| YouTube Channel

निरामिष (nirAmiSa)

 
Capeller Eng
English
निरामिष
a.
 having no meat or prey, free from sensual
desires.
Monier Williams Cologne
English
निर्—आमिष
mfn.
 fleshless,
Bhartṛ.
receiving no booty or wages,
MBh.
free from sensual desires or covetousness,
Mn.
 vi, 49
not striving after any reward,
Lalit.
Monier Williams 1872
English
निरामिष निर्-आमिष, अस्, आ, अम्, fleshless,
without meat or prey
not receiving wages
having
no sensual desires, free from covetousness.
—निरा-
मिषाशिन् (°ष-आश्°), ई, इनी, इ, not feeding on
meat
living without meat
free from sensual desires.
Apte Hindi
Hindi
निरामिष
वि* निर्-आमिष -
"बिना मांस का, मांस न खाने वाला"
निरामिष
वि* निर्-आमिष -
"वासनारहित, लालच से मुक्त"
निरामिष
वि* निर्-आमिष -
पारिश्रमिक आदि न पाने वाला
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निरामिष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಸೆಯಿಲ್ಲದ/ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದ
प्रयोगाः - > "अध्यात्मरतिरासीनो निरपेक्षो निरामिषः"
उल्लेखाः - > मनु० ६-४९
निरामिष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದ
प्रयोगाः - > "यथामिषे जग्मुरनामिषभ्रमं निरामिषे चामिषमोहमूहिरे"
उल्लेखाः - > नैष० १६-८१
निरामिष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸುಖಸಾಮಗ್ರಿಯಿಲ್ಲದ
निरामिष
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಲಂಚದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > निर्गतमामिषं मांसाद्यामिषमभिलाषो वा यस्मात्"
L R Vaidya
English
nir-Amiza {% a. %} 1. free from covetousness
2. fleshless
3. not receiving wages.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
nir-āmiṣa, adj. (= Skt., Manu 〔6.49〕
much commoner in Pali and Pkt. °sa),
(1) free from worldliness (see āmiṣa): contrasted with sāmiṣa, Mvy 〔6752〕
°ṣa-dharmadeśakaḥ Mvy 〔842〕
LV 〔179.12〕
〔436.2〕
°ṣāṃ … prītiṃ Mv 〔iii.125.3〕
〔250.6〕
-nirāmiṣa- in cpd., prob. modifies prīti, Śikṣ 〔7.15〕
°ṣeṇa … premṇā Bbh 〔225.12〕
°ṣa-citta RP 〔57.11〕
Bbh 〔83.10〕
°ṣeṇa cittena KP 〔2.4〕
SP 〔199.3〕
(2) spiritual, non-physical: nirāmiṣāhāra, living on spiritual sustenance, Śikṣ 〔31.4〕
guruśuśrūṣaṇā … nirāmiṣasevanatayā (anugantavyā) RP 〔14.14〕, by spiritual service, not aiming at worldly rewards
in Mmk 〔286〕 of the bodies of Buddhas, (yathā hi buddhānāṃ śarīrā pravṛttā dhātavo jane, line 2, sc. as relics) sāmiṣā (their physical remains) lokapūjās te, nirāmiṣāḥ tu (text ṣu) viśeṣataḥ 3, saddharmadhātavaḥ proktā nirāmiṣā lokahetavaḥ 4 (their ‘spiritual’ relics), sāmiṣā kalevare proktā, jinendrāṇāṃ maharddhikā(ḥ) 5, … sāmiṣā nirāmiṣāś caiva prasṛtā lokahetavaḥ 7, etc.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 निरामिष, अनामिष, मांसरहित
adjective
यस्मिन् मांसं नास्ति।
"हिन्दूनां धर्मग्रन्थानुसारेण निरामिषं भोजनं शरीरस्य कृते तथा च मनसः कृते शुद्धम् अस्ति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निरामिष
त्रि०
 निर्गतमामिमभिलाषो मांसाद्यामिषं वायस्मात् प्रा० ब० । १ लोभशून्ये “अध्यात्मरतिरासनो निर-प्रेक्षो निरामिषः” मनुः २ र्मासाद्यामिषहीने च “सा-मिषं कुररं दृष्ट्वा बध्यमानं निरामिषैः । आमिषस्य परि-त्यागात् कुररः सुखमेधते” भा० शा० ११९ अ० । ३ आमिष-रहिते अन्नादौ । “नैवेद्यैश्च निरामिषैः” ति० त० ।
Capeller
German
निरामिष fleischlos.
Stchoupak
French
निर्-आमिष-
a. décharné
qui n'obtient pas de butin ou de
récompense
dénué de désirs charnels.
निरामिषाशिन्- a. qui ne mange pas de viande.