निन्दा (nindA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 निन्दा f.
  (-न्दा)
	 1. Censure,  reproach,  reproof,  blame,  abuse,  reviling, 
defamation. 
	 2. Injury,  injuring.
	 3. Wickedness.
 E.
  णिद् to abuse, 
&c. affixes अङ् and टाप् or निन्दि भावे अ ।

Capeller Eng

English

 निन्दा॑ f.
  the same + shame,  disgrace.

Yates

English

 निन्दा (न्दा) 1.
f.
  Censure,  reproach.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

निन्दा 	-	 nindA 	-	 f.
  	-	 blame
दोष 	-	 doSa 	-	 m.
  	-	 blame
निन्दति  { निन्द् } 	-	 nindati{nind} 	-	 verb 	-	 blame
निन्दक 	-	 nindaka 	-	 m.
  	-	 blamer
विरूक्षण 	-	  virUkSaNa 	-	 adj.
  	-	 blame
परिभाषा 	-	  paribhASA 	-	 f.
  	-	 blame
अभिशस्ति 	-	  abhizasti 	-	 f.
  	-	 blame
निदा 	-	  nidA 	-	 f.
  	-	 blame
विगर्हा 	-	  vigarhA 	-	 f.
  	-	 blame
विगर्ह्यता 	-	  vigarhyatA 	-	 f.
  	-	 blame
आक्षेप 	-	  AkSepa 	-	 m.
  	-	 blame
अपवाद 	-	  apavAda 	-	 m.
  	-	 blame
अत्याकर 	-	  atyAkara 	-	 m.
  	-	 blame
अवर्ण 	-	  avarNa 	-	 m.
  	-	 blame
अवर्णवाद 	-	  avarNavAda 	-	 m.
  	-	 blame
उपवाद 	-	  upavAda 	-	 m.
  	-	 blame
उपस्कर 	-	  upaskara 	-	 m.
  	-	 blame
कलङ्क 	-	  kalaGka 	-	 m.
  	-	 blame
निग्रह 	-	  nigraha 	-	 m.
  	-	 blame
परिवाद 	-	  parivAda 	-	 m.
  	-	 blame

निन्दा 	-	 nindA 	-	 f.
  	-	 abuse
अधिक्षेप 	-	 adhikSepa 	-	 m.
  	-	 abuse
दुरुपयोग 	-	 durupayoga 	-	 m.
  	-	 abuse
ऋति 	-	  Rti 	-	 f.
  	-	 abuse
काली 	-	  kAlI 	-	 f.
  	-	 abuse
गर्हा 	-	  garhA 	-	 f.
  	-	 abuse
खलोक्ति 	-	  khalokti 	-	 f.
  	-	 abuse
निकृति 	-	  nikRti 	-	 f.
  	-	 abuse
विनिन्दा 	-	  vinindA 	-	 f.
  	-	 abuse
अवमानन 	-	  avamAnana 	-	 f.
 n.
  	-	 abuse
कथम् 	-	  katham 	-	 ind.
  	-	 abuse
अपवाद 	-	  apavAda 	-	 m.
  	-	 abuse
तिरस्कार 	-	  tiraskAra 	-	 m.
  	-	 abuse
आक्रोश 	-	  Akroza 	-	 m.
  	-	 abuse
अभिवाद 	-	  abhivAda 	-	 m.
  	-	 abuse
अवक्रोश 	-	  avakroza 	-	 m.
  	-	 abuse
आक्षेप 	-	  AkSepa 	-	 m.
  	-	 abuse
आजि 	-	  Aji 	-	 m.
  	-	 abuse
उपराग 	-	  uparAga 	-	 m.
  	-	 abuse
उपालम्भ 	-	  upAlambha 	-	 m.
  	-	 abuse

Wilson

English

 निन्दा
f.
  (-न्दा)
1 Censure,  reproach,  reproof,  blame,  abuse,  reviling.
2 Injury,  injuring.
3 Wickedness.
E.
  णिद to abuse,  &c. affixes अङ् and टाप्.

