| YouTube Channel

नन्द् (nand)

 
Capeller Eng
English
नन्द् नन्दति (नन्द°ते) rejoice, be satisfied with
(instr. ,
r.
abl.
 )
C.
 नन्दयति gladden. — अभि please
be pleased
with, delight in (acc. ), greet, take leave of (acc. ), accept, approve
w.
 न reject, decline. प्रत्यभि greet (in return). समभि
congratulate. आ rejoice
C.
 gladden, make happy, bless. प्रति greet
joyfully or in return, bid farewell (acc. ), speak kindly or humbly to
(acc. )
accept, approve
w.
 न decline, refuse.
C.
 gladden, make
happy.
Apte
English
नन्द् [nand], 1
P.
 (नन्दति, नन्दित) To be glad, be pleased, delighted or satisfied, rejoice at (anything)
ननन्दतुस्त- त्सदृशेन तत्समौ
R.*
 3.23.11
2.22
4.3.
Bk.*
 15.28.
To be propitious
be gracious
दैवतानि न नन्दन्ति धर्मयुक्तेन केनचित्
Rām.*
 7.15.2.
Caus.
 (नन्दयति-ते) To please, delight, gladden, make happy
अन्तर्हिते शशिनि सैव कुमुद्वती मे दृष्टिं न नन्दयति संस्मरणीयशोभा
Ś.*
 4.3
Bk.*
 2.16
R.*
 9.52.
Apte 1890
English
नंद् {c1c} P. (नंदति, नंदित) To be glad, be pleased, delighted or satisfied, rejoice at (anything)
ननंदतुस्तत्सदृशेन तत्समौ R. 3. 23, 11
2. 22
4. 3
Bk. 15. 28.
Caus. (नंदयति-ते) To please, delight, gladden, make happy
अंतर्हिते शशिनि सैव कुमुद्वती मे दृष्टिं न नंदयति संस्मरणीयशोभा Ś. 4. 2
Bk. 2. 16
R. 9. 52.
Monier Williams Cologne
English
नन्द्
cl.
 1.
P.
 (Dhātup. iii, 30) न॑न्दति,
ep.
 also °ते (pf. ननन्द,
MBh.
fut. नन्दिष्यते, ib., °दिष्यति and °दिता
Gr.
aor.
 अनन्दीत्
inf.
 नन्दितुम्, ib.) to rejoice, delight, to be pleased or satisfied with, be glad of (instr., rarely
abl.
 ),
RV.
&c.
&c.
 :
Pass.
 नन्द्यते,
MBh.
&c.
 :
Caus.
 नन्दयति, °ते
aor.
 अननन्दत्, to make glad, gladden,
Up.
MBh.
&c.
 :
Desid.
 निनन्दिषति
Gr.
 :
Intens.
 नानन्द्यते,
Pāṇ.
 vi, 4, 24,
Kāś.
Monier Williams 1872
English
नन्द् नन्द् (thought by some to be for
ननद्, a reduplicated form of rt. नद्, to
utter sounds of approbation
the intial न् is never
cerebralized), cl. 1. P. (ep. also A.) नन्दति (-ते),
ननन्द, नन्दिष्यति, अनन्दीत्, नन्दितुम्, to
be pleased or satisfied with, to be contented with, be
glad of anything (with inst., rarely abl.): Caus. नन्-
दयति, -यितुम्, Aor. अननन्दत्, to make glad,
gladden: Desid. निनन्दिषति: Intens. नानन्द्-
यते, नानन्ति।
Macdonell
English
नन्द् NAND, Ⅰ. P. nánda, be pleased or 🞄glad, be delighted with, rejoice in (in. , 🞄sts. ab.)
cs. nandaya, gladden: pp. nandita, gladdened. abhi, feel satisfaction, be 🞄pleased or delighted with, rejoice in, show 🞄pleasure in (ac.)
desire
salute, greet, welcome, 🞄congratulate
praise, approve
accept 🞄gladly, agree with (ac.): na —, receive unkindly
🞄reject, repel
not admit, acknowledge, 🞄or abide by. prati‿abhi, return the 🞄salutation of (ac.)
welcome. sam-abhi, 🞄greet
congratulate. ā, rejoice
cs. gladden, 🞄gratify. sam-ā, cs. gladden. prati, greet 🞄joyfully
salute in return
address kindly 🞄words to, express satisfaction with, welcome 🞄with affection, bless (ac.)
receive gratefully
🞄accept (advice)
cs. gladden. saṃ-prati, 🞄greet joyfully, welcome.
