| YouTube Channel

निकुञ्ज (nikuJja)

 
शब्दसागरः
English
निकुञ्ज mn. (-ञ्जः-ञ्जं) An arbour, a bower, a place overgrown with creep-
ers and shrubs,
E.
 नि expletive, and कुञ्ज an arbour.
Capeller Eng
English
निकुञ्ज
m.
 thicket, bower, vault.
Yates
English
नि-कुञ्ज (ञ्जःञ्जं) 1.
m.
n.
 An arbour
or place covered with creepers.
Spoken Sanskrit
English
निकुञ्ज - nikuJja -
m.
 - bower
निकुञ्ज - nikuJja -
m.
 - thicket
निकुञ्ज - nikuJja -
m.
 - arbour
Wilson
English
निकुञ्ज
mn. (-ञ्जः-ञ्जं) An arbour, a bower, a place overgrown with
creepers.
E.
 नि expletive, and कुञ्ज an arbour.
Apte
English
निकुञ्जः [nikuñjḥ] जम् [jam], जम् 1 A bower, an arbour, a place overgrown with shrubs and creepers
यमुनातीरवानीरनिकुञ्जे मन्दमास्थितम्
Gīt.*
 4.2, 11
Ṛs.*
 1.23.
A vault
दधानः सौधानामलघुषु निकुञ्जेषु घनताम्
Māl.
 2.12.
A cavern
पर्यन्तभूधरनिकुञ्जविजृम्भमाणः
Māl.
 9.3.
Apte 1890
English
निकुंजः,
जं 1 A bower, an arbour’ a place over-grown with shrubs and creepers
यमुनातीरवानीरनिकुंजे मंदमास्थितं Gīt. 4, 2, 11
Rs. 1. 23.
2 A vault
Māl. 2. 12.
3 A cavern
Māl. 9. 3.
Monier Williams Cologne
English
नि-कुञ्ज
m.
 (n. ,
L.
 ) an arbour, a bower, thicket,
MBh.
Kāv.
&c.
Monier Williams 1872
English
निकुञ्ज नि-कुञ्ज, अस्, अम्, m. n. = कुञ्ज, an
arbour, a bower, a place overgrown with shrubs and
creepers, a thicket.
Macdonell
English
निकुञ्ज ni-kuñja,
m.
 thicket
-kumbha,
m.
 🞄a plant (Croton polyandrum)
N. of an attendant 🞄of Śiva
-kuramba or -kurumba, 🞄m.
n.
 multitude: -ka,
m.
n.
 id..
Benfey
English
निकुञ्ज नि-कुञ्ज,
m.
 (and
n.
 ). A
place overgrown with creepers, a thicket,
MBh. 1, 3730.
Apte Hindi
Hindi
निकुञ्जः
पुं*
 - "नि + कु + जन् + ड, पृषो*"
"लतामण्डप, लतागृह"
निकुञ्जम्
नपुं*
 - "नि + कु + जन् + ड, पृषो*"
"लतामण्डप, लतागृह"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
निकुञ्ज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಲತಾಗೃಹ/ಮೇಲೆ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಹಬ್ಬಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರದೇಶ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) "डः" (३-२-९७)। पृषो०।
व्युत्पत्तिः - > नितरां कौ पृथिव्यां जायते
प्रयोगाः - > "तिरोहितश्वभ्रनिकुञ्जरोधसः समश्नुवानाः सहसातिरिक्तताम्"
उल्लेखाः - > किरा० १४-३३
निकुञ्ज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಹಡಿ ಮನೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗ
प्रयोगाः - > "दधानः सौधानामलुघुषु निकुञ्जेषु घनतामसौ सन्ध्याशङ्खध्वनिरनिभृतः खे विचरति"
उल्लेखाः - > मालती० २-१२
निकुञ्ज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಹರ/ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ/ನೆಲದೊಳಗಿನ ಪೊಳ್ಳು
प्रयोगाः - > "पर्यन्तभूधरनिकुञ्जविजृम्भणेन हेरम्बकण्ठरसितप्रतिमानमेति"
उल्लेखाः - > मालती० ९-३
L R Vaidya
English
nikuMja {% m.n. %} A bower, an arbour, a place overgrown with shrubs and creepers, निभृतनिकुंजगृहं गतया Git.G.ii., Rt.i.23.
