नासा (nAsA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नासा f.
  (-सा)
	 1. The nose.
	 2. The upper timber of a door.
	 3. The trunk
of an elephant.
 E.
  णस् to sound,  to stand,  अच् aff.
  

Capeller Eng

English

 ना॑सा f.
  (du.  & sgl.
 ) nose.

Yates

English

 नासा (सा) 1.
f.
  The nose.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

नासा 	-	 nAsA 	-	 f.
  	-	  proboscis
नासा 	-	 nAsA 	-	 f.
  	-	  willow-leaved justicia shrub  [ Gendarussa Vulgaris -  Bot. ]
नासा 	-	 nAsA 	-	 f.
  	-	  nose
नासा 	-	 nAsA 	-	 f.
  	-	  snout

नासा 	-	  nAsA 	-	 f.
  	-	 proboscis
वक्त्र 	-	  vaktra 	-	 n.
  	-	 proboscis
शुण्डिन् 	-	  zuNDin 	-	 m.
  	-	  having a proboscis
अभ्युच्छ्रितकर 	-	  abhyucchritakara 	-	 adj.
  	-	  with uplifted proboscis
नासिका 	-	  nAsikA 	-	 f.
  	-	 proboscis of an elephant
सूचिका 	-	  sUcikA 	-	 f.
  	-	  elephant's trunk or proboscis
शुण्डाल 	-	  zuNDAla 	-	 m.
  	-	  possessing a proboscis or trunk
वक्त्रतुण्ड 	-	  vaktratuNDa 	-	 m.
  	-	  having a proboscis on the face name of gaNeza
वक्त्ररुह 	-	  vaktraruha 	-	 m.
  	-	  hair growing on the face or on the proboscis of an elephant

 
   नासा  nAsA f.
   snout   
   प्रोथः  prothaH m.
   snout    
   तुण्डि  tuNDi m.
   snout   
   तुण्ड  tuNDa n.
   snout  [ of a hog etc. ]   
   वक्त्र  vaktra n.
   snout   
   पोत्र  potra n.
   snout    
   पोत्रिन्  potrin m.
   snouted  
   पोत्रमण्डल  potramaNDala n.
   snout-orb   
   पोत्रमण्डल  potramaNDala n.
   round snout   
   दीर्घतुण्ड  dIrghatuNDa adj.
   long-snouted   
   तुङ्गमुख  tuGgamukha m.
   long-snouted  
   घोणिन्  ghoNin m.
   large-snouted   
   प्रोथ  protha m.
 n.
   snout of a hog  
   पोत्र  potra n.
   snout of a hog   
   चषाल  caSAla n.
   snout of a hog  
   पोत्रायुध  potrAyudha m.
   armed with a snout    
   वक्रवक्त्र  vakravaktra m.
   having a curved snout   
   तुण्डिक  tuNDika adj.
   furnished with a snout    
   क्रोडास्य  kroDAsya adj.
   having a snout like a hog  
   गोनसा  gonasA f.
   projecting snout of a cow   
   क्रोडीमुख  kroDImukha m.
   having a snout like a sow  
   मुखलाङ्गल  mukhalAGgala m.
   using his snout for a plough   
   मुख  mukha n.
   snout or muzzle of an animal  
   मुखाग्र  mukhAgra n.
   extremity of a nose or snout    
   उद्घोण  udghoNa adj.
   having the nose or snout erected  
   वार्ध्रीनस  vArdhrInasa adj.
   having streaks on the nose or snout    
   घोणान्तभेदन  ghoNAntabhedana m.
   having a snout that is divided at the end     
            

 
   नासा  nAsA  f.
   snout  
   नासा  nAsA  f.
   proboscis   
   नासा  nAsA  f.
   willow-leaved justicia shrub  [ Gendarussa Vulgaris -  Bot. ]  
   नासा  nAsA  f.
   nose     
            

Wilson

English

 नासा
f.
  (-सा)
1 The nose.
2 The upper timber of a door.
E.
  णस to sound,  to stand,  अच् aff.
  

