निराकार (nirAkAra)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishनिराकार - nirAkAra - - incorporeal
निराकार - nirAkAra - - shapeless
निराकार - nirAkAra - - formless
निराकार - nirAkAra - - insignificant
निराकार - nirAkAra - - unimportant
निराकार - nirAkAra - - making no appearance or show
निराकार - nirAkAra - - having no object
निराकार - nirAkAra - - god
निराकार - nirAkAra - - universal spirit
निराकार - nirAkAra - - rebuke
निराकार - nirAkAra - - heaven
निराकार - nirAkAra - - reproach
निराकार - nirAkAra - - censure
निराकार nirAkAra rebuke
निर्भर्त्सयति { निर्भर्त्स् } nirbhartsayati { nirbharts } verb rebuke
अभियुक्त abhiyukta rebuked
वाग्दण्ड vAgdaNDa verbal rebuke or reprimand
आलसः तम् अनिन्दत् AlasaH tam anindat the lazy person rebuked him
Wilson
EnglishApte
Englishनिराकारः [nirākārḥ], Reproach, censure
see under निर् also.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiनिराकार
वि* निर्-आकार -
"आकृतिशून्य, आकाररहित, बिना रूप का"
निराकार
वि* निर्-आकार -
"कुरूप, विरूप"
निराकार
वि* निर्-आकार -
छद्मवेषी
निराकार
वि* निर्-आकार -
"विनम्र, कृशील"
निराकारः
निर्-आकारः -
"परमात्मा, सर्वशक्तिमान्"
निराकारः
निर्-आकारः -
शिव की उपाधि
निराकारः
निर्-आकारः -
विष्णु का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannadaनिराकार
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೂಪವಿಲ್ಲದ ಪರಮಾತ್ಮ/ದೇಹರೂಪವಾದ ಆಕಾರವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಹ್ಮ
प्रयोगाः - > "तेजःस्वरूपो भगवान् निराकारो निराश्रयः", "साकारं च निराकारं सगुणं निर्गुणं प्रभुम्। सर्वाधारं च सर्वं च स्वेच्छारूपं नमाम्यहम्"
उल्लेखाः - > ब्रह्मवै०, ब्रह्मवै०
निराकार
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಕಾರವಿಲ್ಲದ/ಅವಯವಗಳಿಲ್ಲದ
व्युत्पत्तिः - > निर्गतः आकारः अवयवः यस्मात्
L R Vaidya
EnglishWordnet
Sanskrit अमूर्त, निराकार, निराकार, आकृतिहीन, अमूर्तमत्, मूर्तिरहित, अरूप, अमूर्तिमत्
यः आकारविहीनः।
"कबीरः अमूर्तस्य ईश्वरस्य पूजकः आसीत्।"
Tamil
Tamilநிராகார : உருவமற்ற, உருவமில்லாத.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritनिराकारः, (निर्गत आकारो देहादिदृश्य-स्वरूपं यस्मादिति । निरादय इति समासः ।)परमेश्वरः । ब्रह्म । यथा, --“साकारञ्च निराकरं सगुणं निर्गुणं प्रभुम् ।सर्व्वाधारञ्च सर्व्वञ्च स्वेच्छारूपं नमाम्यहम् ॥
”अपि च ।“तेजःस्वरूपो भगवान् निराकारो निराश्रयः ।निलिप्तो निर्गुणः साक्षी स्वात्मारामः परात्परः ॥
ध्यायन्ति योगिनस्तेजस्त्वदीयमशरीरिणम् ।वैष्णवाश्चैव साकारं कमनीयं मनोहरम् ॥
केचिच्चतुर्भुजं शान्तं लक्ष्मीकान्तं मनोहरम् ।शप्त्रचक्रगदापद्मधरं पीताम्बरं परम् ॥
द्विभुजं कमनीयञ्च किशोरं श्यामसुन्दरम् ।शान्तं गोपाङ्गनाकान्तं रत्नभूयणभूषितम् ॥
एषं तेजस्विनं भक्त्या सेवन्ते सततं मुदा ।ध्यायन्ति योगिनो यत्तु कुतस्तेजस्विनं विना ॥
”अपि च ।“योनिर्गुणः स निर्लिप्तः शक्तिभ्यो नहि संयुतः ।सिसृक्षुराश्रितः शक्तौ निर्गुणः सगुणो भवेत् ॥
यावन्ति च शरीराणि भोगार्हाणि महामुने ! ।प्राकृतानि च सर्व्वाणि श्रीकृष्णविग्रहं विना ॥
ध्यायन्ति योगिनस्तञ्च शुद्धं ज्योतिःस्वरूपिणम् ।हस्तपादादिरहितं निर्गुणं प्रकृतेः परम् ॥
वैष्णवास्तं न मन्यन्ते तद्भक्ताः सूक्ष्मदर्शिनः ।कुतो बभूव तज्ज्योतिरहो तेजस्विनं विना ॥
ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं शरीरं श्यामसुन्दरम् ।अतीवामूल्यसद्रत्नभूषणेन विभूषितम् ॥
एवं भक्ताश्च ध्यायन्ति शश्वच्चरणसेविनः ।योगिनो योगरूपञ्च काले भक्तिबिपाकतः ॥
ज्योतिरभ्यन्तरे मूर्त्तिं पश्यन्ति कृपया प्रभोः ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते गणपतिखण्डे । ३२ । ७ । ४२ अः ॥
तस्य द्बिचत्वारिंशन्नामानि यथा, --“जगद्योनिरयोनिस्त्वमनन्तोऽव्यय एव च ।ज्योतिःस्वरूपो ह्यनघः सगुणो निर्गुणो महान् ॥
भक्तानुरोधात् साकारो निराकारो निरङ्कुशः ।निर्व्यूहो निखिलाधारो निःशङ्को निरुपद्रवः ॥
निरुपाधिश्च निर्लिप्तो निरीहो निधनान्तकः ।स्वात्मारामः पूर्णकामोऽनिमेषो नित्य एव च ॥
सुभगो दुर्भगो वाग्मी दुराराध्यो दुरत्ययः ।वेदहेतुश्च वेदाश्च वेदाङ्गो वेदविद्बिभुः ॥
द्विचत्वारिंशन्नामानि प्रातरुत्थाय यः पठेत् ।दृढां भक्तिं हरेर्दास्ये लभते वाञ्छितञ्च यत् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ७ अध्यायः ॥
आकारशून्ये, त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritनिराकार निर्गतः आकारोऽवयवोऽस्य प्रा० ब० । १ अव-यवहीने २ देहाद्याकारवर्जिते ब्रह्मणि च “तेजःस्वरूपोभगवान् निराकारो निराश्रयः” ब्रह्मवै० जन्मस्य० ७ अ० ।“निराकरज्ञानवादेऽपि योग्यतावशेन प्रतिकर्मव्यव-स्थायाः स्थितत्वात्” सर्वद० । आकार आह्वानम् ।३ निर्गताह्वाने च “निराकारा निरानन्दा दीना प्रति-हतस्वना” (अयोध्या) रामा० अयो० ११३ स० ।
Burnouf
FrenchNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.