Bopp
Latin
निकुञ्ज m. n. (e कुञ्ज q. v. praef. नि) virgultum. N. 12. 6.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
निकुञ्ज (nach dem Ko. *n.) ° = मध्यस्थान, S I, 537, 6
= मध्यप्रदेश, S I, 582, 1 (निकेतनिकुञ्जानिगृहमध्यप्रदेशाः).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyed mos tshal
१) उद्यान २) उपवन ३) निकुञ्ज
skyed tshal
१) उद्यान २) उपवन ३) निकुञ्ज
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुञ्जनिकुञ्जकुडङ्गाः स्थाने वृक्षैर्वृतान्तरे ।
-wordlist-
कुञ्ज (पुंक्ली), निकुञ्ज (पुंक्ली), कुडङ्ग (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निकुञ्ज
निकुञ्ज, गह्वर
निकुञ्जं गह्वरं प्रोक्तं पादाः प्रत्यन्तपर्वताः ॥ १६७ ॥
verse 2.1.1.167
page 0021
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: निकुञ्जः
Root: निकुञ्ज
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ वृक्षवृतान्तर/लताच्छादितगर्भस्थानम्
Meaning(s):
⇒ Arbour
place covered with (small) trees etc
Shloka(s):
3|2|10|1 ► कुडङ्गोऽस्त्री निकुञ्जोऽस्त्री कुञ्जो वृक्षवृतान्तरे। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|10|1 ⇢ कुडङ्गः (कुडङ्ग) (पुं) ⇒ Bower
place covered with small trees ⇒ वृक्षवृतान्तर, लताच्छादितगर्भस्थानम्
➠ 3|2|10|1 ⇢ कुडङ्गम् (कुडङ्ग) (नपुं) ⇒ Bower
place covered with small trees ⇒ वृक्षवृतान्तर, लताच्छादितगर्भस्थानम्
➠ 3|2|10|1 ⇢ निकुञ्जः (निकुञ्ज) (पुं) ⇒ Arbour
place covered with (small) trees etc ⇒ वृक्षवृतान्तर, लताच्छादितगर्भस्थानम्
➠ 3|2|10|1 ⇢ निकुञ्जम् (निकुञ्ज) (नपुं) ⇒ Arbour
place covered with (small) trees etc ⇒ वृक्षवृतान्तर, लताच्छादितगर्भस्थानम्
➠ 3|2|10|1 ⇢ कुञ्जः (कुञ्ज) (पुं) ⇒ Arbour
bower
place covered with (small) trees ⇒ वृक्षवृतान्तर, लताच्छादितगर्भस्थानम्
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निकुञ्जं, पुं
क्ली,
 (नितरां कौ पृथिव्यां जायते इति ।जन् + डः । पृषोदरादित्वात् मुमागमे साधुः ।)कुञ्जम् । इत्यमरः । २ । ३ । ८ ॥
(यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् । ४९३ ।“रचिते निकुञ्जपत्रैर्भिक्षुकपात्रे ददाति साव-ज्ञम् ।पर्युसितमपि सुतीक्ष्णश्वासकदुष्णं वधूरन्नम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
निकुञ्ज
पु०
न०
 नितरां कौ जायते जन--ड पृषो० । लता-दिपिहितोदरे कुञ्जे “कपिकुलमुपयाति क्लान्तमद्रेर्नि-कुञ्जम्” ऋतुस० ।
Burnouf
French
निकुञ्ज निकुञ्ज
m.
n.
 jeunes branches
buisson.
Tonnelle
de jardin.
Stchoupak
French
नि-कुञ्ज-
m.
 bosquet, bocage
fourré, broussaille.