.
Macdonell
English
निषाद niṣādá,
m.
 N. of aboriginal Indian 🞄tribes described as fishermen, hunters, and 🞄robbers
considered a degraded caste, offspring 🞄of Brāhmans and Śūdra women
a note 🞄in the musical scale
ī,
f.
 Niṣāda woman.
Benfey
English
निषाद निषाद, i. e. नि-सद् + अ,
m.
1. A name used to designate aboriginal
tribes of India, who are described as
fishermen, hunters, and robbers, and
are considered as degraded tribes, viz.
as the offspring of a Brāhamaṇa by a
Śūdra woman, Man. 10, 8.
2. The
first of the seven musical notes, MBh.
14, 1419.
Apte Hindi
Hindi
निषादः
पुं*
 - नि+सद्+घञ्
"भारत की एक जंगली आदिम जाति, जैसे शिकारी, मछुवे आदि, पहाड़ी"
निषादः
पुं*
 - नि+सद्+घञ्
"पतित जाति का मनुष्य, चाण्डाल, एक वर्णसंकर जाति"
निषादः
पुं*
 - नि+सद्+घञ्
विशेषकर शूद्रा स्त्री से ब्राम्हन का पुत्र
निषादः
पुं*
 - नि+सद्+घञ्
हिन्दूसरगम का पहला स्वर
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निषाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೇಡರವನು /ಮೃಗಗಳ ಬೇಟೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > नि + षद्लृ (विशरणगत्यवसादनेषु) - "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > निषीदति पापमस्मिन्
प्रयोगाः - > "निषादविद्धाण्डजदर्शनोत्थश्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः"
उल्लेखाः - > रघु० १४-७०
निषाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಸ್ತರವನು /ಮತ್ಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜೀವಿಸುವವನು
निषाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಮ್ನ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು /ಮ್ಲೇಚ್ಛ
प्रयोगाः - > "दासेरकः सपदि संवलितं निषादैः"
उल्लेखाः - > माघ० ५-६६
निषाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಶೂದ್ರಕನ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಒಬ್ಬ ಮಿಶ್ರಜಾತಿಯವನು
विस्तारः - > ಇವನಿಗೆ ಪಾರಶವನೆಂದೂ ಹೆಸರು. "निषादः शूद्रकन्यायां यः पारशव उच्यते" - मनु० १०-८
निषाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವರ /ತಂತಿಯಿಂದಲೂ ಕಂಠದಿಂದಲೂ ಹೊರಡುವ ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು
निष्पत्तिः - > नि + षद्लृ (विशरणगत्यवसादनेषु) - "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > निषीदन्ति षड्जादयः स्वरा यत्र, निषीदति मनो अस्मिन्
प्रयोगाः - > "नादं निषादमधुरं ततमुज्जगार"
उल्लेखाः - > नैष० २१-१२७
विस्तारः - > ಇದು ಆನೆಯ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹೊರಡುವ ಒಂದು ಸ್ವರ. "धैवतं हेषते वाजी निषादं बृंहते गजः" - अम०
L R Vaidya
English
nizAda {% m. %} 1. Name of a wild aboriginal tribe in India, not Āryan
2. a man of a degraded tribe in general, an outcaste, a Chaṇḍāla, R.xiv.52
3. the son of a Brāhmaṇa by a Śūdra woman, M.x.48
4. the last or seventh note of the Hindu gamut.
Bopp
Latin
निषाद m. (r. सद् praef. नि s. अ) i.q. किरात. RAGH. 14.
