निरर्थक (nirarthaka)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निरर्थक mfn.
   (-कः-का-कं)
	 1. Vain,  fruitless,  unprofitable.
	 2. Unmeaning.
E.
  निर् not,  अर्थ object,  end,  कन् added.

Capeller Eng

English

 निरर्थक a.
  purposeless,  useless,  unmeaning, 
nonsensical.

Yates

English

 निर_र्थक (कः-का-कं)
a. Vain,  fruit-
less,  unmeaning.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 m.
  	-	 nonsense
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 adj.
  	-	  useless
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 adj.
  	-	  vain
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 adj.
  	-	  unmeaning
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 adj.
  	-	  nonsensical
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 adj.
  	-	  unsuccessful
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 adj.
  	-	  trifling
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 n.
  	-	  expletive
निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 n.
  	-	  nonsensical objection

निरर्थक 	-	 nirarthaka 	-	 m.
  	-	 nonsense
वृथाकथा 	-	  vRthAkathA 	-	 f.
  	-	 nonsense
व्यर्थता 	-	  vyarthatA 	-	 f.
  	-	 nonsense
अनर्थ 	-	  anartha 	-	 m.
  	-	 nonsense
गगनरोमन्थ 	-	  gaganaromantha 	-	 m.
  	-	 nonsense
निरर्थ 	-	  nirartha 	-	 m.
  	-	 nonsense
फेनपिण्ड 	-	  phenapiNDa 	-	 m.
  	-	 nonsense
नैरर्थ्य 	-	  nairarthya 	-	 n.
  	-	 nonsense
असम्बद्धप्रलापिन् 	-	  asambaddhapralApin 	-	 adj.
  	-	  talking nonsense
जल्पक 	-	  jalpaka 	-	 adj.
  	-	  talking nonsense
वाचाल 	-	  vAcAla 	-	 adj.
  	-	  talking nonsense
जोषवक 	-	  joSavaka 	-	 m.
  	-	  chattering nonsense
अलपत् 	-	  alapat 	-	 adj.
  	-	  not speaking nonsense

Wilson

English

 निरर्थक
mfn.
   (-कः-का-कं)
1 Vain,  fruitless,  unprofitable.
2 Unmeaning.
E.
  निर् not,  अर्थं object,  end,  कन् added.

Monier Williams Cologne

English

 निर्—अर्थक mf(इका)n.  useless,  vain,  unsuccessful,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (अम् ind.
 ,  R.
 
 Bhartṛ.
 
 -त्व n.
 ,  Mṛcch.)

 unmeaning,  nonsensical,  MBh.
  

 (said of a consonant) =
  -अर्थ,  VPrāt.
  ,  Sch.

 निर्—अर्थक n.
  (in phil.
 ) a nonsensical objection

 (in rhet.) an expletive.

Monier Williams 1872

English

 निर्-अर्थक,  अस्,  आ or इका or अकी (?),  अम्,  not
fulfilling one's aim or object,  purposeless,  useless,  vain, 
unprofitable
 having no reasonable sense,  unmeaning, 
nonsensical
 a consonant which is not followed by a
vowel
 (अम्),  ind. without a purpose,  uselessly,  in
vain.
—निरर्थक-त्व,  अम्,  n. uselessness,  vanity.

Benfey

English

 निरर्थक निरर्थक,  i. e. निस्-अर्थ
+ क, 
 I. adj.
 ,  f.
  थका and थिका।
 1. Without attaining one's purpose, 
Rām.  5,  9,  26.
 2. Useless,  MBh. 5, 
1114.
 3. Unmeaning,  MBh. 3,  12686.
 II. °कम्,  adv. In vain,  Rām.  3,  35, 
21. -- Abstr. °त्व निरर्थक + त्व,  n.
 
Mṛcch. 90,  4.

Apte Hindi

Hindi

निरर्थक
वि* निर्-अर्थक -
"बेकार,  व्यर्थ,  अलाभकर"

निरर्थक
वि* निर्-अर्थक -
"अर्थहीन, अनर्थक,  जिसका कोई तर्कयुक्त अर्थ न हो"

निरर्थकम्
नपुं*
   निर्-अर्थकम् -
पूरक

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निरर्थक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ/ಫಲವಿಲ್ಲದ
निष्पत्तिः - > वा "कप्"
व्युत्पत्तिः - > निर्गतोऽर्थो यस्य
प्रयोगाः - > "प्रसादो निष्फलो यस्य क्रोधश्चापि निरर्थकः"
उल्लेखाः - > भा० उद्योग० ३४-२२
निरर्थक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ
निरर्थक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪಾದ ಅಥವಾ ವಾಕ್ಯಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ च वै तु हि ಇತ್ಯಾದಿ ವರ್ಣಗಳು
प्रयोगाः - > "निरर्थकं तु हीत्यादि पूरणैकप्रयोजनम्"

L R Vaidya

English

 nir-arTaka {% (I) a. %} 1. useless,  vain,  unprofitable
 2. unmeaning,  nonsensical.