Benfey
English
नन्द् NAND (probably for ननद्,
a reduplicated form of नद्), i, 1, Par.
(also Ātm. , Rām. 2, 84, 4), To be pleased,
Rām. 1, 10, 28. Caus. नन्दय, To
gladden, Rām. 4, 22, 6. -- With the prep.
अभी,
1. To be pleased, Bhag. 2.
57.
2. To be pleased with (acc.), Man.
6, 45.
3. To desire, MBh. 13, 6655.
4. To salute, Pañc. 57, 18
with न,
sometimes To receive unkindly, MBh.
14, 134.
5. To take leave from (acc.),
MBh. 1, 5751.
6. To approve, Rām. 4,
10, 33
Śāk. d. 71.
7. To acknow-
ledge, Man. 8, 54.
8. With न
some-
times To refuse. MBh. 5, 7505. Ptcple.
of the fut. pass. अभिनन्दनिय, अभि-
नन्द्य, To be rejoiced at. Śāk. 63, 18
27, 6. Caus. To exhilarate, Rām. 2,
107, 10. -- With प्रत्यभि प्रति-अभि,
To return a salutation. MBh. 13, 7721.
-- With समभि सम्-अभि, To con-
gratulate, Kathās. 21, 148. -- With आ
आ, To be pleased, Gīt. 11, 10. Caus.
To gratify, Yājñ. 1, 355. -- With परि
परि, Caus. To gratify very mac,
MBh. 15, 522. -- With प्रति प्रति,
1.
To salute. MBh. 5. 1806.
2. To salute
in one's turn, Man. 7, 146.
3. To show
one's satisfaction, MBh. 13, 426.
4.
To favour, Kumāras. 7. 87.
5. To
receive joyfully, MBh. 1, 7253.
6.
With न, To refuse, 3673. अ-प्रति-
नन्दित, Disowned, Bhāg. 4, 4, 8. Caus.
To gratify, MBh. 3, 16444. -- With
संप्रति सम्-प्रति, To welcome joyfully,
10, 475. -- With वि वि, To be pleased,
3, 2607 (Ātm. ).
Apte Hindi
Hindi
नन्द्
"भ्वा* पर* , " - -
"प्रसन्न होना, हर्षित होना, खुश होना, सन्तुष्ट होना, हर्ष प्रकट करना"
नन्द्
भ्वा* पर* - -
"प्रसन्न करना, खुश करना, हर्षित करना, आनन्दित करना"
Bopp
Latin
नन्द् 1. P. (scribitur नद्, gr. 110^a).) gaudere. A. 1. 6.:
तान् प्रेक्ष्य किराटमाली ननन्द
MAH. 3. 11636.:
मानितास् त्वया नन्दन्ति साधवः. Caus. exhilarare.
R. Schl. II. 34. 24.: नन्दयिष्यन्ति मां साम्ना. (Lat. ludo,
quod supra cum द्यूत comparavimus, etiam huc referri
posset, mutatis liquidis n et l, attenuato a in u
v. नन्दि
ludus.)
c. अभि
1) i. q. simpl. BH. 2. 57.: ना ऽभिनन्दति न द्वेष्टि.
C. acc. rei. MAN. 6. 45.: ना ऽभिनन्देत मरणन् ना ऽभि-
नन्देत जीवितम्
A. 1. 9.: तान् अप्य् असौ मातलिर्
अभ्यनन्दत्.
2) rationem habere, curare. IN. 5. 49.:
यस्मान् मान् ना ऽभिनन्देथाः कामवाणवशङ् गताम्
SU. 3. 12.: तद्वाक्यम् अभिनन्द्य
N. 8. 16. 17.
3) salu-
tare, gratulari. R. Schl. II. 59. 13.: प्रविशन्तन् न क-
श्चिद् अभिनन्दति
RAGH. 7. 66.: वाग्भिः सखीनाम्
प्रियम् अभ्यनन्दत्
N. 25. 10.: दिष्ट्या समेतो दारैः
स्वैर् भवान् इत्य् अभ्यनन्दत.