Monier Williams Cologne

English

 निन्दा॑ f.
  blame,  censure,  reproach,  reviling,  defamation,  controversy,  injury,  outrage,  AV.
  
 Mn.
  
 MBh.
   &c.
  

 (with,  Buddh.
 ) one of the eight worldly conditions,  Dharmas.
  lxi

Monier Williams 1872

English

 निन्दा,  f. blame,  censure,  reproach,  reproof,  abuse, 
defamation,  scorn,  reviling
 injury,  injuring,  wicked-
ness
 [cf. निदा।]
—निन्दा-स्तुति,  इस्,  f. praise which
involves reproof,  ironical praise,  irony.

Benfey

English

 निन्दा निन्दा,  i. e. निन्द् + अ,  f.
 
 1.
Blame,  Man.  8,  19.
 2. Defamation,  Man. 
2,  200.
 3. Scorn,  Bhāg. P. 4,  21,  6.

Hindi

मानहानि में

Apte Hindi

Hindi

निन्दा
स्त्री*
  - निन्द +  अ +  टाप् 
"कलंक,  दोषारोप,  डांट,  फटकार,  गाली,  बुरा-भला कहना,  बदनामी"

निन्दा
स्त्री*
  - निन्द +  अ +  टाप् 
"क्षति,  दुष्टता"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

निन्दा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೂಷಣೆ/ತೆಗಳುವುದು
निष्पत्तिः - > णिदि (कुत्सायाम्) "अः" (३-३-१०३)
प्रयोगाः - > "गुरोर्यत्र परीवादो निन्दा वापि प्रवर्तते। कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं वा ततोऽन्यतः"
उल्लेखाः - > मनु० २-२००
निन्दा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕ್ಷೇಪಿಸುವುದು
निन्दा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕಾರ/ಧಿಕ್ಕಾರ

L R Vaidya

English

 niMdA {% f. %} 1. Blame,  censure,  reproach,  abuse,  defamation,  M.ii.200,  R.xii.19
 2. injury,  wickedness.

Bopp

Latin

 निन्दा f. (r. निन्द् s. आ) vituperium. BH. 12. 19.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  निन्दा,  भर्त्सनम्,  अवभर्त्सनम्,  धिक्कारः,  अपकीर्तिः,  अवक्षेपः,  आक्रोशः,  आक्रोशनम्,  तर्जनम्,  तर्जना,  दुराक्रोशः
noun
 
कस्यापि अनुचितस्य कार्यस्य कृते भर्त्सनस्य क्रिया।
 "पतेः निन्दया आहता भार्या आत्मघातम् अकरोत्।"

Synonyms:
  दुर्वचम्,  गर्हा,  निन्दा,  अपभाषणम्,  कुवचनम्,  दुर्वचनम्,  खलोक्तिः,  दुरालापः,  दुर्वादः,  अपवादः,  गर्हणम्,  परुषोक्तिः,  शपनम्,  विदूषणम्,  अधिक्षेपः
noun
 
दुष्टं वचनम्।
 "केनापि दुर्वचं न प्रयोक्तव्यम्।"

Synonyms:
  निन्दा,  निन्दावाक्यम्,  आक्षेपः,  अधिक्षेपः,  निर्भर्त्सना,  दुरुक्तिः,  अपवादः,  परिवादः,  गर्हा,  दुष्कृतिः,  निन्दनम्,  अवर्णः,  निर्व्वादः,  परीवादः,  उपक्रोशः,  जुगुभा,  कुत्सा,  गर्हणम्,  जुगुभनम्,  कुत्सनम्,  अपक्रोशः,  भर्त्सनम्,  अववादः,  धिक्क्रिया,  गर्हणा
noun
 
कस्यापि वास्तविकं कल्पितं वा दोषकथनम्।
 "अस्माभिः कस्यापि निन्दा न कर्तव्या।"

Synonyms:
  धिक्कारः,  कुत्सा,  निन्दा
noun
 
निर्भर्त्सनस्य क्रिया।
 "यः धनार्थे राष्ट्रेण सह विश्वासघातं करोति तस्य धिक्कारः अस्तु।"

