नलिनी (nalinI)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

नलिनी 	-	  nalinI 	-	 f.
  	-	  assemblage of lotus flowers or a lotus pond
सरोजिनी 	-	  sarojinI 	-	 f.
  	-	  pond abounding in lotus or a multitude of lotus
अब्जसरस् 	-	  abjasaras 	-	 n.
  	-	 lotus pond
तामरसी 	-	  tAmarasI 	-	 f.
  	-	 lotus pond
पङ्कजिनी 	-	  paGkajinI 	-	 f.
  	-	  lotus-pond
पद्मिनी 	-	  padminI 	-	 f.
  	-	  multitude of lotuses or a lotus-pond

नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  mystic
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  assemblage of lotus flowers or a lotus pond
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  lotus
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  fermented and intoxicating juice of the cocoa-nut
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  particular class of women
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  Ganges of heaven or rather an arm of it
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  name of one of the nostrils
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  lotus-plant
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  having king nala
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  sacred lotus  [ Nelumbo nucifera - Bot. ]
नलिनी 	-	 nalinI 	-	 f.
  	-	  kind of fragrant substance
जल-नलिनी 	-	  jala-nalinI 	-	 f.
  	-	  water lily

नलिनी 	-	  nalinI 	-	 f.
  	-	 mystic
त्रैलोक्य 	-	  trailokya 	-	 n.
  	-	 mystic
गुह्य 	-	  guhya 	-	 adj.
  	-	 mystical
गुह्यगुरु 	-	  guhyaguru 	-	 m.
  	-	 mystic Guru
रहस्यव्रत 	-	  rahasyavrata 	-	 n.
  	-	 mystical vow
स्वस्तिक 	-	  svastika 	-	 m.
  	-	 mystical cross
रहस् 	-	  rahas 	-	 n.
  	-	 mystical truth
षडशीतिचक्र 	-	  SaDazIticakra 	-	 n.
  	-	 mystical circle
दीपिनी 	-	  dIpinI 	-	 f.
  	-	 mystical formula
कलावती 	-	  kalAvatI 	-	 f.
  	-	 mystical ceremony
न्यस्त 	-	  nyasta 	-	 adj.
  	-	 mystically touched
क्ष्रौम् 	-	  kSraum 	-	 ind.
  	-	  a mystic exclamation
कूर्च 	-	  kUrca 	-	 m.
  	-	 mystical syllable huM
तार 	-	  tAra 	-	 m.
  	-	 mystical monosyllable
तान्त्रिक 	-	  tAntrika 	-	 adj.
  	-	  taught in the mystical
ज्योता 	-	  jyotA 	-	 f.
  	-	 mystical name of a cow
गूढार्थ 	-	  gUDhArtha 	-	 m.
  	-	  hidden or mystic sense
भद्र 	-	  bhadra 	-	 n.
  	-	  particular mystic sign
भद्रक 	-	  bhadraka 	-	 n.
  	-	  particular mystic sign
सर्वतोभद्र 	-	  sarvatobhadra 	-	 m.
  	-	  square mystical diagram

 
   नलिनी  nalinI f.
   mystic  
   त्रैलोक्य  trailokya n.
   mystic   
   गुह्य  guhya adj.
   mystical  
   गुह्यगुरु  guhyaguru m.
   mystic Guru   
   रहस्यव्रत  rahasyavrata n.
   mystical vow  
   स्वस्तिक  svastika m.
   mystical cross   
   रहस्  rahas n.
   mystical truth  
   षडशीतिचक्र  SaDazIticakra n.
   mystical circle   
   दीपिनी  dIpinI f.
   mystical formula  
   कलावती  kalAvatI f.
   mystical ceremony   
   न्यस्त  nyasta adj.
   mystically touched  
   क्ष्रौम्  kSraum ind.
   a mystic exclamation   
   कूर्च  kUrca m.
   mystical syllable huM  
   तार  tAra m.
   mystical monosyllable   
   तान्त्रिक  tAntrika adj.
   taught in the mystical  
   ज्योता  jyotA f.
   mystical name of a cow   
   गूढार्थ  gUDhArtha m.
   hidden or mystic sense  
   भद्र  bhadra n.
   particular mystic sign   
   भद्रक  bhadraka n.
   particular mystic sign  
   सर्वतोभद्र  sarvatobhadra m.
   square mystical diagram       