52. et 70.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
niṣāda, m., in Skt. as n. of a hunting tribe
here = naiṣāda, q.v.
in Pali nisāda said to mean robber, comm. (〔366.27 f.〕) on Jāt. 〔iv.364.14〕
(bird-)hunter, fowler: Jm 〔134.24〕.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निषाद Vogler, Jäger, Jātakam. 22.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khor rtan
निषाद
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
क्षत्त्रियायां द्विजान्मूर्धाभिषिक्तो विट्स्त्रियां पुनः ॥ ८९५ ॥
अम्बष्ठोऽथ पारशवनिषादौ शूद्रयोषिति ।
-wordlist-
मूर्धाभिषिक्त (पुं), अम्बष्ठ (पुं), पारशव (पुं), निषाद (पुं)
--source--
चण्डालेऽन्तावसाय्यन्तेवासिश्वपचबुक्कसाः ।
निषादप्लवमातङ्गदिवाकीर्तिजनंगमाः ॥ ९३३ ॥
-wordlist-
चण्डाल (पुं), अन्तावसायिन् (पुं), अन्तेवासिन् (पुं), श्वपच (पुं), बुक्कस (पुं), निषाद (पुं), प्लव (पुं), मातङ्ग (पुं), दिवाकीर्ति (पुं), जनङ्गम (पुं)
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
निषादो निषधो गर्जो गर्जा मद्रोऽपि मन्द्रवत् ।
-wordlist-
निषाद (पुं), गर्जा (स्त्री), मद्र (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अन्तावसायिन्
अन्तावसायिन्, चण्डाल, निषाद, जनङ्गम, श्वपच, पक्वश, मातङ्ग, प्लवक
अन्तावसायी चण्डालो निषादश्च जनङ्गमः ।
श्वपचः पक्वशश्चैव मातङ्गः प्लवकः स्मृतः ॥ ५९८ ॥
verse 2.1.1.598
page 0067
नाममाला
Sanskrit
पुलिन्द, शवर, दस्यु, निषाद, व्याध, लुब्धक, धानुष्क, किरात, अरण्यानीचर
पुलिन्दः शवरो दस्युर्निषादो व्याधलुब्धकौ ।
धानुष्कोऽथ किरातश्च सोऽरण्यानीचरः स्मृतः ॥ १४ ॥
verse 0.1.1.14
page 0007
Mahabharata
English
Nishāda, pl. (ºāḥ), name of low-caste tribes. § 40 (Garuḍa): I, 28, 1321 (b: the N. lived in a remote region in the midst of the ocean), †1335, †1336, †1337 (Garuḍa devoured the N. (matsyajīvinaḥ, v. 1339))
29, 1350.--§ 281 (Sahadeva): II, 31, 1109 (ºbhūmiṃ, conquered by Sahadeva).--§ 284 (do.): II, 31, 1170 (vanquished by Sahadeva).--§ 410 (Plakshāvataraṇag.): III, 130, 10539 (dvāraṃ Nºrāshṭrasya, sc. Vinaśana, where the Sarasvatī disappears from hatred of the N.).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 350 (among the peoples of Bhāratavarsha).--§ 578 (Bhīshmavadhap.): VI, 50, 2081 (in the army of Yudhishṭhira).--§ 579 (do.): VI, 54, 2241 (followed Ketumat and proceeded against Bhīmasena), 2243, 2249.--§ 587 (do.): VI, 117, 5484 (attacked Arjuna).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII, 4, 122 (had been vanquished by Karṇa).--§ 593 (Abhimanyuvadhap.): VII, 46, 1854 (fought with Abhimanyu).-§ 603 (Nārāyaṇāstramokshap.): VII, 197, 9118 (ºvishaye).-§ 604 (Karṇap.): VIII, 8, 236 (among the peoples whom Karṇa had vanquished and caused to pay tribute to Duryodhana).--§ 605 (do.): VIII, 17, †671 (KaliṅgaVaṅgāṅga-Nºvīrāḥ, attacked Arjuna)
20, 779 (PulindaKhasa-Bāhlīka-Nºāndhraka-Kuntalān, slain by Pāṇḍya)
22, 864 (attacked the Pāñcālas) (), 882 (attacked Nahula).--§ 608 (do.): VIII, 49, 2304 (attacked Karṇa)
70, 3500 (º-Māgadhān, slain by Bhīmasena).--§ 641e (Vena): The N. are wicked tribes who reside in hills and forests: XII, 59, 2218 (origin of the N.).--§ 702 (Mokshadh.): XII, 297, 10868 (enumeration of the different castes).-§ 714 (Śukakṛtya): XII, 329, 12378 (ºānām ivālayaḥ).-§ 744 (Ānuśāsanik.): XIII, 48, 2574 (sg. matsyaghnaḥ, son of a śūdra and a kshatriya wife), 2583 (sg.), 2585 (sg.), 2589 (sg.) (description of different castes and their intermixture).-§ 745b (Cyavanop.): XIII, 50, 2652 (matsyoddharaṇaniścayāḥ), (2664), 2667, 2673, 2675, 2677, 2679
51, (2702), 2707, 2713 (some N. caught Cyavana in their net and sold him to Nahusha for a cow, then they ascended to heaven).-§ 785 (Anugītāp.): XIV, 83, 2473 (vanquished by Arjuna when he followed the sacrificial horse).