Synonyms:
  अपमानः,  भर्त्सना,  निर्भर्त्सना,  अवज्ञा,  अवज्ञानम्,  परिभवः,  अवलेपः,  अवहेला,  अवहेलनम्,  अनादरः,  परिवादः,  अनादरक्रिया,  अपवादः,  अवमानवाक्यम्,  तिरस्कारवाक्यम्,  तिरस्कारः,  तिरस्क्रिया,  परिभावः,  परिवादः,  वाक्पारुष्यम्,  परिभाषणम्,  असूर्क्षणम्,  अवमानना,  रीढा,  क्षेपः,  निन्दा,  दुर्वचः,  धर्षणम्,  अनार्यम्,  खलोक्तिः,  अपमानक्रिया,  अपमानवाक्यम्,  विमानना
noun
 
सा उक्तिः आचारो वा येन कस्यचित् प्रतिष्ठायाः न्यूनता भवति।
 "कस्यापि अपमानः न करणीयः।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bkur 'debs
१) कलङ्क २) निन्दा (?)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्यादवर्ण उपक्रोशे वादो निःपर्यपात्परः ।
गर्हणा धिक्क्रिया निन्दा कुत्सा क्षेपो जुगुप्सनम् ॥ २७१ ॥
-wordlist-
 
अवर्ण (पुं),  उपक्रोश (पुं),  निर्वाद (पुं),  परिवाद (पुं),  अपवाद (पुं),  गर्हणा (स्त्री),  धिक्क्रिया (स्त्री),  निन्दा (स्त्री),  कुत्सा (स्त्री),  क्षेप (पुं),  जुगुप्सन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अपवाद
अपवाद,  उपक्रोश,  निर्वाद,  अवर्णवाद,  परिवाद,  गर्हा,  निन्दा,  जुगुप्सा
अपवाद उपक्रोशो निर्वादावर्णवादपरिवादाः ।
एकार्थाः कथ्यन्ते गर्हा निन्दा जुगुप्सा च ॥ १४८ ॥
verse 1.1.1.148
page 0018

बत
बत,  निन्दा,  विस्मय
अत इत्युच्यते हेतौ निन्दायां विस्मये वत ॥ ८७८ ॥
verse 5.1.1.878
page 0100

एकाक्षरनाममाला

Sanskrit

किम्,  कुत्सन,  क्षेप,  प्रश्न,  वितर्क,  आश्चर्य,  निन्दा
कुर्भूकुत्सितशब्देषु पापीयसि निवारणे ।
ईषदर्थे च किंशब्दः कुत्सने क्षेपप्रश्नयोः ॥ १० ॥
verse 1.1.1.10
page 0119

किम्,  वितर्क,  आश्चर्य,  निन्दा
वितर्काश्चर्यनिन्दासु किंशब्दः स्यात् कियानपि ।
verse 1.1.1.11
page 0119

कियत्,  वितर्क,  आश्चर्य,  निन्दा
वितर्काश्चर्यनिन्दासु किंशब्दः स्यात् कियानपि ।
verse 1.1.1.11
page 0119

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: निन्दा
Root: निन्दा
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Blame
Shloka(s):
2|4|33|2 ► क्षारणं गर्हणं निन्दा जुगुप्सागालिकुत्सनाः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
2|4|33|1 ► अवर्णवादो निर्वादोऽप्यपवादो विरूक्षणम्। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|33|2 ⇢ क्षारणम् (क्षारण) (नपुं) ⇒ Blame ⇒ 
➠ 2|4|33|2 ⇢ गर्हणम् (गर्हण) (नपुं) ⇒ Blame ⇒ 
➠ 2|4|33|2 ⇢ निन्दा (निन्दा) (स्त्री) ⇒ Blame ⇒ 
➠ 2|4|33|2 ⇢ जुगुप्सा (जुगुप्सा) (स्त्री) ⇒ Blame ⇒ 
➠ 2|4|33|2 ⇢ गालिः (गालि) (स्त्री) ⇒ Blame ⇒ 
➠ 2|4|33|1 ⇢ कुत्सना (कुत्सना) (स्त्री) ⇒ Blame ⇒ 
Related word(s):
    

Tamil

நிந்தா3 : மாசு கற்பித்தல்,  குறி சொல்லல்,  வசை,  பழித்தல்.

