| YouTube Channel

निकृति (nikRti)

 
शब्दसागरः
English
निकृति
f.
(-तिः)
1. Wickedness, dishonesty.
2. Abuse, reproach.
3. Re-
jection, removal.
4. Poverty, indigence.
E.
नि prefixed to कृत् to
cut, affix कि. or नि + कृ-भावे क्तिन्
Capeller Eng
English
निकृति
f.
baseness, meanness, deceit, fraud (also
personif. ).
Yates
English
नि-कृति (तिः) 2.
f.
Wickedness,
abuse, rejection
poverty.
Spoken Sanskrit
English
निकृति nikRti
adj.
deceitful
निकृति nikRti
adj.
dishonest
निकृति nikRti
f.
dishonesty
निकृति nikRti
f.
rejection
निकृति nikRti
f.
abuse
निकृति nikRti
f.
fraud
निकृति nikRti
f.
removal
निकृति nikRti
f.
baseness
निकृति nikRti
f.
indigence
निकृति nikRti
f.
reproach
निकृति nikRti
f.
low conduct
निकृति nikRti
f.
wickedness
निकृति nikRti
f.
poverty
निकृति nikRti
f.
insult
Wilson
English
निकृति
f.
(-तिः)
1 Wickedness, dishonesty.
2 Abuse, reproach.
3 Rejection, removal.
4 Poverty, indigence.
E.
नि prefixed to कृत to cut, affix कि.
Apte
English
निकृति [nikṛti],
a.
Base, dishonest, wicked. -तिः
f.
Baseness, wickedness.
Dishonesty, fraud, deception
अनिकृतिनिपुणं ते चेष्टितं मानशौण्ड
Ve.*
5.21
Ki.*
1.45. अयं कौमारमारभ्य निकृतिप्रकृतिः स्वयम् Śiva. B.17.21
अन्तर्गतगुरु- निकृतिः 17.26.
Insult, offence, humiliation
स्वाग्रासनाप- नयनान्निकृतिर्न सोढा
Mu.*
4.11.
Abuse, reproach.
Rejection, removela
Poverty, indigence.
The earth.
N.
of one of the eight Vasus.
Comp.
-प्रज्ञ
a.
evil minded, wicked.
Apte 1890
English
निकृति a. Base, dishonest, wicked.
तिः f. 1 Baseness, wickedness.
2 Dishonesty, fraud, deception
अनिकृतिनिपुणं ते चेष्टितं मानशौंड Ve. 5. 21
Ki. 1. 45.
3 Insult, offence, humiliation
Mu. 4. 11.
4 Abuse' reproach.
5 Rejection, removal.
6 Poverty, indigence.
7 The earth.
8 N. of one of the eight Vasus.
Comp.
प्रज्ञ a. evil-minded, wicked.
Monier Williams Cologne
English
नि-°कृति
mfn.
deceitful, dishonest,
MBh.
xii, 6269
iii, 11810 (Nīlak. )
नि-°कृति
m.
N.
of one of the 8 Vasus,
Hariv.
(v.l. निर्-ऋति)
नि-°कृति
f.
low conduct, baseness, dishonesty, fraud, wickedness,
MBh.
R.
&c.
(personified as a daughter of A-dharma and mother of Lobha [MBh. ], or as a sister of Lobha and daughter of Dambha [BhP. ])
abuse, reproach
rejection, removal
poverty, indigence,
W.
Monier Williams 1872
English
नि-कृति, इस्, f. low conduct, baseness, wicked-
ness, dishonest practice, dishonesty, fraud, deception,
deceit, cheating
offence, insult
abuse, reproach
rejection, removal
poverty, indigence
wickedness,
a wicked person (personified as a daughter of
A-dharma and Hiṃsā, or Nirṛti)
(इस्, इस्, इ),
base, low, dishonest, wicked
(इस्), m., N. of one
of the eight Vasus.
—निकृति-प्रज्ञ, अस्, आ, अम्,
versed in dishonesty, well acquainted with vice.
Benfey
English
निकृति नि-कृ + ति,
I.
f.
1. Dishonesty,
MBh. 2, 2042.
2. Abuse, Bhartṛ. 2, 30.
3. A wicked person, MBh. 12, 6269.
II.
m.
The name of a deity, Hariv. 11540.
