| YouTube Channel

निदर्शन (nidarzana)

 
शब्दसागरः
English
निदर्शन
n.
(-नं)
1. An example or illustration.
2. Injunction, precept.
3.
Tenour, purport.
4. Authority, text.
5. A sign.
6. A scheme.
7.
View.
8. Evidence.
E.
नि fully or certainly, दर्शन showing, or नि +
दृश ल्युट्
Capeller Eng
English
निदर्शन
f.
pointing at, proclaiming, teaching
(—°).
f.
a
cert.
comparison ((rh. ))
n.
pointing or looking
at, evidence, example, symptom, omen, °नार्थम् for instance.
Yates
English
नि-दर्शन (नं) 1.
n.
An example, pat-
tern
precept
text.
Spoken Sanskrit
English
निदर्शन - nidarzana -
n.
- example
उदाहरण - udAharaNa -
n.
- example
उदाहृति - udAhRti -
f.
- example
दृष्टान्त - dRSTAnta -
m.
- example
उद्देशक - uddezaka -
m.
- example
उपोद्घात - upodghAta -
m.
- example
प्रदेश - pradeza -
m.
- example
प्रयोग - prayoga -
m.
- example
प्रदर्शन - pradarzana -
n.
- example
लक्ष्य - lakSya -
n.
- example
तद्यथा - tadyathA - for example
दृष्टान्ततस् - dRSTAntatas -
indecl.
- for example
दृष्टान्तरूपेन - dRSTAntarUpena -
indecl.
instr. - for example
तथा हि - tathA hi - phrase - for example
उदाहराणि व्यागरति { व्या- हृ } - udAharANi vyAgarati { vyA- hR } - verb 1 - state examples
अपूर्व - apUrva -
adj.
- without example
प्रतिदृष्टान्त - pratidRSTAnta -
m.
- counter example
दृष्टान्तशतक - dRSTAntazataka -
n.
- hundred examples
नायक - nAyaka -
m.
- paradigm or example
दृष्टान्तयति { दृष्टान्तय } - dRSTAntayati { dRSTAntaya } - verb - offer as an example
निदर्शन - nidarzana -
n.
- instance
निदर्शन - nidarzana -
n.
- protest
निदर्शन - nidarzana -
n.
- example
निदर्शन - nidarzana -
n.
- paradigm [ computer ]
निदर्शन - nidarzana -
n.
- illustration
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- announcing
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- proclaiming
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- teaching
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- pointing to
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- suiting
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- pleasing
निदर्शन - nidarzana -
adj.
- indicating
निदर्शन - nidarzana -
n.
- mark
निदर्शन - nidarzana -
n.
- text
निदर्शन - nidarzana -
n.
- prognostic
निदर्शन - nidarzana -
n.
- image
निदर्शन - nidarzana -
n.
- sight
निदर्शन - nidarzana -
n.
- omen
निदर्शन - nidarzana -
n.
- view
निदर्शन - nidarzana -
n.
- proof
निदर्शन - nidarzana -
n.
- authority
निदर्शन - nidarzana -
n.
- indication
निदर्शन - nidarzana -
n.
- sign
निदर्शन - nidarzana -
n.
- ordinance
निदर्शन - nidarzana -
n.
- appearance
निदर्शन - nidarzana -
n.
- vision
निदर्शन - nidarzana -
n.
- refutation of a stated argument
निदर्शन - nidarzana -
n.
- evidence
निदर्शन - nidarzana -
n.
- showing
निदर्शन - nidarzana -
n.
- scheme
निदर्शन - nidarzana -
n.
- injunction
निदर्शन - nidarzana -
n.
- system
निदर्शन - nidarzana -
n.
- precept
निदर्शन - nidarzana -
n.
- picture
निदर्शन - nidarzana -
n.
- seeing
अभिनत-निदर्शन - abhinata-nidarzana -
n.
- biased sampling [ Statistics ]
सविचार निदर्शन - savicAra nidarzana -
n.
- deliberate sampling [ Statistics ]
सविचार निदर्शन - savicAra nidarzana -
n.