Apte

English

नासा [nāsā],  [नास्-भावे अ]

The nose
 स्फुरदधरनासापुटतया U.*
  1.29
 प्राणापानौ समौ कृत्वा नासाभ्यन्तरचारिणौ Bg.*
  5.27.

The trunk of an elephant.

The upper timber of a door.

A sound. Comp.
   -अग्रम् the tip of the nose
 त्रासान्नासाग्ररन्ध्रं विशति फणिपतौ Māl.
 1.1. -अन्तिक a.
  reaching to the nose (a stick)
 स्यात्तु नासान्तिको विशः (दण्डः) Ms.*
  2.46. -छिद्रम्,  -रन्ध्रम्,  -विवरम्,  -विरोकः a nostril
 नासाविरोकपवनोल्लसितं तनीयः Śi.*
  5.54. -छिन्नी f.
  N.
  of a bird with a divided beak. -दक्षिणावर्तः Wearing the nose ornament in the right nostril (showing abundant wealth and progeny). -दारुः n.
  the upper timber of a door-frame. -नाहः the thickening of the membrane of the nose. -परिस्रावः running at the nose,  a running cold. -पुटः,  -पुटम् a nostril. ˚मर्यादा the septum of the nose. -वंशः the bridge of the nose.-वामावर्तः Wearing the nose-ornament in the left nostril (as a mark of sorrow or childlessness). -वेधः perforation of the nose. -स्रावः a running cold. नासिकः (-कम्) N.
  of a sacred place in the Bombay state.

Apte 1890

English

 नासा [नास्-भावे अ] 1 The nose
 स्फुरदधरनासापुटतया U. 1. 29
 Bg. 5. 27. 
2 The trunk of an elephant. 
3 The upper timber of a door. 
4 A sound. 
Comp. 
अग्रं the tip of the nose
 Māl. 1. 1. 
छिद्रं,  
रंध्रं,  
विवरं a nostril. 
दारु n. the upper timber of a door-frame. 
नाहः the thickening of the membrane of the nose. 
परिस्रावः running at the nose. a running cold. 
पुटः,  
पुटं a nostril,  °मर्यादा the septum of the nose. 
वंशः the bridge of the nose. 
स्रावः a running cold. 

Monier Williams Cologne

English

 ना॑सा f.
  the nose (either du.
 ,  e.g. AV.
   v,  23,  3,  or sg. Mn.
  
 MBh.
   &c.
  
 ifc.  f(आ). ,  MBh.
  
 R.
  &c.
  )

 proboscis (cf.   गज-न्°)

 =
  -दारु (below),  L.
 

 Gendarussa Vulgaris,  L.
  (cf.   3. नस् and नासिका).

