निर्वेश (nirveza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निर्वेश m.
  (-शः)
	 1. Wages,  hire.
	 2. Enjoyment.
	 3. Eating.
	 4. Fainting, 
swooning,  syncope.
	 5. Attaining,  obtaining.
	 6. Engaged or enter-
ing in. 
 E.
  निर् before,  विश् to enter,  affix घञ्.

Capeller Eng

English

 निर्वेश m.
  requital,  payment,  expiation. 

Yates

English

 नि-र्वेश (शः) 1.
m.
  Engaging in
attaining
 wages
 eating
 en-
joyment
 fainting.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  fainting
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  wages. reward
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  attaining
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  offering
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  enjoying
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  payment
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  entering
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  returning
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  expiation
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  swooning
निर्वेश 	-	 nirveza 	-	 m.
  	-	  atonement

Wilson

English

 निर्वेश
m.
  (-शः)
1 Wages,  hire.
2 Enjoyment.
3 Eating.
4 Fainting,  swooning,  syncope.
5 Attaining,  obtaining.
6 Engaged or entering in. 
E.
  निर् before विश to enter,  affix घञ्.

Apte

English

निर्वेशः [nirvēśḥ],  1 Gaining,  obtaining.

Wages,  hire,  employment.

Eating,  enjoyment,  use.

Return of payment
 सर्वार्थसम्भवो देहो जनितः पोषितो यतः । न तयोर्याति निर्वेशं पित्रोर्मर्त्यः शतायुषा ॥ Bhāg.*
  1.45.5.

Expiation,  atonement
 Bhāg.*
  5.26.18.

Marriage.

Fainting,  swooning.

Spreading
 L.
  D. B.

Entering
 आत्मनिर्वेशमात्रेण तिर्यग्गतमुलूखलम् (ययौ) Bhāg.*
  1.1.26.

Revenging
 अभ्यधावन्नभिक्रुद्धा भ्रातुनिर्वेशकरिणः Bhāg.*
  1.44.39.

Apte 1890

English

 निर्वेशः 1 Gaining,  obtaining. 
Wages,  hire,  employment. 
Eating,  enjoyment,  use. 
Return of payment. 
Expiation,  atonement. 
Marriage. 
Fainting,  swooning. 

Monier Williams Cologne

English

 निर्-°वेश a m.
  payment,  returning,  offering

 wages. reward,  Mn.
   vi,  45 (v.l. निर्देश and निद्°),  R.
 
 Daś.
 

 atonement,  expiation,  Āpast.
  (cf.   अनिर्व्° add.)

 entering,  attaining,  enjoying,  L.
 

 fainting,  swooning,  L.
 

 निर्-वेश b °शनीय &c.
   See निर्-विश्.

Monier Williams 1872

English

 निर्-वेश,  अस्,  m. entering into,  gaining,  obtaining
wages,  hire,  employment
 payment,  returning pay-
ment [cf. नि-वेश्य]
 expiation,  atonement,  (अ-निर्-
वेश,  one who has not expiated his sins)
 enjoyment, 
eating
 fainting,  swooning,  syncope.

 निर्वेश निर्-वेश। See under निर्-विश्,  p. 501, 
col. 3.

Benfey

English

 निर्वेश निर्वेश,  i. e. निस् + विश् + अ,  m.
 
 1. Returning payment,  Rām.  3,  33,  25.
 2. Expiation,  Bhāg. P. 5,  26,  18.

Apte Hindi

Hindi

निर्वेशः
पुं*
  - निर्+विश्+घञ्
प्रविष्ट होना

निर्वेशः
पुं*
  - निर्+विश्+घञ्
बदला लेना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निर्वेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೋಗ /ಅನುಭವಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > निर् + विश (प्रवेशने) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "तत्सौखशायनिकसूरिगणेन सार्धं निर्वेशयोगमुपयाम निरीक्षणैस्ते"
उल्लेखाः - > याद० १९-७६
निर्वेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇತನ /ಸಂಬಳ /ಕೂಲಿ
निर्वेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವುದು /ಜ್ಞಾನ ಹೋಗುವುದು
निर्वेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ /ಪಾಪ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು
निर्वेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿವಾಹ /ಮದುವೆ

L R Vaidya

English

 nirveSa {% m. %} 1. Gaining,  obtaining
wages,  hire
enjoyment
expiation,  atonement
marriage
fainting,  swooning.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स निर्भृतिः कर्मकारो भृतिः स्यान्निष्क्रयः पणः ।
कर्मण्या वेतनं मूल्यं निर्वेशो भरणं विधा ॥ ३६२ ॥
भर्मण्या भर्म भृत्या च भोगस्तु गणिकाभृतिः ।
-wordlist-
 
निर्भृति (पुं),  कर्मकार (पुं),  भृति (स्त्री),  निष्क्रय (पुं),  पण (पुं),  कर्मण्या (स्त्री),  वेतन (क्ली),  मूल्य (क्ली),  निर्वेश (पुं),  भरण (क्ली),  विधा (स्त्री),  भर्मण्या (स्त्री),  भर्मन् (क्ली),  भृत्या (स्त्री),  भोग (पुं),  गणिकाभृति (स्त्री)

--source--
 
निर्वेश उपभोगः स्यात्स्नानं सवनमाप्लवः ।
-wordlist-
 
निर्वेश (पुं),  उपभोग (पुं),  स्नान (क्ली),  सवन (क्ली),  आप्लव (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

निर्वेश
निर्वेश,  उपभोग
निर्वेश उपभोगः स्यादाभोगः परिपूर्णता ।
verse 4.1.1.755
page 0086

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निर्व्वेशः,  पुं,
   (निर् + विश् + भावे घञ् ।)भृतिः । भोगः । इत्यमरः । ३ । ३ । २१४ ॥
“भृतिर्व्वेतनं भोगः सुखं पालनमभ्यवहारो वा ।”इति भरतः ॥
 (यथा,  भागवते । ६ । २ । ७ ।“अयं हि कृतनिर्व्वेशो जन्मकोट्यंहसामपि ।यद्ब्याजहार विवशो नाम स्वस्त्ययनं हरेः ॥
”)मूर्च्छनम् । इति मेदिनी । शे,  २२ ॥
 विवाहः ।निर्पूर्व्वविशधातुर्व्विवाहार्थः । इति स्मृतिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निर्वेश पु०
  निर् + विश--घञ् । १ भोगे,  २ वेतने,  ३ मूर्च्छगे, मेदि० । ४ विवाहे च अमरः । “कालमेव प्रतीक्षतेनिर्वे(र्दे)शं भृतकी यथा” मनुः । “अर्थानुकृतनिर्वेशोजन्मकोट्यंहसामपि” माग० ६२७ श्लोकः ।

Burnouf

French

 निर्वेश निर्वेश m.
  (विश्) jouissance de qqc.
		 action de
goûter
		 gages,  paye.
		 Qqf.  syncope.

Stchoupak

French

 निर्-वेश-
 m.
  gain,  récompense,  rémunération,  salaire 
 rançon, 
expiation 
 °वेशनीय- a. v. dont on doit ou peut jouir.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.