निरसन (nirasana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निरसन mfn.
   (-नः-ना-नं) What removes,  expels,  subdues,  checks,  &c.
n.
  (-नं)
	 n.
  1. Rejection,  denial,  contradiction,  disallowance.
	 2.
Suppressing,  checking.
	 3. Appeasing.
	 4. Expelling,  ejecting,  5.
Spitting,  spitting out any thing with sickness or disgust.
	 6. Kill-
ing,  destroying.
 E.
  निर् out or forth. अस् to throw ल्युट् affix or युच्

Capeller Eng

English

 निरसन a.
  (f.  ई) & n.
  expelling,  rejecting. 

Yates

English

 निर_सन (नं) 1.
n.
  Rejection,  deni-
al
 spitting out
 killing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   निरसन  nirasana  n.
    purge   [ computer ]  
   रेचक  recaka n.
   purge    
   निर्हरति  { निर्हृ }  nirharati  { nirhR } verb  purge   
   निर्हरते  { निर्हृ }  nirharate  { nirhR } verb  purge    
   समापुनाति  { समापू }  samApunAti  { samApU } verb  purge   
   पुनीते  { पू }  punIte  { pU } verb 1  purge    
   पवते  { पू }  pavate  { pU } verb 1  purge   
   पुनाति  { पू }  punAti  { pU } verb 9  purge    
   विरेचयति  { विरिच् }  virecayati  { viric } verb caus.  purge   
   निरूढ  nirUDha adj.
   purged   
   निरूहित  nirUhita adj.
   purged  
   विरेचित  virecita adj.
   purged   
   विरिक्त  virikta adj.
   purged  
   रेचित  recita adj.
   purged   
   अतिसार्यते  atisAryate verb  be purged  [ passive ]  
   सुनिरूढ  sunirUDha adj.
   well purged  [ by injection ]   
   विरेच्य  virecya adj.
   to be purged  
   संसोध्य  saMsodhya adj.
   to be purged   
   अविरेचनिय  avirecaniya adj.
   not to be purged  
   विरिच्यते  { विरिच् }  viricyate  { viric } verb pass.  be emptied or purged   
   दुर्विरेच्य  durvirecya adj.
   difficult to be purged  
   मन्दविरिक्त  mandavirikta adj.
   not sufficiently purged   
   निरूहयति  { निरूह् }  nirUhayati  { nirUh } verb caus.  cause to draw out or purge   
   सुनिरूढ  sunirUDha adj.
   well purged by an injection   
   निरूहण  nirUhaNa n.
   causing to purge with a clyster     
            

Wilson

English

 निरसन
mfn.
   (-नः-ना-नं) What removes,  expels,  subdues,  checks,  &c.
n.
  (-नं)
1 Rejection,  denial,  contradiction,  disallowance.
2 Suppressing,  checking.
3 Appeasing.
4 Expelling,  ejecting.
5 Spitting,  spitting out any thing with sickness or disgust.
6 Killing,  destroying.
E.
  निर् out or forth,  अस to throw,  affix ल्युट् or युच्.

Apte

English

निरसन [nirasana],  a.
  Expelling,  removing,  driving away
 निरस- नैरसनैरवृथार्थता Śi.*
  6.47.

Vomiting. -नम् Expelling,  ejecting,  expulsion,  removal.

Denial,  contradiction,  rejection,  refusal.

Refutation. 

Vomiting forth,  spitting out.

Checking,  suppressing. 

Destruction,  killing,  extirpation. 

Apte 1890

English

 निरसन a. 1 Expelling,  removing,  driving away
 Śi. 6. 47. 
2 Vomiting. 
नं 1 Expelling,  ejecting,  expulsion,  removal. 
2 Denial,  contradiction,  rejection,  refusal. 
3 Refutation. 
4 Vomiting forth,  spitting out. 
5 Checking,  suppressing. 
6 Destruction,  killing,  extirpation. 

Monier Williams Cologne

English

 निर्-°असन mf(ई)n.  casting out,  driving away,  expelling,  removing,  rejecting,  Śiś.
 
 BhP.
  
 Suśr.

 निर्-°असन n.
  the act of casting out &c.
  ,  ŚāṅkhŚr.
  
 BhP.
  
 Sarvad.
 

 vomiting,  spitting out,  L.
 

 banishment from (abl. ),  MBh.
  

 denying,  refusal,  contradiction,  Kap.
   & Jaim.
  ,  Sch.

 scattering,  dispersing,  Vedāntas.
 

 destruction,  extermination,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 निर्-असन,  अस्,  ई,  अम्,  expelling,  removing,  re-
jecting
 vomiting,  spitting out
 (अम्),  n. expelling, 
ejecting
 expulsion,  removal,  rejection,  denial,  con-
tradiction,  refusal,  disallowance
 vomiting forth, 
spitting out
 suppressing,  checking
 killing,  destroy-
ing,  destruction,  extermination.

Macdonell

English

 निरसन nir-asana,  a.
  (ī) casting out
 n.
  🞄driving away,  expulsion
 removal,  abandonment,  🞄rejection: -ī-ya,  fp. to be expelled from 🞄(ab.)
 -asta,  pp. of √ as,  throw
 -astra,  a.
  🞄unarmed
 -asya,  fp. deserving expulsion. 

