| YouTube Channel

निकृष्ट (nikRSTa)

 
शब्दसागरः
English
निकृष्ट
mfn.
 (-ष्टः-ष्टा-ष्टं) Outcast, despised, low.
E.
 नि prefixed to कृष् to
make furrows, to revile or despise, affix क्त.
Capeller Eng
English
निकृष्ट
a.
 brought down, debased, mean, low
(brought)
near
n.
 vicinity.
Yates
English
नि-कृष्ट (ष्टः) 1.
m.
 Outcast, despised.
Spoken Sanskrit
English
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - low
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - near
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - debased
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - vile
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - outcast
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - despised
निकृष्ट - nikRSTa -
n.
 - nearness
निकृष्ट मुद्रा - nikRSTa mudrA -
f.
 - bad money [ Econ. ]
निकृष्ट टङ्क - nikRSTa TaGka -
adj.
 - bad coin [ Econ. ]
निकृष्ट - nikRSTa -
adj.
 - debased
वियोनि - viyoni -
f.
 - debased birth
अपकृष्टचेतन - apakRSTacetana -
adj.
 - mentally debased
कश्मलचेतस् - kazmalacetas -
adj.
 - debased or dejected in mind
Wilson
English
निकृष्ट
mfn.
 (-ष्ठः-ष्टा-ष्टं) Outcast, despised, low, vile.
E.
 नि prefixed to कृष to make furrows, to revile or despise, affix
क्त.
Apte
English
निकृष्ट [nikṛṣṭa], p. p.
Low, base, vile.
Outcast, despised.
Vulgar.
Near. -ष्टम् Proximity.
Comp.
 -युद्धम् Hand to hand fight, close fight
निकृष्टयुद्धं संसक्तं महदासीत्- सुदारुणम्
Mb.
 * 7.187.15.
Apte 1890
English
निकृष्ट p. p. 1 Low, base, vile.
2 Outcast, despised.
3 Vulgar.
4 Near.
ष्टं Proximity.
Monier Williams Cologne
English
नि-°कृष्ट
mfn.
 debased, vile, low, despised, outcast,
MBh.
Kāv.
&c.
near
नि-°कृष्ट
n.
 nearness,
Kathās.
Suśr.
Monier Williams 1872
English
नि-कृष्ट, अस्, आ, अम्, debased, low, base, vile,
vulgar
despised, outcast
near
(अम्), n. vicinity,
proximity.
—निकृष्टाशय (°ट-आश्°), अस्, आ, अम्,
having base intentions.
—निकृष्टाशय-ता, f. the
state of one who has base intentions, base disposition
of mind
jealousy.
—निकृष्टोपाधि-ता (°ट-उप्°),
f. a state of base or low deception.
Hindi
Hindi
अवर
Apte Hindi
Hindi
निकृष्ट
वि* - नि + कृष् + क्त
"नीच, अधम, कमीना"
निकृष्ट
वि* - नि + कृष् + क्त
"जातिबहिष्कृत, घृणित"
निकृष्ट
वि* - नि + कृष् + क्त
"गंवारू, देहाती"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಧಮ/ನೀಚ
निष्पत्तिः - > नि+कृष (विलेखने) "क्तः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > निकृष्यते स्म
निकृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿರದ/ಸಮೀಪದ
निकृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪ/ಹತ್ತಿರ
L R Vaidya
English
nikfzwa {% a. (f. ष्टा) %} 1. Low, base, vile
2. outcast.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
शम्बर
पु
शम्बर, मृग, पर्वत, दुर्ग, निकृष्ट
मृगपर्वतदुर्गेषु निकृष्टेऽपि च शम्बरः ।
घनो घने च दर्भे च गह्वरे गहनेऽपि च ॥ ९ ॥
verse 2.1.1.9
page 0008
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अधम, प्रतिकृष्ट, अवमः, निकृष्ट, अर्वा, रेफः, याप्यः, कुत्सितः, अवद्यः, कुपूयः, खेटः, गर्ह्यः, अणकः, रेपः, अरमः, आणकः, अनकः
adjective
यद् अत्यन्तम् अपकृष्टम् अस्ति।
"तव अधमानि कृत्यानि दृष्ट्वा क्लान्तः अहम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गुणोपसर्जनोपाग्र्याण्यप्रधानेऽधमं पुनः ॥ १४४१ ॥
निकृष्टमणकं गर्ह्यमवद्यं काण्डकुत्सिते ।
अपकृष्टं प्रतिकृष्टं याप्यं रेफोऽवमं ब्रुवम् ॥ १४४२ ॥
खेटं पापमपशदं कुपूयं चेलमर्व च ।
-wordlist-
गुण (पुं), उपसर्जन (क्ली), उपाग्र्य (क्ली), अप्रधान (क्ली), अधम (वा), निकृष्ट (वा), अणक (वा), गर्ह्य (वा), अवद्य (वा), काण्ड (वा), कुत्सित (वा), अपकृष्ट (वा), प्रतिकृष्ट (वा), याप्य (वा), रेफ (पुं), अवम (वा), ब्रुव (वा), खेट (वा), पाप (वा), अपशद (वा), कुपूय (वा), चेल (वा), अर्वन् (वा)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अर्वन्
अर्वन्, अणक, अपसद, अवम, अवद्य, निकृष्ट, अपकृष्ट, अधम, चेल, काण्ड, खेट, पाप, रेफस्
अर्वाणमणकमपसदमवममवद्यं निकृष्टमपकृष्टम् ।
अधमं चेलं काण्डं खेटं पापं च रेफसं प्राहुः ॥ ३३७ ॥
verse 2.1.1.337
page 0040
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निकृष्टः, त्रि, (नि + कृष + क्तः ।) अधमः ।इत्यमरः । ३ । १ । ५४ ॥
जात्याचारादि-निन्दितः । इति भरतः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निकृष्ट
त्रि०
 नि + कृष--क्त । अधमे जात्याचारादिनिन्दिते अमरः ।
Capeller
German
निकृष्ट (s. 1. कर्ष्) niedrig (eig herabgezogen),
verachtet, gemein
herangebracht,
nahe.
Burnouf
French
निकृष्ट निकृष्ट (pp. de कृष्) retranché.
Dégradé, méprisé, vil.