Nishāda^1, sg. (“king of the Nishādas”). § 554 (Sainyodyogap.): V, 4, 84 (among the princes to whom the Pāṇḍavas ought to send messengers).--Do.^2 = Ekalavva: VII, †8210 (Eº).
पुराणम्
English
निषाद १ / NIṢĀDA I. A forest dweller. The grand sire of the niṣāda tribe living in forests was one niṣāda. Those forestdwellers came to be known as niṣādas as they were the descendants of this niṣāda. The Purāṇic story about the origin of niṣāda is as follows:--
Once upon a time there lived a King called vena. A very immoral ruler, he was hated by the people. As dharma declined in the country due to the misrule of vena the maharṣis killed him with darbha grass sanctified by mantras. Then the maharṣis saw dust rising up everywhere and people told them that the poor people, in the absence of king, had turned into thieves and the dust was formed by the onrush of the thieves. To remedy the problem thus created the maharṣis churned the thigh of vena, who had died childless, for a son, and from the thigh was born a male child, dark in colour, dwarfish and with a compressed face. Sadly he asked the brahmins (maharṣis) what he should do. They asked him to sit (niṣīda) and hence he became niṣāda (forest-dweller). His descendants settled down on mount vindhya and they by their sinful lives divested vena of his sins. vena was absolved of his sins through the Niṣādas, and thus the Niṣādas became responsible for the ending of Vena's sins. (viṣṇu purāṇa, Part 1, Chapter 13).
निषाद २ / NIṢĀDA II. A particular region in ancient india. (bhīṣma parva, Chapter 9, Verse 51).
Vedic Reference
English
Ni-ṣāda is found in the later Saṃhitās and the Brāhmaṇas.^1
The word seems to denote not so much a particular tribe, but
to be the general term for the non-Āryan tribes who were not
under Āryan control, as the Śūdras were, for Aupamanyava^2
took the five peoples (pañca janāḥ) to be the four castes (catvāro
varṇāḥ) and the Niṣādas, and the commentator Mahīdhara
explains the word where it occurs in the Vājasaneyi Saṃhitā^3
as meaning a Bhilla, or Bhīl. A village of Niṣādas is men-
tioned in the Lāṭyāyana Śrauta Sūtra, ^4 and a Niṣāda Sthapati,
a leader of some kind, is referred to in the Kātyāyana Śrauta
Sūtra^5 and in a Brāhmaṇa cited by the scholiast on that
passage. Weber^6 thinks that the Niṣādas were the settled
aborigines (form ni, ‘down, ’ and sad, ‘settle’), a view sup-
ported by the fact that the ritual of the Viśvajit sacrifice^7
requires a temporary residence with Niṣādas
for the Niṣādas
who would permit an Āryan to reside temporarily amongst
them must have been partially amenable to Āryan influence.
But the name might easily be applied to the whole body of
aborigines outside the Āryan organization. Von Schroeder^8
thinks that the Niṣādas were most probably identical with the
Nysæans, who, according to the Greek account, sent an
embassy to Alexander when he was in the territory of the
Aśvakas, but this identification is doubtful.
1) Taittirīya Saṃhitā, iv. 5, 4, 2
Kāṭhaka Saṃhitā, xvii. 13
Maitrāyaṇī
Saṃhitā, ii. 9, 5
Vājasaneyi Saṃhitā,
xvi. 27
Aitareya Brāhmaṇa, viii. 11
Pañcaviṃśa Brāhmaṇa, xvi. 6, 8, etc.