Apte

English

नलिनी [nalinī],  1 A lotus-plant
 न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति Mk.*
  4.17
 नलिनीदलगतजलमतितरलम् Moha M.*
   5
 Ku.*
  4.6.

An assemblage of lotuses.

A pond or place abounding in lotuses. राजन्तीं राजराजस्य नलिनीमिव सर्वतः Rām.*
  2.95.4
 नलिन्यो यत्र क्रीडन्ति प्रमदाः सुरसेविताः Bhāg.*
  8.15.13.

A lotus or the stalk of it.

The celestial Ganges.

The intoxicating juice of the cocoa-nut.

A myst.

N.
  of one of the nostrils.

the city of Indra (शक्रपुरी)
 'वस्वौकसारा श्रीदस्य शक्रस्य नलिनी पुरी' इति हरिः
 Rām.*
  2.94. 26. Comp.
   -खण्डम् -षण्डम् a group or assemblage of lotuses. -दलम्,  पत्रम् a leaf of the lotus plant.-रुहः an epithet of Brahmā. (-हम्) a lotus-stalk,  the fibres of a lotus.

Apte 1890

English

 नलिनी 1 A lotus-plant
 न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति Mk. 4. 17
 नलिनीदलगतजलमतितरलं Moha M. 5
 Ku. 4 6. 
2 An assemblage of lotuses. 
3 A pond or place abounding in lotuses. 
4 A lotus or the stalk of it. 
5 The celestial Ganges. 
6 The intoxicating juice of the cocoa-nut. 
Comp. 
खंडं,  
षंडं a group or assemblage of lotuses. 
रुहः an epithet of Brahmā. (
हं) a lotus-stalk,  the fibres of a lotus. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 1. नलिनी f.
  (fr.  नलिन above or fr.
  नल ‘lotus’ as अब्-जिनी fr.
  अब्-ज,  पद्मिनी fr.
  पद्म &c.
  ) a lotus,  Nelumbium Speciosum (the plant or its stalk),  an assemblage of l° flowers or a l° pond,  MBh.
  
 Kāv.
 
 Pur.
  &c.
  

 the Ganges of heaven or rather an arm of it,  ib.

 a myst. N.
  of one of the nostrils,  BhP.
  

 a partic.  class of women (=  पद्मिनी),  Cat.
 

 a kind of fragrant substance (=  नलिका),  L.
 

 the fermented and intoxicating juice of the cocoa-nut,  L.
 

 N.
  of the wife of Aja-mīḍha and mother of Nīla,  BhP.
  

 of 2 rivers,  VP.
  

 2. नलिनी f.
  having king Nala,  Naiṣ.

Macdonell

English

 नलिनी nalinī,  f.
  = nalina
 group of or 🞄lake overgrown with lotuses: -dala,  n.
  petal 🞄of the day lotus: -maya,  a.
  consisting of 🞄petals of the day lotus
 -pattra,  n.
  petal of 🞄the day lotus.

Hindi

कमल

Apte Hindi

Hindi

नलिनी
स्त्री*
  - नल +  इनि + ङीप्
कमल का पौधा

नलिनी
स्त्री*
  - नल +  इनि + ङीप्
कमलों का समूह

नलिनी
स्त्री*
  - नल +  इनि + ङीप्
कमलों से भरा हुआ सरोवर

नलिनी
स्त्री*
  - नल्+णिनि+ङीप्
कमल का पौधा

नलिनी
स्त्री*
  - नल्+णिनि+ङीप्
कमलों से सुवासित सरोवर

नलिनी
स्त्री*
  - नल्+णिनि+ङीप्
धुंध

नलिनी
स्त्री*
  - नल्+णिनि+ङीप्
नथना

नलिनी
स्त्री*
  - नल्+णिनि+ङीप्
इन्द्रपुरी

L R Vaidya

English

 nalinI {% f. %} 1. A lotus plant,  न पर्वताग्रे नलिनी प्ररोहति Mrich.iv.,  Sis.iv.46
 2. an assemblage of lotuses
 3. a pond lull of lotoses,  नलिनीं क्षतसेतुबंधनो जलसंघार इवासि विद्रुतः K.S.iv.6.