- conscious sampling [ Statistics ]
निदर्शन nidarzana
n.
paradigm [ computer ]
रूढचिन्तन rUDhacintana
n.
paradigm [ computer ]
नायक nAyaka
m.
paradigm or example
शब्दरूपप्रकाशिका zabdarUpaprakAzikA
f.
collection of paradigms of declension
शब्दावलि zabdAvali
f.
collection of paradigms of declension
शब्दपाठ zabdapATha
m.
collection of paradigms of declension
निदर्शन nidarzana
adj.
announcing
शंसिन् zaMsin
adj.
announcing
आवेदक Avedaka
adj.
announcing
आवेदिन् Avedin
adj.
announcing
आशंसिन् AzaMsin
adj.
announcing
निवेदन nivedana
adj.
announcing
विज्ञापिन् vijJApin
adj.
announcing
वेदक vedaka
adj.
announcing
वेदिन् vedin
adj.
announcing
शंसिवस् zaMsivas
adj.
announcing
सम्प्रकाशक samprakAzaka
adj.
announcing
निदर्शक nidarzaka
adj.
announcing
वेदन vedana
adj.
announcing
आदिश् Adiz
ind.
announcing
आदिश्य Adizya
ind.
announcing
प्रकीर्तण prakIrtaNa
m.
announcing
आवेदन Avedana
n.
announcing
परिकीर्तन parikIrtana
n.
announcing
प्रकथन prakathana
n.
announcing
प्रदान pradAna
n.
announcing
विख्यापन vikhyApana
n.
announcing
श्रावण zrAvaNa
n.
announcing
विनिवेदन vinivedana
n.
act of announcing
दूर आदिश् dUra Adiz
adj.
announcing far and wide
प्रियाख्य priyAkhya
adj.
announcing good tidings
नामादेशम् nAmAdezam
ind.
by announcing one's name
प्रियाख्यायिन् priyAkhyAyin
m.
teller announcing good news
सुशंसिन् suzaMsin
adj.
announcing or wishing good things
विनिपातशंसिन् vinipAtazaMsin
adj.
announcing misfortune or destruction
उद्घोष udghoSa
m.
act of announcing or proclaiming aloud
निदर्शन nidarzana
n.
prognostic
शंसति { शंस् } zaMsati { zaMs } verb prognosticate
शकुन zakuna
n.
omen or prognostic
नैमित्त naimitta
m.
interpreter of prognostics
वैजयन्ती vaijayantI
f.
kind of garland prognosticating victory
पल्लीपतन pallIpatana
n.
prognostication by observing the falling of house-lizards
निदर्शन nidarzana
n.
example
उदाहरण udAharaNa
n.
example
विचारणा vicAraNA
f.
examination
परीक्षा parIkSA
f.
examination
विमर्श vimarza
m.
examination
मर्शन marzana
n.
examination
विमर्शन vimarzana
n.
examination
फलितांश phalitAMza
m.
examination result
परीक्षा कथं आसीत्? parIkSA kathaM AsIt?
sent.
How was the exam. ?
परीक्षार्थम् पठ parIkSArtham paTha
sent.
learn for the examination!
परीक्षा अग्रे गता parIkSA agre gatA
sent.
The examination is postponed.
वेलापत्रिका आगता वा? velApatrikA AgatA vA?
sent.
Has the examination time table come?
परीक्षारम्भः कदा इति ज्ञातः वा? parIkSArambhaH kadA iti jJAtaH vA?
sent.
Do you know when is the examination going to begin?
एवं चेत् परीक्षायां किं करोति? evaM cet parIkSAyAM kiM karoti?
sent.
At this rate how are you going to face examination?
परीक्षा कदा इति स्मरति किल? parIkSA kadA iti smarati kila?
sent.
You remember when your examination commences, don't you?
यदि भवान् पठति तर्हि परीक्षायाम् उत्तीर्णः नो भवति yadi bhavAn na paThati tarhi parIkSAyAm uttIrNaH no bhavati
sent.
If you dont study then you will not pass the examination
प्रश्नेषु विकल्पः एव नासीत् prazneSu vikalpaH eva nAsIt
sent.
Among the questions [in the examination], there was no option to choose at all. [ i.e., all had to be answered ]
उदाहृति udAhRti
f.
example
दृष्टान्त dRSTAnta
m.
example
उद्देशक uddezaka
m.
example
Wilson
English
निदर्शन
n.
(-नं)
1 An example or illustration.
2 Injunction, precept.
3 Tenour, purport.
4 Authority, text.
E.
नि fully or certainly, दर्शन showing.
Apte
English
निदर्शन [nidarśana],
a.
Pointing, showing.
Proclaiming, declaring announcing.
Teaching.
