| YouTube Channel

निशान्त (nizAnta)

 
शब्दसागरः
English
निशान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं) Quiet, tranquil, patient.
n.
(-न्तं)
1. A house,
a dwelling.
2. The end of the night, or break of day.
E.
नि before,
शम् to be quiet,
aff.
क्त
or निशा night, अम् to go,
aff.
क्त
or निशा as
before night, and अन्त end or term.
Capeller Eng
English
1 निशान्त
a.
tested, approved, usual, customary.
2 निशान्त
n.
dwelling-place, house.
3 निशान्त
s.
close of night, day-break.
Yates
English
निशा_न्त (न्तः-न्ता-न्तं)
a. Quiet, tranquil.
n.
A house
break of day.
Spoken Sanskrit
English
निशान्त - nizAnta -
adj.
- customary
निशान्त - nizAnta -
adj.
- traditional
निशान्त - nizAnta -
adj.
- allayed
निशान्त - nizAnta -
adj.
- tranquil
निशान्त - nizAnta -
adj.
- calm
निशान्त - nizAnta -
m.
- daybreak
निशान्त - nizAnta -
n.
- house
निशान्त - nizAnta -
n.
- night-close
निशान्त - nizAnta -
n.
- dwelling
निशान्त - nizAnta -
n.
- habitation
निशान्त - nizAnta -
n.
- harem
Wilson
English
निशान्त
mfn.
(-न्तः-न्ता-न्तं) Quiet, tranquil, patient.
n.
(-न्तं)
1 A house, a dwelling.
2 The end of the night, or break of day.
E.
नि before शम to be quiet,
aff.
क्त
or निशा night, अम
to go,
aff.
क्त
or निशा as before, night, and अन्त end or term.
Apte
English
निशान्त [niśānta], p. p.
Tranquil, calmed, quiet, patient.
Customary, traditional.
तम् A house, habitation, dwelling
तस्याः राजोपपदं निशान्तं कामीव कान्ताहृदयं विवेश
R.*
16.4.
A harem, seraglio
Kau.
A.
1.Comp. -नारी a housewife.
Apte 1890
English
निशांत p. p. Tranquil, calmed, quiet, patient.
तं A house, habitation, dwelling
R. 16. 40.
Comp.
नारी a housewife.
Monier Williams Cologne
English
1. निशा°न्त (°शान्त)
m.
or
n.
‘n°-close’, daybreak,
Mn.
iv, 99.
2. नि-°शान्त
mfn.
allayed, tranquil, calm,
L.
customary, traditional,
ĀśvŚr.
(cf. यथा-न्°)
नि-°शान्त
n.
a house, dwelling, habitation,
Kāv.
a harem, seraglio,
Dharmaś.
Monier Williams 1872
English
2. नि-शान्त, अस्, आ, अम् (for 1. निशान्त see under
निशा, p. 504, col. 3), tranquillized, quiet, tranquil,
patient
(अम्), n. a house, dwelling, habitation.
—निशान्त-नारी, f. a house-wife.
Macdonell
English
निशान्त ni-śānta, 2. pp. śam
n.
(?) house, 🞄dwelling: -udyāna,
n.
garden belonging to 🞄the house.
Apte Hindi
Hindi
निशान्तः
पुं*
निशा-अन्तः -
रात बिताना
निशान्तः
पुं*
निशा-अन्तः -
पौ फटना
निशान्त
भू* क* कृ* - नि+शम्+क्त
"शांतियुक्त, शांत, चुपचप, सहनशील"
निशान्तम्
नपुं*
- -
"घर, आवास, निवास"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निशान्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೃಹ /ಮನೆ
निष्पत्तिः - > नि + शमु (उपशमे) - "क्तः" (३-४-७६)
व्युत्पत्तिः - > नितरां शम्यते विश्रम्यते अत्र
प्रयोगाः - > "तस्याः राजोपपदं निशान्तं कामीव कान्ताहृदयं प्रविश्य"
उल्लेखाः - > रघु० १६-४०
निशान्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಷಃಕಾಲ /ಪ್ರಾತಃಕಾಲ
प्रयोगाः - > "वसनमपि निशान्ते नेष्यते तत्प्रदातुं रथचरणविशालश्रोणिलिलेक्षणेन"
उल्लेखाः - > माघ० ११-२३
निशान्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಶಾಂತನಾದ
व्युत्पत्तिः - > नितान्तं शान्तः
विस्तारः - > "निशान्तं त्रिषु शान्ते स्यात् क्लीबं तु भवनोषसोः" - मेदि०
L R Vaidya
English
niSA-aMta {% m. %} 1. the passing away of night
2. daybreak.
niSAMta {% (I) a. (f. ता) %} Tranquilized, quiet, patient.
niSAMta {% (II) n. %} A house, a habitation, R.xvi.40.