 nir-arTaka {% (II) n. %} an expletive,  निरर्थकं तुहीत्यादि पूरणैकप्रयोजनम् Chandrāloka.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 nirarthaka,  adj. (read perh. °thika? cf. arthika,  anarthika),  not desirous (of,  instr.): aśucībhi (sc. strībhiḥ) °thako 'haṃ RP 〔43.18〕 (vs).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  असार,  अनर्थ,  अनर्थक,  निरर्थक,  व्यर्थ,  नीरस,  सारवर्जित
adjective
 
यस्मिन् किमपि सारः न वर्तते न च किमपि उपयुक्तं वस्तुं वर्तते।
 "असाराणां ग्रन्थानाम् अध्ययनस्य कः लाभः।"

Synonyms:
  निष्फल,  असफल,  विफल,  व्यर्थ,  निरर्थक,  अफल
adjective
 
फलरहितम्।
 "नूतनस्य उपग्रहस्य प्रक्षेपणं निष्फलं जातम्।"

Synonyms:
  निरर्थक,  अर्थहीन,  व्यर्थ,  अर्थशून्य,  अनर्थक
adjective
 
यस्य कोऽपि अर्थः नास्ति।
 "मम पार्श्वे अस्य निरर्थकस्य प्रश्नस्य समाधानं नास्ति।"

Synonyms:
  अनावश्यक,  निरर्थक,  व्यर्थ,  अनुपयोगिन्,  अपार्थक
adjective
 
यः उपयोगी नास्ति अथ वा यस्य उपयोगः नास्ति।
 "एतद् वस्तु भवदर्थे अनावश्यकं वर्तते।"

Synonyms:
  निरर्थक,  असङ्गत,  असम्बद्ध,  जल्पित,  प्रलपित
adjective
 
यद् यथार्थं नास्ति।
 "निरर्थकं मा वद।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आम्रेडितं द्विस्त्रिरुक्तमबद्धं तु निरर्थकम् ॥ २६७ ॥
-wordlist-
 
आम्रेडित (क्ली),  द्विरुक्त (क्ली),  त्रिरुक्त (क्ली),  अबद्ध (क्ली),  निरर्थक (क्ली)

--source--
 
वन्ध्ये मोघाफलमुधा अन्तर्गडुर्निरर्थकम् ।
-wordlist-
 
वन्ध्य (क्ली),  मोघ (क्ली),  अफल (क्ली),  मुधा (स्त्री),  अन्तर्गडु (क्ली),  निरर्थक (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अन्तर्गडु
अन्तर्गडु,  निरर्थक
अनायासार्थकं फाण्टमन्तर्गडु निरर्थकम् ।
verse 4.1.1.774
page 0088

Tamil

நிரர்த2க : உபயோகமற்ற,  பொருளற்ற.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निरर्थकं,  त्रि,  (निर्गतोऽर्थो यस्मात् । कप् ।) निष्फ-लम् । तत्पर्य्यायः । मोघम् २ । इत्यमरः ।३ । १ । ८१ ॥
 विफलम् ३ । इति जटाधरः ॥
(यथा,  भागवते । ४ । १६ । १९ ।“अयन्तु साक्षाद्भगवांस्त्र्यधीशःकूटस्थ आत्मा कलयावतीर्णः ।यस्मिन्नविद्यारचितं निरर्थकंपश्यन्ति नानात्वमपि प्रतीतम् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निरर्थक त्रि०
  निर्गतोऽर्थो यस्य प्रा० ब० वा कप् । १ निष्फले“प्रसादो निष्फलो यस्य क्रोधश्चापि निरर्थकः” भा० उ०३५ अ० । “इत्थं जग्म निरर्थकं क्षितितलेऽरुण्ये यथामालती” सा० द० । २ अभिधेयशून्ये ३ काव्यदोषभेदे च“निरर्थकं तुहीत्यादि पूरणैकप्रयोजनम्” चन्द्रा०गौतमोक्ते ४ निग्रहस्थानभेदे “वर्णक्रमनिर्देशवन्निरर्थकम्”सू० “यथा नित्यः शब्दः कचटतपय्जवगडदश्त्वात्झभञ्घढधषबदिति एवम्प्रकारं निरर्थकम् अभिधाना-भिधेयभावानुपपत्तौ अर्थगतेरभावाद् वर्णा एव क्रमेणनिर्दिश्यन्त इति” भा० । “वर्णानां क्रमेण निर्देशोजवगडेत्यादिप्रयोगस्तत्तुल्यो निर्देशोर्निरर्थकं निग्रह-स्थानम् अवाचकपदप्रयोग इति फलितार्थः । अवाचकत्वंच शक्त्या निरूढलक्षणया शास्त्रपरिभाषया वा बोध्यंसमयबन्धव्यतिरेकेणेति बिशेषणीयं तेन यत्रापभ्रंशेनविचारः कर्तव्य इति समयबन्धस्तत्रापभ्रंशे न दोषः ।झटिति संवरेण तु न दोष इत्युक्तप्रायम् । अस्य सम्भवःप्रमादादित्यवधेयम्” वृत्तिः । क्रमश्चेहाक्षरसमाम्नायेमाहेश्वरे सूत्रे यथा पठितास्तथेत्यर्थः ।

Capeller

German

 निरर्थक = vor.
 n.
  adv. — Abstr.
°त्व n.
 

Burnouf

French

 निरर्थक निरर्थक a. (अर्थ) vain,  sans valeur
 sans
signification. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.