2) In Yāska, Nirukta, iii. 8.
3) xvi. 27. Cf. xxx. 8.
4) viii. 2, 8.
5) i. 1, 12
Weber, Indische Studien,
10, 13.
6) Indische Studien, 9, 340. Cf. 10, 13,
16.
7) See Kauṣītaki Brāhmaṇa, xxv. 15
Lāṭyāyana, loc. cit.
Pañcaviṃśa Brāh-
maṇa, loc. cit.
8) Indiens Literatur und Cultur, 366.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 39,
119. In the later system (Manu, x. 8)
the Niṣāda is the offspring of a Brāh-
maṇa and of a Śūdra woman, while the
Bṛhatsaṃhitā of Varāhamihira (xiv. 10)
recognizes a kingdom (rāṣṭra) of Niṣādas
in the south-east of Madhyadeśa. In the
Pāli texts (Fick, Die sociale Gliederung,
12, 160, 206 et seq.) they are wild
hunters and fishers. Cf. also Muir,
Sanskrit Texts, 1^2, 301, 303, 366, n. 164,
403, 481.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निषादः,
पुं,
 (निषद्यते ग्रामशेषसीमायाम् ।यद्वा, निषीदति पापमत्र । नि + सद् + कर्म्मणिअधिकरणे वा घञ् ।) चण्डालः । इत्यमरः ।२ । १० । २० ॥
वेणशरीरोद्भवजातिविशेषः ।यथा, अग्निपुराणे ।“मथ्यमाने ततो राज्ञस्तस्मिन्नूरौ प्रजज्ञिवान् ।ह्रस्वोऽतिपरुषः कृष्णस्तद्भयात् प्राञ्जलिः स्थितः ॥
ते मन्त्रैर्व्विह्वलं दृष्ट्वा निषीदेत्यब्रुवंस्तदा ।निषादवंशकर्त्ता स बभूव मुनिसत्तमाः ! ॥
धीवरानसृजन् वापि वेणकल्मषसम्भवान् ।ये चान्ये विन्ध्यनिलयाः शवरा नाहलादयः ॥
अधर्म्मरुचयो ये च वित्तैनान् वेणसम्भवान् ॥
”पारिभाषिकचण्डालो यथा, मार्कण्डेयपुराणे ।“आशाकर्त्तुस्त्वदाता च दातुश्च प्रतिषेधकः ।शरणागतं यस्त्यजति स चण्डालोऽधमो नरः ॥
”धीवरविशेषः । इति मेदिनी । दे, ३४ ॥
(निषीदन्ति षड्जादयः स्वरा यत्र । नि + सद् +घञ् ।) सप्तस्वरान्तर्गतशेषस्वरः । स तु नारदमतेहस्तिस्वरतुल्यस्वरः । अस्योच्चारणस्थानं लला-टम् । व्याकरणमते दन्तः । अयं वैश्यवर्णः ।सर्व्वस्वराणां मध्ये उच्चः । अस्य जातिः सम्पूर्णा ।अस्य कूटतानाः ५०४० । प्रत्येकतानम् ५६समुदायेन २८२२४० भवन्ति । अस्य स्वरूपःगणेशतुल्यः । कृष्णश्वेतवर्णः । स्थानं पुष्कर-द्वीपः । देवता सूर्य्यः । वारः शनिः । समयःनिशान्ते ८ दण्ड -- ३४ पलानि । अस्य श्रुतिःउग्रा शोभिनी च । मूर्च्छना मन्दरस्थानेसखा । मध्यस्थाने अहङ्कृता । तारस्थाने लोचनाच । निषादवर्ज्जिता रागिणी आसावरी मल्लारीच । नादपुराणमते । निःसन्तानोऽयम्बीणायां धैवतावधिषड्जस्थानपर्य्यन्तं प्रथम-सप्तकतृतीयांशस्य शेषसमुदायबीणातन्त्रीनिषा-दस्थानं भवति । इति सङ्गीतशास्त्रम् ॥
* ॥
“षड्जादयः षडेतेऽत्र स्वराः सर्व्वे मनोहराःनिषीदन्ति यतो लोके निषादस्तेन कथ्यते ॥