Monier Williams 1872

English

 नासा,  f. (said by some to be fr. rt. स्ना = rt. स्नु), 
the nose,  (originally perhaps नासा,  sing. = a nostril
नासे,  du. = the two nostrils or the nose)
 a pro-
boscis,  the trunk of an elephant [cf. गज-न्°]
 a
piece of wood over a door projecting like a nose, 
the upper timber of a door [cf. नक्र]
 the plant
Gendarussa Vulgaris (= वासक)
 [cf. Lat. nāsus, 
nāris for nāsis
 Old Germ. nāsa
 Angl. Sax. nāse
Mod. Germ. nāse
 Slav. nōsŭ
 Lith. nōsis
 Gr. νῆ-
σος
 Hib. neas,  ‘a promontory, ’ ness in Dunge-ness.]
—नासाग्र (°सा-अग्°),  अस्,  m. the point or tip of
the nose.
—नासा-छिद्र,  अम्,  n. a nostril.
—नासा-
छिन्नी,  f. a species of bird with a divided beak (=
पूर्णिका).
—नासा-ज्वर,  अस्,  m. a kind of disease
of the nose (= नक्र).
—नासा-दक्षिणावर्त
(°ण-आव्°),  अस्,  m. wearing the nose-ring in the right
nostril by rich women who have children (?).
—नासा-
दारु,  n. = नासा,  a piece of wood over a door pro-
jecting like a nose
 the upper timber of a door-frame.
—नासा-नाह,  अस्,  m. thickening of the membrane
of the nose,  stoppage of the nostrils.
—नासान्तिक, 
अस्,  आ,  अम् (fr. नासा-अन्त),  reaching to the nose
 [cf.
केशान्तिक।]
—नासा-परिशोष,  अस्,  m. heat and
dryness of the nose.
—नासा-परिस्राव,  अस्,  m. ‘nose-
flow, ’ running at the nose,  a running cold.
—नासा-
पाक,  अस्,  m. a kind of disease of the nose attended
with inflammation.
—नासा-पुट,  अस्,  m. ‘nose-cup, ’
the outside of the nostril,  the nostril.
—नासापुट-
मर्यादा,  f. the septum of the nose.
—नासा-प्र-
तीनाह,  अस्,  m. = नासा-नाह,  thickening of the
membrane of the nose,  stoppage of the nostrils.
—नासा-रक्त-पित्त,  अम्,  n. bleeding of the nose.
—नासा-रन्ध्र,  अम्,  n. ‘nose-aperture, ’ the
nostril.
—नासार्शस् (°सा-अर्°),  आस्,  m. polypus of the
nose.
—नासा-वंश,  अस्,  m. the bridge of the nose.
—नासा-वामावर्त (°म-आव्°),  अस्,  m. wearing the
nose-ring in the left nostril,  a mark of sorrow or
distress.
—नासा-विवर,  अस्,  m. ‘nose-cavity, ’ a
nostril.
—नासा-शोष,  अस्,  m. dryness of the nostrils.
—नासा-संवेदन,  अस्,  m. Momordica Charantia
(= काण्डीर-लता).
—नासा-स्राव,  अस्,  m. = नासा-
परिस्राव,  ‘nose-flow, ’ running at the nose,  a
running cold.

Macdonell

English

 नासा nā́s-ā,  f.
  du. & sg. nostrils nose.

Benfey

English

 नासा नासा,  the base of some cases
and derivatives is नस्,  f.
  The nose, 
Man.  8,  125.
 -- Comp.
  कर्ण-नासा,  f.
 
the ears and the nose,  Rām.  3,  24,  22.
तिर्यग्नास,  i. e.
तिर्यञ्च्-,  adj.
  having
a wry nose,  5,  17,  32. नाग-नासा,  f.
 
the trunk of an elephant,  5,  22,  2.
स्थूल-नास,  m.
  a hog. -- Cf.  O.H.G.
nasa
 A.S. nase
 Lat. nāsus,  nāris.

Apte Hindi

Hindi

नासा
स्त्री*
  - नास् +  अ +  टाप्
नाक

नासा
स्त्री*
  - नास् +  अ +  टाप्
हाथी की सूँड

नासा
स्त्री*
  - नास् +  अ +  टाप्
दरवाज़े की चौखट की ऊपर की लकड़ी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नासा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಸಿಕೆ /ಮೂಗು
निष्पत्तिः - > णासृ (शब्दे) "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > नासते अनया
प्रयोगाः - > "नासादसीयातिलपुष्पतूर्णं जगत्त्रयव्यस्तशरत्रयस्य"
उल्लेखाः - > नैष० ७-३६
नासा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ವಾರದ ಮೇಲುಗಡೆಯ ಮರ
विस्तारः - > "नासा तु नासिकायां च द्वारोर्ध्वदारुणि स्त्रियाम्" - मेदि०

L R Vaidya

English

 nAsA {% f. %} 1. The nose,  नासाभ्येति तिलप्रासूनपदवीम् Git.G.x.,  Bg.v.26
 2. the trunk of an elephant
 3. the upper timber of a door-frame.

