| YouTube Channel

निकसः (nikasaH)

 
Apte 1890
English
निकषः(सः) 1 A touch-stone, whet-stone
निकषे हेमरेखेव R. 17. 46
Mv. 1. 4.
2 (Fig.) Anything serving as a touch-stone, a test
नन्वेष दर्पनिकषस्तव चंद्रकेतुः U. 5. 10
आदर्शः शिक्षितानां सुचरितनिकषः Mk. 1. 48
Dk. 1
K. 44.
3 A streak or line of gold made on a touch-stone
कनकनिकषरुचिशुचिवसनेन श्वसिति सा परिजनहसनेन Gīt. 7
कनकनिकषस्निग्धा विद्युत्प्रिया ममोर्वशी V. 4. 1
5. 19.
Comp.
उपलः,
ग्रावन् m.
पाषाणः a touch-stone, whetstone
तत्प्रेमहेमनिकषोपलतां तनोति Gīt. 11
तत्त्वनिकषग्रावा तु तेषां विपद् H. 1. 210 2. 80.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
निकषः, शाणः, शानः, कसः, आकषः, कषः, निकसः, हेमलः
noun
प्रस्तरभेदः येन स्वर्णादीनां गुणाः ज्ञायते
"स्वर्णकारः निकषेन सुवर्णपरीक्षा करोति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
निकसः,
पुं,
(निकसति पिनष्टि स्वर्णादिकं यत्र ।नि + कस + घः ।) निकषः इत्यमरटीकायांभरतः