नम् View, insight, looking into, sight, vision
शुद्धात्मा ब्राह्मणो रात्रौ निदर्शनमपश्यत
Mb.
* 12.217.14.
Pointing to, showing.
Proof, evidence
बलिना सह योद्धव्यमिति नास्ति निदर्शनम्
Pt.*
3.23.
An instance, example, illustration
ननु प्रभुरेव निदर्शनम्
Ś.*
2
निदर्शनसाराणां लघुर्बहुतृणं नरः
Śi.*
2.5
R.*
8.45
जनकस्य नृपेन्द्रस्य तपसः सन्निदर्शनम् Pratimā 4.14.
Injunction.
Authority, text.
A scheme, system.
A precept, scriptural authority, an injunction.
The third member of an Indian syllogism (usually called उदाहरण q. v. ). -ना A figure of speech (in Rhetoric) thus defined: निदर्शना अभवन्वस्तुसंबन्ध उपमापरिकल्पकः K.
P.*
1
e. g.
R.*
1.2.
Apte 1890
English
निदर्शन a. 1 Pointing, showing.
2 Proclaiming, declaring announcing.
3 Teaching.
नं 1 View, insight, looking into, sight, vision.
2 Pointing to, showing.
3 Proof, evidence
बलिना सह योद्धव्यमिति नास्ति निदर्शनं Pt. 3. 23.
4 An instance, example, illustration
ननु प्रभुरेव निदर्शनं Ś. 2
निदर्शनमसाराणां लघुर्बहुतृणं नरः Śi. 2. 50
R. 8. 45.
5 A scheme, system.
6 A precept, scriptural authority, an injunction.
7 The third member of an Indian syllogism (usually called उदाहरण q. v.).
ना A figure of speech (in Rhetoric) thus defined:
निदर्शना अभवन्वस्तुसंबंध उपमापरिकल्पकः K. P. 10
e. g. R. 1. 2.
Monier Williams Cologne
English
नि-°दर्शन mf(ई)n. pointing to, showing, indicating, announcing, proclaiming, teaching,
Hariv.
BhP.
suiting, pleasing (सर्व-लोक-निद्°
v.l. °क-निदर्शिन् and -विदर्शिन्),
R.
ii, 108, 18
नि-°दर्शन
n.
seeing, view, appearance, sight, vision (cf. स्वप्न-निद्°),
MBh.
Suśr.
&c.
pointing to, showing, indicating,
Mn.
MBh.
proof, evidence,
Pañc.
नि-°दर्शन
n.
instance, example, illustration,
ŚrS.
Mn.
MBh.
Kāv.
&c.
(-त्व
n.
, Naiṣ.
°नार्थम्
ind.
for instance,
MBh.
)
नि-°दर्शन
n.
refutation of a stated argument,
Sāh.
N.
of the third member of a complete syllogism (= उदाहरण),
MW.
नि-°दर्शन
n.
a prognostic, sign, mark, omen,
MBh.
Hariv.
Suśr.
(ifc. f(आ). , showing, betraying,
R.
)
नि-°दर्शन
n.
a scheme, system,
Suśr.
injunction, precept, ordinance, authority, text,
W.
Monier Williams 1872
English
निदर्शन नि-दर्शन। See नि-दृश्, col. 3.
नि-दर्शन, अस्, ई, अम्, pointing to, showing,
foreshowing, prognosticating, indicating
proclaim-
ing, announcing, teaching
suiting, pleasing?
(आ),
f. a simile, a comparison
(अम्), n. seeing, look-
ing into, view, insight, sight, vision (e. g. स्वप्न-
निदर्शन, a vision in sleep)
pointing to
showing
evidence
an example or illustration
a designation
of the third member of a complete syllogism (usually
called उद्-आहरण, q. v.)
a foreboding, prognostic,
sign, mark, omen
a scheme, system
injunction, pre-
cept, ordinance, scriptural authority
authority, text.
Benfey
English
निदर्शन निदर्शन, i. e. नि-दृश् +
अन,
I.
adj.
,
f.
नी।
1. Showing,
Bhāg. P. 2, 5, 1.
2. Announcing, Hariv.
12815.
3. Teaching, Bhāg. P. 5, 18, 33.
II.
n.
1. Seeing, sight, MBh. 9, 62.
2.
Evidence, Man. 11, 45.
3. Example,
9, 20
MBh. 8, 1882.
4. Foreboding,
Hariv. 9885.