Bopp

Latin

 नासा f. (fortasse a r. स्ना abjecto s,  cf. नौ
 ita Vossius
lat. nasus deducit a νάω «quia per eum fluit humor»)
nasus. (Germ. vet. nasa f. id.
 lith. nosis f.
 lat. nasus
naris e nasis
 slav. nos m.
 fortasse gr. νῆσος huc perti-
net,  ita ut insula a similitudine nasi appellata sit,  sicut
hibern. sron et nasum et promontorium significat. Sron
autem cum sroth,  sruth flumen,  srothadh «sneezing» ad
rad. स्रु fluere retulerim,  unde स्रुत fluens,  fluidus,  स्रो-
तस् flumen
 ad नासा autem trahi posset hib. neas «a
hill,  a promontory».)

Lanman

English

 nā́sā,  dual f. the two nostrils,  the nose.
[transfer-form (399) fr. nás,  strong nā́s.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नासा = द्वारोर्ध्वदारु,  vgl. Grierson in JRAS 1914,  p. 129 f. [Z.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  वासकः,  वैद्यमाता,  सिंही,  वाशिका,  वृषः,  अटरूषः,  सिंहास्यः,  वासिका,  वाजिदन्तकः,  वाशा,  वृशः,  अटरुषः,  वाशकः,  वासा,  वासः,  वाजी,  वैद्यसिंही,  मातृसिंहौ,  वासका,  सिंहपर्णी,  सिंहिका,  भिषङ्माता,  वसादनी,  सिंहमुखी,  कण्ठीरवी,  शितकर्णी,  वाजिदन्ती,  नासा,  पञ्चमुखी,  सिंहपत्री,  मृगेन्द्राणी
noun
 
औषधीयक्षुपः यः चतुष्पादम् आरभ्य अष्टपादपर्यन्तं विस्तृतः भवति एवं श्वेतपुष्पाणि च भवन्ति।
 "वासकस्य फलं पादोनचतुरङ्कुलं उन्नतं रोमावृतं च भवति एवं प्रत्येकस्मिन् फले बीजचतुष्टयं च भवति।"

Synonyms:
  स्थूणा,  नासा,  यष्टिः,  शूर्मिः,  सूर्मिः
noun
 
गृहस्तम्भः
 "गृहे नैकाः स्थूणाः सन्ति"

Synonyms:
  घ्राणम्,  नासा,  नासिका,  नसा,  नस्या,  घोणा,  गन्धवाहः,  गन्धज्ञा,  गन्धनाली,  घ्रतिः,  नाः,  नस्तः,  नासिक्यम्,  नासिक्यकम्,  सिङ्घिनी,  विकूणिका,  तनुभस्रा,  नक्रम्,  नकुटम्,  नर्कुटकम्
noun
 
अवयवविशेषः,  जिघ्रते अनेन इति।
 "न्यायमतेन घ्राणस्य गन्धग्राहित्वम् इति गुणः।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
गन्धज्ञा नासिका नासा घ्राणं घोणा विकूणिका ॥ ५८० ॥
नक्रं नर्कुटकं शिङ्घिन्योष्ठोऽधरो रदच्छदः ।
दन्तवस्त्रं च तत्प्रान्तौ सृक्कणी असिकं त्वधः ॥ ५८१ ॥
-wordlist-
 
गन्धज्ञा (स्त्री),  नासिका (स्त्री),  नासा (स्त्री),  घ्राण (क्ली),  घोणा (स्त्री),  विकूणिका (स्त्री),  नक्र (क्ली),  नर्कुटक (क्ली),  शिङ्घिनी (स्त्री),  ओष्ठ (पुं),  अधर (पुं),  रदच्छद (पुं),  दन्तवस्त्र (पुंक्ली),  सृक्कणी (स्त्री),  असिक (क्ली)

--source--
 
स्तम्भादेः स्यादधोदारौ शिला नासोर्ध्वदारुणि ॥ १००८ ॥
-wordlist-
 
शिला (स्त्री),  अधोदारु (क्ली),  नासा (स्त्री),  उर्ध्वदारु (क्ली)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
अक्ष्णि रूपग्रहो देवदीपो नासा तु गन्धहृत् ॥ ११९ ॥
नसा गन्धवहा नस्या नासिक्यं गन्धनालिका ।
-wordlist-
 