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  निन्दा
Root:  निन्दा
Gender:  undefined
Number:  undefined
Meaning(s): 
⇒ blame
⇒ abuse
⇒ order
⇒ denial
⇒ blaming
⇒ censure
⇒ refusal
⇒ command
⇒ reproach
⇒ reviling
⇒ exception
⇒ refutation
⇒ evil speaking
⇒ contradiction
⇒ speaking ill of
⇒ special rule setting aside a general one
⇒ peculiar noise made by hunters to entice deer
⇒ withdrawal of the adhyAropa or superimposed attribute
Shloka(s): 
3|3|89|1 ► अपवादौ तु निन्दाज्ञे दायादौ सुतबान्धवौ। (नानार्थवर्गः)
3|3|241|2 ► पापकुत्सेषदर्थे कु धिङ्निर्भत्सननिन्दयोः॥ (नानार्थवर्गः)
3|4|19|1 ► पुनरर्थेऽङ्ग निन्दायां दुष्ठु सुष्ठु प्रशंसने। (अव्ययवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|3|89|1 ⇢ अपवादः (अपवाद) (पुं) ⇒ blame, abuse, order, denial, blaming, censure, refusal, command, reproach, reviling, exception, refutation, evil speaking, contradiction, speaking ill of, special rule setting aside a general one, peculiar noise made by hunters to entice deer, withdrawal of the adhyAropa or superimposed attribute
➠ 3|3|241|2 ⇢ धिक् (धिक्) (अव्य)
➠ 3|4|19|1 ⇢ दुष्ठुः (दुष्ठु) (अव्य)
Related word(s): 
जातिः ➡ क्रिया
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 निन्दा,  स्त्री,
   (निन्दनमिति । निदि + “गुरोश्चहलः ।” ३ । ३ । १०३ । इति स्त्रियां अः ।)अपवादः । दुष्कृतिः । इति शब्दरत्नावली ॥
निन्दनम् । तत्पर्य्यायः । अवर्णः २ आक्षेपः ३निर्व्वादः ४ परीवादः ५ अपवादः ६ उपक्रोशः७ जुगुप्सा ८ कुत्सा ९ गर्हणम् १० । इत्यमरः ॥
गर्हा ११ कुत्सनम् १२ परिवादः १३ जुगु-प्सनम् १४ अपक्रोशः १५ भर्त्सनम् १६ अव-वादः १७ । इति शब्दरत्नावली ॥
 गर्हणा१८ धिक्क्रिया १९ । इति हेमचन्द्रः ॥
 (यथा, मनुः । २ । २०० ।“गुरोर्यत्र परीवादो निन्दा वापि प्रवर्त्तते ।कर्णौ तत्र पिधातव्यौ गन्तव्यं वा ततोऽन्यतः ॥
”)हरकेशवभक्तादिनिन्दायां दोषो यथा,  --“हरकेशवयोर्भक्तं ये च निन्दन्ति पापिनः ।भूदेवान् ब्राह्मणांश्चैव स्वगुरूंश्च पतिव्रताः ॥
यतिभिक्षुकब्रह्मचारिसृष्टिबीजान् सुरांस्तथा ।पच्यन्ते कालसूत्रे ते यावच्चन्द्रदिवाकरौ ॥
श्लेष्ममूत्रपुरीषेषु शेरते ते दिवानिशम् ।भक्षिताः कीटनिकरैः शब्दं कुर्व्वन्ति कातराः ॥
ये निन्दन्ति च ब्रह्माणं स्रष्टारं जगतां गुरुम् ।शिवं सुराणां प्रवरं दुर्गां लक्ष्मीं सरस्वतीम् ॥
सीताञ्च तुलसीं गङ्गां वेदांश्च वेदमातरम् ।व्रतं तपस्यां पूजाञ्च मन्त्रं मन्त्रप्रदं गुरुम् ॥