5. Prognostic, MBh. 5,
1235.
6. Symptom, 12, 11718.
Apte Hindi
Hindi
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"दृश्य, अन्तर्दृष्टि, अन्तरीक्षण, नजर, दर्शनशक्ति"
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"इशारा करना, बतलाना"
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"प्रमाण, साक्ष्य"
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"दृष्टान्त, उदाहरण, मिसाल"
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
अग्रसूचक
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"चिह्न, शकुन"
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"योजना, पद्धति"
निदर्शनम्
नपुं*
- नि + दृश् + ल्युट्
"विधि, वेदविहित प्रमाण, निषेध"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निदर्शन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದಾಹರಣೆ/ದೃಷ್ಟಾಂತ
निष्पत्तिः - > नि+दृशिर् (प्रेक्षणे) "ल्युट्" (३-३-११७)
प्रयोगाः - > "निदर्शनमसाराणां लघुर्बहुतृणं नरः"
उल्लेखाः - > माघ० २-५०
L R Vaidya
English
nidarSana {% n. %} 1. View, insight, vision
2. pointing to, showing
3. evidence
4. an example, an illustration, निदर्शनमसाराणां लघुर्बहुतृणं नरः Sis.ii.50
5. a prognostic, a sign, an omen
6. a scheme, a system
7. precept, scriptural authority.
Bopp
Latin
निदर्शन n. (a Caus. r. दृश् s. अन) exemplum. RAGH. 8.
45.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
nidarśana, (nt.) exhibition (of skill or powers)
cf. darśana (2) in same sense: paścime nidarśane bāṇā vidhyanti Mv 〔ii.75.20〕.
Abhyankara Grammar
English
निदर्शन illustration
cf. पर्याप्तो ह्योकः पुलाक: स्थाल्या निदर्शनाय M.Bh. on I. 4. 23 Vart. 15
cf also इला साल्हा चात्र निदर्शनानि R. Pr. I. 22.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निदर्शन am Ende eines adj. Komp. *Aussehen, Mahāvy. 71, 3 ff.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nges par bstan pa
१) निदर्शन २) निर्देश ३) शास्त्र
lhag mthong
१) निदर्शन २) प्रतिविपश्यत् ३) विदर्शन ४) विपश्यना
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निदर्शनं,
क्ली,
(निदृश्यतेऽनेनेति नि + दृश् +ल्युट् ।) दृष्टान्तः उदाहरणम् यथा, --“व्यक्तः प्राज्ञेऽपि दृष्टान्तावुभे शास्त्रनिदर्शने
”इति नानार्थटीकायां भरतः
(“दृष्टान्तेनार्थः प्रसाध्यते यत्र तन्निदर्शनम्
यथाग्निर्वायुनासहितः कोष्ठे वृद्धिङ्गच्छति तथावातपित्तकफदुष्टो व्रण इति
इत्युत्तरतन्त्रे पञ्च-षष्टितमेऽध्याये सुश्रुतेनोक्तम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निदर्शन
न०
नि + दृश--ल्युट् उदाहरणे दृष्टान्ते “आत्माह्याकाशवज्जीवैर्घटाकाशैरिवोदितम् घटादिवच्च सङ्घा-तैर्जातावेतन्निदर्शनमिति” यदा मन्वबुद्धिप्रतिपिषादाय-षया श्रुत्यात्मनो जातिरुच्यते जीवादोनां तदा जाता-युपगम्यमानायामेतन्निदर्शनं दृष्टान्तो यथोदित माकाश-वदित्यादीनि भाष्यम्” शब्दार्थचि० अर्षालङ्कारभेदेस्त्री टाप् अर्थालङ्कारशब्दे ३९९ पृ० दृस्यम्
Capeller
German
निदर्शन
f.
andeutend, verkündend,
lehrend (—°).
f.
Art Gleichnis (rh.).
n.
das Sehen, Gesicht
Hinweisung,
Beleg, Beispiel.
Burnouf
French
निदर्शन निदर्शन
n.
(दृश्) exemple
démonstration.
Stchoupak
French
नि-दर्शन-
-ई- ag. qui montre, indique, annonce, enseigne
qui
convient ou plaît à (ifc.)
nt. vue, vision, aspect, apparence
fait de
montrer, indication
évidence, preuve, exemple, indice, pronostic, symptôme.
निदर्शनार्थम् adv. par exemple, à titre d'exemple.