4) agnoscere. MAN.
8. 54.: सम्यक् प्रणिहितञ्चा ऽर्थम् पृष्टः सन् ना ऽभिन-
न्दति. -- Caus. exhilarare. N. 5. 34.: दमयन्तीन् तथा
वाग्भिर् अभिनन्द्य.
c. अभि praef. प्रति Caus. salutare. SAK. 108. 1.: ततः प्र-
त्यभिनन्द्य शुद्धान्तम् एनाम् प्रवेशयिष्यामि.
c. प्रति P. A.
1) gaudere, c. acc. rei. MAH. 4. 1134.: प्रति-
नन्दाम ते वाक्यम्.
2) rationem habere, curare. N. 8.
7.: न्यवेदयद् भीमसुता न स तत् प्रत्यनन्दत
8.:
वाक्यम् अप्रतिनन्दन्तम् भर्तारम्.
3) salutare.
RAGH. 1. 57.: तौ गुरुर् गुरुपत्नीच प्रीत्या प्रतिननन्द-
तुः
N. 24. 44.: स्वसुतौचा ऽपि यथावत् प्रत्यनन्दत.
Caus. exhilarare. MAH. 3. 16444.: हृत्वा शत्रून् प्रति-
नन्दय माम्.
c. वि A. gaudere. MAH. 3. 2607.: सा तत्र पूज्यमाना व्य-
नन्दत.
Lanman
English
√nand (nándati, -te
nanánda
nandiṣyáte
nanditá
-nándya). be glad.
+ abhi, be glad in
greet joyfully.
Kridanta Forms
Sanskrit
नन्द् (टुन꣡दिँ꣡ समृद्धौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = नन्दनम्
अनीयर् = नन्दनीयः - नन्दनीया
ण्वुल् = नन्दकः - नन्दिका
तुमुँन् = नन्दितुम्
तव्य = नन्दितव्यः - नन्दितव्या
तृच् = नन्दिता - नन्दित्री
क्त्वा = नन्दित्वा
ल्यप् = प्रनन्द्य
क्तवतुँ = नन्दितवान् - नन्दितवती
क्त = नन्दितः - नन्दिता
शतृँ = नन्दन् - नन्दन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 नन्द्
मूलधातुः:
 टुनदि
धात्वर्थः:
 समृद्धौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 नन्दति
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
नन्द् mit अभि Kaus. erfreuen. — Mit समभि mit großem Wohlgefallen aufnehmen, Jātakam. 22, 66. — Kaus. °beglücken, S I, 88, 6. — Mit समा sich freuen, Bhām. V. 270.
Capeller
German
नन्द् न॑न्दति (°ते) sich freuen, zufrieden
sein mit (Instr. o. Abl.). Caus. नन्दयति
°ते erfreuen. अभि Gefallen finden
an, einverstanden sein mit, biligen
(Acc.)
freudig begrüßen, willkommen
heißen. प्रति sich freuen, jemd. (Acc.)
den (Gegen-) Gruß bieten, gern empfangen.
Grassman
German
√nand, sich freuen über [I.].
Stamm nánda:
Mit abhí gefallen AV. ā́ sich freuen, enthalten in ānandá.
práti freudig begrüssen [A.] im AV.
Stamm nánda (betont in den Stellen des AV.):
-ati abhi AV. 9, 2, 2.
-anti sákhiā {897, 10}. — prati AV. 3, 10, 2.
707, 21 v. u.: *
Burnouf
French
*नन्द् नन्द्। नन्दामि 1
p. ननन्द
f2.
नन्दिष्यामि
a1. अनन्दिषम्। Se réjouir.
Stchoupak
French
नन्द्-
{%nandati -te
nananduḥ
ananandat
%}{% nandiṣyate
nandyate %}
{%nandayati -te
°nandya %} -- se réjouir, être content, satisfait, enchanté,
se plaire à (instr.)
caus. réjouir, combler de joie.