चतस्रः पञ्चमे षड्जे मध्यमे श्रुतयो मताः ।ऋषभे धैवते तिस्रो द्वे गान्धारनिषादके ॥
”इति सङ्गीतदामोदरः ॥
(अस्य असुरवंशे उत्पत्तिः । वैश्यो जातिः ।विचित्रो वर्णः । पुष्करद्बीपे जन्म । ऋषि-स्तुम्बुरुः । सूर्य्यो देवता । जगती छन्दः । करुणेउपयोगित्वम् ॥
इति सङ्गीतदर्पणम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निषाद पुंस्त्री निषीदति पापमत्र नि + सद--आधारे घञ् ।१ चण्डाले जातिभेदे अमरः तन्निरुक्तिः “निषादः कस्मा-न्निषदनो भवति निषण्णमत्र पापकमिति” निरु० ३ । ८ ।वेनोरुमन्थनाज्जाते २ जातिभेदे तत्कथा “दग्धस्थूणा-व्रतीकाशी विकटाक्षोऽतिह्रस्वकः । किङ्करोमीति तान्सर्वान् विप्रानाह स चातुरः । निषीदेति तमूचुस्तेनिषादस्तेन सोऽभवत् । ततस्तत्सम्भवा जाता विन्ध्य-शैलनिवासिनः । निषादा मुनिशार्दूल! पापकर्मोपल-क्षणाः । तेन द्वारेण निष्क्रान्तं तत्पापं तस्य भूपतेः ।निषादास्ते ततो जाता वेनकल्मषनाशनाः” स्त्रियांलातित्वात् ङीष् । “निषाद्याः पञ्चपुत्रायाः सुप्तायाजतुवेश्मनि” भा० आ० १ अ० । तन्त्रीकण्ठोत्थिते ३ स्वर-भेदे
पु०
 अमरः । “षड्जादयः षडेतेऽत्र स्वराः सर्वेमनोहराः । निषीदन्ति यतो लोके निषादस्तेनकथ्यते । चतस्रः पञ्चमे षड्जे मध्यमे श्रुत्तयो मताः ।ऋषभे धैवते तिस्रोद्वे गान्धारनिषादके” सङ्गीतदामो-दरः “निषादं रौति कुञ्जरः” इत्युक्तेः तस्य हस्तितुल्य-स्वरता । ४ ब्राह्मणाच्छूद्रकन्यायामुत्पन्ने पारशवाख्येजातिभेदे च “ब्राह्मणात् वैश्यकन्यायामम्बष्ठो नासजायते निषादः । शूद्रकन्यायां यः पारशव उच्यते”मनुः । “मत्स्यघातोनिषादानाम्” मनुना तद्धृत्तिरुक्ता५ देशभेदे स च देशः सरस्वती नद्यन्तर्द्धानस्थानं यथोक्तंभा० व० १३० अ० “एतद्विनशनं नाम सरस्वत्या विशा-म्पते! । द्वारं निषादराष्ट्रस्य येषां दोषात् सरस्वती ।प्रविष्टा पृथिवीं वीर मा निषादा हि मां विदुः” ।
Capeller
German
निषाद॑
m.
 Nichtarier, Barbar (f. ई).
Burnouf
French
निषाद निषाद
m.
 homme de caste dégradée, peut-être
étrangère aux Aryas, ou issue d'un brâhmane et d'une śūdrā.
Pêcheur.
La 7ᵉ note de l'octave descendante [qui est notre
seconde].
Stchoupak
French
निषाद-
m.
 tribu non aryenne de chasseurs sauvages
son ancêtre
homme de cette tribu ou d'une tribu méprisée en général, homme déchu de sa
caste, not. fils d'un Brâhmane et d'une Śūdrā
désignation d'une note de
la gamme indienne
-त्व- nt. condition de N.
-वन्त्-
m.
 note dite N.
-ई-
f.
 femme de la tribu des N., not.
n.
 de la femme brûlée dans la
maison de laque
femme d'un Brâhmane dévoré par Garuḍa.
°पति-
m.
 roi des N. Guha.
°स्त्री-
f.
 femme N.