रूपग्रह (पुं),  देवदीप (पुं),  नासा (स्त्री),  गन्धहृत् (पुं),  नसा (स्त्री),  गन्धवहा (स्त्री),  नस्या (स्त्री),  नासिक्य (क्ली),  गन्धनालिका (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

सिङ्घिनी
सिङ्घिनी,  नासिका,  नासा,  घ्राण,  घोणा
सिङ्घिनी नासिका नासा घ्राणं घोणा च कथ्यते ।
verse 2.1.1.521
page 0060

नाममाला

Sanskrit

नासा,  घ्राण
नासा घ्राणम् उरो वक्षः कुक्षिः स्याज्जठरोदरम् ।
verse 0.1.1.102
page 0051

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नासा,  स्त्री,
   (नासते शब्दायते इति । नास शब्दे+ “गुरोश्च हलः ।” ३ । ३ । १०३ । इति अः ।ततष्टाप् । नास्यतेऽनयेति । नास + करणेघञ् वा ।) नासिका । नाक् इति भाषा । साच गर्भस्थबालकस्य पञ्चभिर्मासैर्भवति । इतिसुखबोधः ॥
 तस्याः शुभाशुभलक्षणं यथा,  --“शुकनासः सुखी स्याच्च शुष्कनासेऽतिजीवनम् ।छिन्नाग्ररूपनासः स्यादगम्यागमने रतः ॥
दीर्घनासे च सौभाग्यं चौर आकुञ्चितेन्द्रियः ।स्त्रीमृत्युश्चिपिटनास ऋजुर्भाग्यवतां भवेत् ॥
अल्पच्छिद्रा सुपुटा च अवक्रा च नृपेश्वरे ।क्रूरे दक्षिणवक्रा स्याद्धनिनाञ्च क्षुतं सकृत् ॥
”इति गरुडपुराणम् ॥
द्वारोपरिस्थितदारु । झान् काठ इति कपालिइति च भाषा । इत्यमरः । २ । २ । १३ ॥
 वासक-वृक्षः । इति रजनिर्घण्टः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नासा स्त्री नास--शब्दे भावे अ । १ शब्दे बा० करणे अ ।२ नासिकायां ३ गन्धग्राहकेन्द्रियभेदे च । द्वारोपस्थितकाष्ठे (झनकाठ) (कपालि) ख्याते ४ पदार्थे अमरः५ वासकवृक्षे राजनि० तत्पुष्पस्य नासाकृतित्वात्तस्यतथात्वम् । नासायाः शुभाशुभलक्षणं गारुडे उक्तं यथा“शुकनासः सुखी स्याच्च शुकनासेऽतिजीवनम् ।छिन्नाग्ररूपनासः स्यादगम्यागमने रतः । दीर्घनासे चसौमाग्यं चौर आकुञ्चितेन्द्रियः । स्त्रीमृत्युश्चिपिटनासऋजुर्भाग्यवतां भवेत् । अल्पच्छिद्रा सुपुटा च अवक्रा चनृपेश्वरे । क्रूरे दक्षिणवक्रा स्याद्धनिनां च क्षुतं सकृत्”इति गरुडपु०  ।

Capeller

German

 ना॑सा f.
  (gew. Du.) Nase.

Grassman

German

 nā́sā,  f. du.,  Nase,  wahrscheinlich von snā (Cu. unter 443).
-e AV. 5, 23, 3
 RV {230, 6},  wo nā́se va statt des nā́sā‿iva des Pada zu lesen ist (Bollensen).

Burnouf

French

 नासा नासा f.
  (नस् f.
 ) nez.
		 Linteau de porte.
Lat. nasus
 lith. nosis
 ang. nose
 irl. neas.
नासाछिन्नी f.
  esp. d'oiseau.
नासादारु n.
  linteau de porte.
नासालु m.
  esp. de plante.

Stchoupak

French

 नासा-
 f.
  (ord. du.) nez,  naseau,  trompe.
°पुट- m.
  nt. °रन्ध्र- nt. °विरोक- m.
  °विवर- nt.
narine.
°वंश- m.
  dos du nez.
नासाग्र- nt. pointe du nez.
नासान्तिक- a. à la hauteur du nez.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.