| YouTube Channel

निक्षेपः (nikSepaH)

 
Apte
English
निक्षेपः [nikṣēpḥ], 1 Throwing or casting on (with
acc.
 )
अलं मान्यानां व्याख्यानेषु कटाक्षनिक्षेपेण S. D.* 2.
A deposit, pledge, pawn in general
निक्षेपे पतिते हर्म्ये श्रेष्ठी स्तौति स्वदेवताम् । निक्षेपी म्रियते तुभ्यं प्रदास्याम्युपयाचितम् ॥
Pt.*
 1.14
Ms.*
 8.4.
Anything deposited without a seal in trust or as a compensation, an open deposit
समक्षं तु निक्षेपणं निक्षेपः Mitā. on
Y.*
 2.67.
Sending away.
Throwing away, abandoning.
Wiping, drying.
Treasure-trove
निक्षेपस्वर्णसंपूर्णकटाहजठरां धराम् Śiva. B.3.6.
Comp.
 -लिपिः A particular mode of writing.-वणिक् a merchant with whom goods are left in deposit
N.*
 3.43.
Apte 1890
English
निक्षेपः 1 Throwing or casting on (with acc.)
अलं मान्यानां व्याख्यानेषु कटाक्षनिक्षेपेण S. D. 2.
2 A deposit, pledge
pawn in general
Pt. 1. 14
Ms. 8. 4.
3 Anything deposited without a seal in trust or as a compensation, an open deposit
समक्षं तु निक्षेपणं निक्षेपः Mit. on Y. 2. 67.
4 Sending away.
5 Throwing away, abandoning.
6 Wiping, drying.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 न्यासः, निक्षेपः
noun
स्ववस्तुनः अन्यस्य समीपे विशिष्टकालपर्यन्तं स्थापनस्य क्रिया।
"अहं न्यासं न इच्छामि।"
Synonyms:
 न्यासः, आधिः, बन्धकः, आधानः, आधमनम्, उपनिधिः, निक्षेपः
noun
ऋणादानसमये क्षतिपूर्त्यर्थम् न्यसितः मूल्यवान् वस्त्वादयः
"सुवर्णकारः न्यासम् गृहीत्वा ऋणम् यच्छति"
Synonyms:
 न्यासः, निक्षेपः
noun
औपचारिकरूपेण नियुक्तः तथा च पञ्जीकृतः सः समूहः यदधीना सर्वा सम्पत्तिः अस्ति।
"निःसन्तानाभ्यां दम्पतिभ्यां सर्वा सम्पत्तिः न्यासाय दत्ता।"
Tamil
Tamil
நிக்ஷேப: : வைத்தல், எறிதல், போடுதல், புதையல்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: निक्षेपः
Root: निक्षेपः
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ pledge
⇒ friend
⇒ deposit
⇒ ray of light
⇒ property put under the care of a creditor
Shloka(s):
2|9|81|1 ► पुमानुपनिधिर्न्यासः प्रतिदानं तदर्पणम्। (वैश्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|9|81|1 ⇢ उपनिधिः (उपनिधि) (पुं) ⇒ pledge, friend, deposit, ray of light, property put under the care of a creditor
➠ 2|9|81|1 ⇢ न्यासः (न्यास) (पुं) ⇒ trust, fixing, deposit, drawing, placing, painting, applying, lowering, resigning, inserting, impressing, final tone, entrusting, abandoning, taking off, delivering, depositing, introducing, laying aside, putting away, writing down, paste [computer], bringing forward, putting down or in, any deposit or pledge, written or literal text, consigning or entrusting anything to the mind, mental appropriation or assignment of various parts of the body to tutelary deities
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ द्रव्यम्
जातिः ➡ क्रिया
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निक्षेपः,
पुं,
 (नि + क्षिप् + घञ् ।) क्षेपणम् ।त्यागः । समर्पितवस्तु । गच्छितद्रव्य इति भाषा ।तत्पर्य्यायः । उपनिधिः २ न्यासः ३ । इतिहेमचन्द्रः ॥
यथा, --“स्वद्रव्यं यत्र विश्रम्भान्निक्षिपत्यविशङ्कितः ।निक्षेपो नाम तत् प्रोक्तं व्यवहारपदं बुधैः ॥
असंख्यातमविज्ञातं समुद्रं यन्निधीयते ।तज्जानीयादुपनिधिं निक्षेपं गणितं विदुः ॥
निक्षेपं वृद्धिशेषञ्च क्रयं विक्रयमेव च ।याच्यमानो न चेद्दद्याद्वर्द्धते पञ्चकं शतम् ॥
”इति मिताक्षरायां नारदः ॥
* ॥
“कुलजे वृत्तसम्पन्ने धर्म्मज्ञे सत्यवादिनि ।गहापक्षे धनिन्यार्य्ये निक्षेपं निक्षिपेद्बुधः ॥
आधिः सीमा बालधनं निक्षेपोपनिधी स्त्रियः ।राजस्वं श्रोत्रियस्वञ्च न भोगेन प्रणश्यति ॥
स्वयमेव तु यो दद्यान्मृतस्य प्रत्यनन्तरे ।न स राज्ञाभियोक्तव्यो न निक्षेप्तुश्च बन्धुभिः ॥
यो निक्षेपं नार्पयति यश्चानिक्षिप्य याचते ।तावुभौ चौरवच्छास्यौ दाप्यौ वा तत्समं दमम् ॥
”इति मनुः । ८ अध्याये ॥