Bopp

Latin

 नलिनी f. (a praec. signo fem. ई)
1) nymphaea.
2) cau-
lis nymphaeae. MEGH. 40.
3) nymphaearum multitudo
vel locus nymphaeis abundans. RAGH. 6. 44. DR. 6. 22.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Nalinī (= Pali Naḷ°,  oftener Naḷinikā),  n. of the heroine of the Nalinī Jātaka (colophon °nīye rājakumārīye jātakaṃ Mv 〔iii.152.19〕),  a daughter of a king of Benares,  who seduced Ekaśṛṅga: Mv 〔iii.146.4 ff.〕

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  नलिनी,  मनहरणम्
noun
 
वर्णवृत्तविशेषः।
 "नलिन्याः प्रत्येकस्मिन् चरणे पञ्च सगणाः भवन्ति।"

Synonyms:
  नलिनी
noun
 
नारिकेलनिर्मिता सुरा।
 "कुल्यायाः तटे उपविश्य द्वौ कर्मकरौ नलिनीं पिबतः।"

Synonyms:
  नलिनी
noun
 
एका पौराणिका स्त्री।
 "नलिनी राज्ञः अलमीढस्य पत्नी आसीत्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मृणालिनी पुटकिनी नलिनी पङ्कजिन्यपि ।
-wordlist-
 
मृणालिनी (स्त्री),  पुटकिनी (स्त्री),  नलिनी (स्त्री),  पङ्कजिनी (स्त्री)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

बिसिनी
बिसिनी,  नलिनी
मृणालं स्याद्विसं कन्दो विसिनी नलिनी भवेत् ॥ ६८२ ॥
verse 3.1.1.682
page 0078

Mahabharata

English

Nalinī,  a river. § 459 (Mārkaṇḍeyas.): III,  188,  12908 (among the rivers seen in the stomach of Nārāyaṇa).--§ 574f (Bindusaras): VI,  6,  243 (one of the seven rivers into which the Gaṅgā divided herself). Cf. next.

nalinī,  said of Kubera's lotus-tank. I,  453
 III,  11351,  12347--8
 VII,  2846
 XIII,  1412. Cf. the prec.