Apte Hindi
Hindi
निकृतिः
वि* - नि + कृ + क्तिन्
"अधम, बेईमान, दुष्ट"
निकृतिः
स्त्री*
- -
"अधमपना, दुष्टता"
निकृतिः
स्त्री*
- -
"बेईमानी, जालसाजी, धोखा"
निकृतिः
स्त्री*
- -
"तिरस्कार, अपराध, अपमान"
निकृतिः
स्त्री*
- -
"गाली, झिड़की"
निकृतिः
स्त्री*
- -
"अस्वीकृति, निराकरण"
निकृतिः
स्त्री*
- -
"गरीबी, दरिद्रता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭರ್ತ್ಸನ/ಹೆದರಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > नि+कृञ् (करणे) भावे "क्तिन्" (३-३-९४)
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕಾರ/ಅಪಮಾನ/ಪರಾಭವ
प्रयोगाः - > "देवस्य येन पृथिवीतलवासवस्य साऽग्र्यासनापनयजा निकृतिर्न सोढा"
उल्लेखाः - > मुद्रा० ४-११
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಂದೆ/ದೂಷಣೆ
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರ್ಖತನ/ಶಾಠ್ಯ
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪಕಾರ/ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದು
प्रयोगाः - > "न समयपरिरक्षणं क्षमं ते निकृतिपरेषु परेषु भूरिधाम्नः"
उल्लेखाः - > किरा० १-४५
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೈನ್ಯ/ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ/ದಯೆ ತೋರಿಸಬಹುದಾದ ಅವಸ್ಥೆ
प्रयोगाः - > "निकृत्या कामये नाहं सुखान्युत धनानि वा"
उल्लेखाः - > भा० सभा०
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೋಸಮಾಡುವುದು/ವಂಚಿಸುವುದು
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಷ್ಟವಸುಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬ
निकृति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಾರಿದ್ರ್ಯ/ಬಡತನ
L R Vaidya
English
nikfti {% f. %} 1. Baseness, wickedness
2. deception, fraud, निकृतिपरेषु परेषु भुरिधाम्नः Kir.i.45
3. humiliation, offence, insult, abuse
4. rejection, removal
5. poverty, indigence.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
माया तु शठता शाठ्यं कुसृतिर्निष्कृतिश्च सा ३७७
-wordlist-
माया (स्त्री), शठता (स्त्री), शाठ्य (क्ली), कुसृति (स्त्री), निकृति (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कुसृति
कुसृति, निकृति, माया, शाम्बरी, पथकल्पना
कुसृतिर्निकृतिर्माया शाम्बरी पथकल्पना ७४०
verse 4.1.1.740
page 0085
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निकृतिः,
स्त्री,
(नि + कृ + क्तिन् ।) भर्त्सनम् ।क्षेपः शठः शाठ्यम् इति मेदिनी ते, ११९
(यथा, किराते ४५ ।“न समयपरिरक्षणं क्षमन्तेनिकृतिपरेषु परेषु भूरिधाम्नः
”)दैन्यम् इति शब्दरत्नावली
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निकृति स्त्री नि + कृ--भावे क्तिन् भर्त्सने क्षेपे शाठ्येमेदि० दैन्ये शब्दरत्रा० “निकृतिपरेषु परेषु भूरिधाम्नः”किरा० “निकृत्या कामये नाहं सुखान्युत धनानि वाभा० स० २०४ श्लो० पृथिव्यां निघण्टुः साध्यायांधर्मस्य पुत्रे वसुभेदे “सप्तमञ्च ततो वायुमष्टमं निकृर्ति”वसुम् धर्मस्थापत्यमित्येवं साध्यायां वै व्यजायत”हरिवं० २०४ अ०
Capeller
German
निकृति unredlich, gemein
f.
Unredlichkeit,
Betrug, Gemeinheit, Bosheit.
Stchoupak
French
नि-कृति-
a. malhonnête, déloyal, trompeur
f.
conduite vile,
bassesse, vilenie, déloyauté, tromperie (personnifiée comme fille d'Adharma
ou de Dambha)
-इन्- a. malhonnête, etc.
°जीवन- a. qui vit de fraude, d'expédients.
°प्रज्ञ- a. habile en expédients.
निकृतिं-जुष्- ag. qui se complaît dans la vilenie.