Bopp
Latin
निशान्त n. (r. शम् praef. नि s. त) domus. RAGH. 16. 40.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निशान्त Harem, Dharmaśarm. 5, 35. [Yudh. 5, 74
nach dem Komm. *m.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गेहभूर्वास्तु गेहे तु गृहं वेश्म निकेतनम् ९८९
मन्दिरं सदनं सद्म निकाय्यो भवनं कुटः
आलयो निलयः शाला सभोदवसितं कुलम् ९९०
धिष्ण्यमावसथं स्थानं पस्त्यं संस्त्याय आश्रयः
ओको निवास आवासो वसतिः शरणं क्षयः ९९१
धामागारं निशान्तं कुट्टिमं त्वस्य बद्धभूः
-wordlist-
गेहभू (स्त्री), वास्तु (पुंक्ली), गेह (पुंक्ली), गृह (पुंक्ली), वेश्मन् (क्ली), निकेतन (क्ली), मन्दिर (स्त्रीक्ली), सदन (क्ली), सद्मन् (क्ली), निकाय्य (पुं), भवन (पुंक्ली), कुट (पुं), आलय (पुं), निलय (पुं), शाला (स्त्री), सभा (स्त्री), उदवसित (क्ली), कुल (क्ली), धिष्ण्य (क्ली), आवसथ (क्ली), स्थान (क्ली), पस्त्य (क्ली), संंस्त्याय (पुं), आश्रय (पुं), ओकस् (क्ली), निवास (पुं), आवास (पुं), वसति (स्त्री), शरण (क्ली), क्षय (पुं), धामन् (क्ली), अगार (क्ली), निशान्त (क्ली), कुट्टिम (क्ली), बद्धभू (स्त्री)
--source--
उषा निशान्तेऽल्पे किंचिन्मनागीषच्च किंचन
-wordlist-
उषा (अ), निशान्त (पुं), किञ्चित् (अ), मनाक् (अ), ईषत् (अ), किञ्चन (अ), अल्प (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आवास
आवास, आवसथ, गृह, भवन, स्थान, निशान्त, कुल, संस्त्याय, निलय, निकाय्य, उटज, गेह, कुट, मन्दिर, धिष्ण्य, धामन्, निकेतन, सदन, पस्त्य, वास्तु, क्षय, शाला, वेश्मन्, निवेशन, उदवसित, सद्मन्, ओकस्, शरण, अगार, निवसन, आलय
आवासावसथं गृहं भवनं स्थानं निशान्तं कुलं,
संस्त्यायो निलयो निकाय्यमुटजं गेहं कुटं मन्दिरम्
धिष्ण्यं धाम निकेतनं सदनं पस्त्यं वास्तु क्षयः
शाला वेश्म निवेशनोदवसिते प्रोक्ते सद्मौकसी २९१
शरणमगारं निवसनमालय एकार्थवाचकाः शब्दाः
verse 2.1.1.291
page 0035
नाममाला
Sanskrit
सदन, सद्म, भवन, धिष्ण्य, वेश्मन्, मन्दिर, गेह, निकेतन, आगार, निशान्त, निवृत, गृह, वसति, आवसथ, आवास, स्थान, धामन्, आस्पद, पद, निकाय, निलय, पस्त्य, शरण, आलय
सदनं सद्म भवनं धिष्ण्यं वेश्माथ मन्दिरम्
गेहं निकेतनागारं निशान्तं निवृतं गृहम् १३२
वसत्यावसथावासं स्थानं धामास्पदं पदम्
निकायं निलयं पस्त्यं शरणं विदुरालयम् १३३
verse 0.1.1.132
page 0067
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निशान्तं,
क्ली,
(निशम्यते विश्रम्यतेऽस्मिन्निति ।नि + शम + अधिकरणे क्तः ।) गृहम् इत्य-मरः
(यथा, रघुः १६ ४० ।“तस्याः राजोपपदं निशान्तंकामीव कान्ताहृदयं प्रविश्य
”निशाया अन्तो यत्र ।) उषा (यथा, मनुः ९९ ।“न निशान्ते परिश्रान्तो ब्रह्माधीत्य पुनःस्वपेत्
”)शान्ते, त्रि इति मेदिनी ते, ११९
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निशान्त
न०
नितरां शम्यते विश्रम्यतेऽत्र आधारे क्त ।१ भवने अमरः “तस्याः राजोपपदं निशान्तं कामीवकान्ताहृदयं विवेश” रघुः “निशान्तनारीपरिधानधून-गेत्यादि” माघः त० निशायाः अन्ते ब० ऊषसि ।“न निशान्ते परिश्रान्तो ब्रह्माधीत्य पुनः स्वपेत्” मनुः ।प्रा० त० नितान्तशान्ते मेदि० ततः उत्करा० चतु०रर्थ्यां निशान्तीय तत्सन्निकृष्टदेशादौ
त्रि०
Capeller
German
1. निशान्त (s. 2. शम्) Wohnung, Haus.
2. निशान्त Ende der Nacht, Tagesanbruch.
Stchoupak
French
नि-शान्त-
a. v. apaisé, calme
nt. maison, habitation.