पुराणम्

English

नलिनी / NALINĪ. A branch of the Ganges. When the heavenly gaṅgā came down to the earth as a result of the penance of bhagīratha,  śiva received it on his head. It is seen in vālmīki rāmāyaṇa,  Bāla Kāṇḍa,  sarga 43,  that when the gaṅgā fell drown from the head of śiva it split into seven river-arms called hlādinī,  Pāvanī,  nalinī,  sucakṣus,  sītā,  sindhu and gaṅgā. The Ganges which flows through North india is one of these seven river-arms.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 नलिनी,  स्त्री,
   (नलानि पद्मानि सन्त्यत्र । नल +“पुस्करादिभ्यो देशे ।” ५ । २ । १३५ । इति इनिः ।ङीप् ।) पद्मयुक्तदेशः । (नलानां पद्मानांसमूहः । “खलादिभ्यः इनिर्वक्तव्यः ।” ४ । २ । ५१ ।इत्यस्य वार्त्तिकोक्त्या इनिः ।) पद्मसमूहः । पद्म-लता । इति भरतः ॥
 (अस्याः पर्य्यायो यथा,  --“नलिनी स्यात् पङ्कजिनी विशिनी च सरोजिनी ।पद्मिनीति च पर्य्यायः पद्मषण्डे तदाकरे ॥
”इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
)पद्ममात्र । इति रायमुकुटादयः ॥
 तत्-पर्य्यायः । विसिनी २ पद्मिनी ३ । इत्यमरः ।१ । १० । ३९ ॥
 (यथा,  भ्रमराष्टके । ८ ।“रात्रिर्गमिष्यति भविष्यति सुप्रभातंभास्वानुदेष्यति हसिष्यति पद्मजालम् ।इत्थं विचिन्तयति कोषगते द्विरेफेहा हन्त हन्त नलिनीं गज उज्जहार ॥
”)व्योमनिम्नगा । (इयन्तु गङ्गायाः पूर्व्वदिग्गत-शास्वानामन्यतमा । यथा,  मात्स्ये । १२० । ४० ।“त्रीणि प्राचीमभिमुखं प्रतीचीं त्रीण्यथैव च ।स्रोतांसि त्रिपथगायास्तु प्रत्यपद्यन्त सप्तधा ॥
नलिनी ह्लादिनी चैव पावनी चैव प्राच्यगा ॥
”)कमलाकरः । इति मेदिनी । ने,  ८२ ॥
 नलिका ।इति राजनिर्घण्टः ॥
 नारिकेलसुरा । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 (वामनासिका । यथा,  भाग-वते । ४ । २५ । ४८ ।“नलिनी नालिनी च प्राग्द्वारावेकत्र निर्म्मिते ॥
”“नलनालशब्दौ छिद्रवचनौ तद्बती नलिनीनालिनी च वामदक्षिणनासिके ॥
” इति तट्टी-कायां स्वामी ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नलिनी स्त्री नडाः (नालाः) सन्त्यत्र पुष्करा० इनि ङीप्डस्य लः । १ पद्मिन्यां “व्याकोशकोकणदतां दधतेनलिन्यः” माघः । २ पद्मयुक्तदेशे ३ कमलाकरे ४ नदीमात्रेमेदि० । नलानां नलयुक्तानां समूहः खला० इनि ।पद्मसमूहे ५ नलिकायां राजनि० ६ नारिकेले त्रिका०“नलिनीवाम्बुसम्पत्त्या बुद्ध्या श्रीः परिपाल्यते” कामन्द०“ततोऽविदूरे नलिनीं प्रभूतकमलोत्पलाम् । सीताह-रणद्युखार्त्तः पामां रामः समासदत्” भा० व० २७९ अ० ।“एषा सा दृश्यते पष्मा नलिनी चित्रकानना” रामा०६ । १०८ अ० “प्रयाता नन्दनस्येव नलिनी सरितां वरा”हरिवं० ६५ अ० “नलिनी क्षतसेतुबन्धना” कुमा० । ७ व्योम-नद्याम् सा च “ब्रह्मलोकादपक्रान्ता सप्तधा प्रतिपद्यते ।वस्वोकसारा नलिनी पावनी च सरस्वती । जम्बूनदीच सीता च गङ्गा सिन्धुश्च सप्तमी” भा० भी० ६ अ०उक्ता पञ्चदशाक्षरपादके ८ छन्दोभेदे “सगणैः शिवव-क्त्र ५ मितैर्गदिता नलिनी” वृ० र० टी० तल्लक्षणमुक्तम् ।

Stchoupak

French

 नलिनी-
 f.
  = {%nalina- 
 %} massif de lotus,  étang couvert de lotus 
 n.
 
d'un bras du Gange céleste 
 désign.  mystique d'une narine 
 femme d'Ajamīḍha
et mère de Nīla 
 -क- ifc. lotus,  massif de lotus.
°जाल- nt. masse de lotus.
°दल- °पत्त्र- nt. pétale ou feuille de lotus 
 °दलमय- -ई-
a. consistant en pétales de lotus.
°नन्दन- nt. jardin de Kubera.
°संवर्तिका- f.
  jeune feuille de lotus.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.