ते पच्यन्तेऽन्धकूपे वै चायुषोऽर्द्धं विधेरहो ।भक्षिताः सर्पसंघैश्च शब्दं कुर्व्वन्ति सन्ततम् ॥
यो निन्दन्ति हृषीकेशं देवसाम्यं विधाय च ।विष्णुभक्तिप्रदञ्चैव पुराणञ्च श्रुतेः परम् ॥
राधां तदङ्गजा गोपीर्ब्राह्मणांश्च सदाच्चितान् ।ते पच्यन्तेऽवटे देव ! विधातुरायुषा समम् ॥
अधोमुखा ऊर्द्ध्वजङ्घा सर्पसंघैश्च वेष्टिताः ।भक्षिता विकृताकारैः कीटैः सर्पैः समाहृतैः ॥
अतीवकातरा भीताः शब्दं कुर्व्वन्ति सन्ततम् ।श्लेष्ममूत्रपुरीषाणि ध्रुवं भक्षन्ति क्षोभिताः ॥
उल्कां ददति रुष्टाश्च तन्मुखे यमकिङ्कराः ।त्रिसन्ध्यं तर्जनं कृत्वा कुर्व्वन्ति दण्डताडनम् ॥
कुर्व्वन्ति मूत्रपानञ्च प्रहारैस्तृषिता भिया ।तदा कल्पान्तरे स्रष्टुं सृष्टेश्च प्रथमे पुनः ॥
तेषां भवेत् प्रतीकार इत्याह कमलोद्भवः ।परनिन्दा विनाशाय स्वनिन्दा यशसे परम् ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे । ४० । ४१ अः ॥
“वेदनिन्दारतान् मर्त्यान् देवनिन्दारतांस्तथा ।द्विजनिन्दारतांश्चैव मनसापि न चिन्तयेत् ॥
न चात्मानं प्रशंसेद्बा परनिन्दाञ्च वर्ज्जयेत् ।वेदनिन्दां देवनिन्दां प्रयत्नेन विवर्ज्जयेत् ॥
यस्तु देवानृषींश्चैव वेदं या निन्दति द्विजः ।न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा शास्त्रेष्विह मुनीश्वराः ! ॥
निन्दयेद्वै गुरुं देवं वेदं वा सोपबृंहणम् ।कल्पकोटिशतं साग्रं रौरवे पच्यते नरः ॥
तूष्णीमासीत निन्दायां न ब्रूयात् किञ्चिदुत्तरम् ।कर्णौ पिधाय गन्तव्यं न चैनानवलोकयेत् ॥
वर्ज्जयेद्वै परेषान्तु गृहेषु गर्हणां बुधः ।न निन्देद्योगिनः सिद्धान् व्रतिनो वा यतीं-स्तथा ॥
देवतायतनं प्राज्ञो देवानामाकृतिन्तथा ॥
”इति कौर्म्मे उपविभागे १५ अध्यायः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 निन्दा स्त्री निन्दि--भावे अ । अविद्यमानदोषाभिधाने १ गर्हणे“वेदनिन्दारतान् मर्त्यान् देवनिन्दारतांस्तथा । द्विज-निन्दारतांश्चैव मनसापि न चिन्तयेत् । न चात्मानंप्रशंसेद्वा परनिन्दाश्च वर्जयेत् । वेदनिन्दां देवनिन्दांप्रयत्नेन विवर्जयेत्” कौर्म पु०
  १५ अ० । २ अनिष्टसाघनत्वबो-धनद्वारा विध्यर्थप्रशंसावचने च “न हि निन्दा निन्द्यंनिन्दितुं प्रवर्त्तते अपि तु विधेयं स्तोतुम्” न्याय० ।

Capeller

German

 निन्दा f.
  dass.,  Tadel,  Schimpf,  Schande.

Burnouf

French

 निन्दा निन्दा f.
  mms.
निन्दास्तुती f.
  éloge ironique.

Stchoupak

French

 निन्दा-
 f.
  blâme,  critique 
 dénigrement,  diffamation 
 reproche, 
objection 
 injure,  offense.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.