Benfey

English

 निरसन निरसन,  i. e. निस्-2. अस् +
अन्द्, 
 I. adj.
 ,  f.
  नी।
 1. Spitting out, 
Suśr. 1,  349,  3.
 2. Removing, 
Bhāg. P. 5,  3,  12.
 II. n.
 
 1. Expulsion,  MBh.
14,  73.
 2. Removal,  Vedāntas. in Chr.
215,  21.

Apte Hindi

Hindi

निरसन
वि* - निर्+अस्+ल्युट्
"निकालने वाला,  हटाने वाला,  दूर भगाने वाला"

निरसन
वि* - निर्+अस्+ल्युट्
उद्वमन या कै करने वाला

निरसनम्
नपुं*
   - -
"निकालना,  प्रक्षेपण,  निष्कासन,  हटाना"

निरसनम्
नपुं*
   - -
"मुकरना,  वचन-विरोध,  अस्वीकृति,  इंकार"

निरसनम्
नपुं*
   - -
"कै करना,  थूक देना"

निरसनम्
नपुं*
   - -
"रोकना,  दबाना"

निरसनम्
नपुं*
   - -
"विनाश,  वध,  उन्मूलन"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊರದೂಡುವುದು/ಅಟ್ಟುವುದು/ಓಡಿಸುವುದು
निष्पत्तिः - > निर्+असु(क्षेपणे) "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "स पितुर्विक्रियां दृष्ट्वा राज्यान्निरसनं तथा"
उल्लेखाः - > भा० आश्व० ४-१०
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾನ/ತಿರಸ್ಕಾರ
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಧೆ/ಕೊಲ್ಲುವುದು
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಗುಳುವುದು
विस्तारः - > "निरसनं वधे प्रतिक्षेपे। निष्ठीवने" मेदि०
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತ್ಯಜಿಸುವುದು
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಸೆಯುವುದು
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು/ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು
निरसन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > (ಬಾಣ) ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದು
निरसन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಓಡಿಸುವ/ಅಟ್ಟುವ/ಹೊರದೂಡುವ
निष्पत्तिः - > निर्+असु(क्षेपणे) कर्त० "ल्युः"(३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "प्रियविमानितमानवतीरुषां निरसनैरसनैरवृथार्थता"
उल्लेखाः - > माघ० ६-४७
निरसन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ
निरसन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತ್ಯಜಿಸುವ
निरसन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಎಸೆಯುವ
निरसन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ

L R Vaidya

English

 nirasana {% (I) a. (f. नी) %} 1. Expelling,  ejecting
 2. vomiting.

 nirasana {% (II) n. %} 1. Ejecting,  expulsion,  removal
denial,  contradiction,  refusal
vomiting forth,  spitting out
checking,  suppressing
destruction,  extirpation.

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मारण
मारण,  निशरण,  निवर्हण,  सूदन,  निरसन,  निशुम्भन,  घातन,  प्रशमन,  प्रमापण,  वर्जन,  विशसन,  प्रवासन,  निर्वापण,  निर्वासन,  कदन,  व्यापादन,  निर्ग्रन्थन,  आलम्भ,  प्रमया,  हिंसा,  संज्ञपन
मारणं निशरणं निवर्हणं, 
सूदनं निरसनं निशुम्भनम् ।
घातनं प्रशमनं प्रमापणं, 
वर्जनं विशसनं प्रवासनम् ॥ ४७७ ॥
निर्वापणनिर्वासनकदनव्यापादनानि तुल्यानि ।
निर्ग्रन्थनमालम्भः प्रमया हिंसा च संज्ञपनम् ॥ ४७८ ॥
verse 2.1.1.477
page 0055

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निरसनं,  क्ली,
   (निरस्यते क्षिप्यते इति । निर् +अस + ल्युट् ।) प्रत्याख्यानम् । इत्यमरः । ३ । २ ।३१ ॥
 (यथा,  महाभारते । १४ । ४ । १० ।“स पितुर्विक्रियां दृष्ट्वा राज्यान्निरसनञ्च तत् ।नियतो वर्त्तयामास प्रजाहितचिकीषया ॥
”)वधः । निष्ठीवनम् । इति मेदिनी । ने,  १९१ ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निरसन न०
  निर् + असु--क्षेपे भावे ल्युट् । प्रत्याख्याने अमरः“स पितुर्विक्रियां दृष्ट्वा राज्यान्निरसनं तथा” मा० आश्व०४ अ० । आधारे ल्युट् । २ बधे निष्कृष्य असनम् क्षेप-णम् । ३ निष्ठीवने च मेदि० । ष्टिवु निरसने इत्युक्तेःष्ठीवनस्य निष्कृष्यश्लेष्मादेः क्षेपणरूपत्वात्तथात्वम् ।

Capeller

German

 निरसन f.
  ई ausstoßend,  vertreibend (—°)
n.
  das Hinauswerfen,  Vertreiben,  Zerstreuen. 

Burnouf

French

 निरसन निरसन n.
  (अस् 4
 sfx. अन) action de
jeter,  de lancer
		 de rejeter avec dégoût
		 de repousser une
idée,  une opinion. 

Stchoupak

French

 निर्-असन-
 -ई- ag. qui rejette,  qui chasse,  qui renonce,  refuse, 
etc. 
 nt. rejet,  bannissement,  refus,  renoncement 
 dispersion 
 -ईय- a. v.
qui doit être chassé ou expulsé,  à quoi il faut renoncer.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.