नन्दिन् (nandin)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 नन्दिन् mfn.
   (-न्दी-न्दिनी-न्दि) Happy,  rejoiced,  delighted.
	 m.
  (-न्दी)
	 1. The
name of one of ŚIVA'S chamberlains,  and chief attendants.
	 2. The
Indian fig tree.
	 3. Parspipal,  (Hibiscus populneoides.)
	 4. The
speaker of the prelude or prologue to a drama.
	 f.
  (-न्दिनी)
	 1. A name
of the goddess PĀRVATI.
	 2. GANGĀ,  the river goddess.
	 3. A hus-
band's sister.
	 4. A fabulous cow,  related to the cow of plenty,  and
the property of the sage VAŚISHṬHA.
	 5. The Alakānanda river.
6. The mother of the writer VYĀRI.
 E.
  नन्द happiness,  णिनि aff.
  

Capeller Eng

English

 नन्दिन् a.
  delighting in or gladdening,  m.
  son of (—°)
 E.
 
of Śiva,  a man's name. f.
  °नी daughter,  E.
  of Durgā etc.,  N.
  of a
myth. cow. 

Yates

English

 नन्दिन् (न्दी) 1.
m.
  The name of one
of
Shiva's attendants
 Indian
fig-tree
 speaker of a prologue.
f.
  (दिनी)
Durgā
 Gangā
 hus-
band's sister
 a cow
 a river
mother of
Vyāri.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   नन्दिन्  nandin  adj.
   gladdening  
   नन्दिन्  nandin  adj.
   liking   
   नन्दिन्  nandin  adj.
   rejoicing  
   नन्दिन्  nandin  adj.
   delighting in   
   नन्दिन्  nandin  m.
   son  
   नन्दिन्  nandin  m.
   speaker of a prologue   
   नन्दिन्  nandin  m.
   particular form of temple     
            

 
   नन्दिन्  nandin  adj.
   delighting in   
   नन्दिन्  nandin  adj.
   gladdening    
   नन्दिन्  nandin  adj.
   liking   
   नन्दिन्  nandin  adj.
   rejoicing    
   नन्दिन्  nandin  m.
   son   
   नन्दिन्  nandin  m.
   speaker of a prologue    
   नन्दिन्  nandin  m.
   particular form of temple   
   त्रपुकर्णिन्  trapukarNin m.
   bhavanandin     
   ताण्डवतालिक  tANDavatAlika m.
   ziva's door-keeper nandin    
   नन्दिधर्म  nandidharma m.
   nandi's or nandin's precepts    

Wilson

English

 नन्दिन्
mfn.
   (-न्दी-न्दिनी-न्दि) Happy,  rejoiced,  delighted.
m.
  (-न्दी)
1 The name of one of ŚIVA'S chamberlains,  and chief attendants.
2 The Indian fig tree.
3 Pārspīpal,  (Hibiscus populneoides.)
4 The speaker of the prelude or prologue to a drama.
f.
  (-न्दिनी)
1 A name of the goddess PĀRVATĪ.
2 GAṄGĀ,  the river goddess.
3 A husband's sister.
4 A fabulous cow,  related to the cow of plenty,  and the property of the sage
VAŚIṢṬHA.
5 The Alakanandā river.
6 The mother of the writer VYĀḌI.
E.
  नन्द happiness,  इनि aff.
  

Apte

English

नन्दिन् [nandin],  a.
  [नन्द्-णिनि]

Happy,  pleased,  glad,  delighted.

Making happy,  gladdening,  giving delight
 अद्याप्यानन्दयति मां त्वं पुनः क्वासि नन्दिनी U.*
  3.14.

Delighting in,  liking. -m

A son. 

The speaker of a prelude or benediction in a drama. 

N.
  of the door-keeper of Śiva,  his chief attendant,  or of the bull which he rides
 लतागृहद्वारगतो$थ नन्दी Ku.*
  3.41
 Māl.
 1.1.

An epithet of Viṣṇu.

The Indian fig-tree.

नी A daughter
 तेषां कुले त्वमसि नन्दिनि पार्थिवानाम्
 U.*
  1.9.

A husband's sister.

A fabulous cow,  daughter of Surabhi,  yielding all desires (कामधेनु) and in the possession of the sage Vasisṭha
 अनिन्द्या नन्दिनी नाम धेनुराववृते वनात् R.*
  1.82
2.69.

An epithet of the Ganges
 नन्दिनी नलिनी सीता मालती च मलापहा । विष्णुपादाब्जसंभूता गङ्गा त्रिपथगमिनी ॥

The holy basil.Comp.   -तनयः,  -सुतः the sage Vyāḍi.

Apte 1890

English

 नंदिन् a. [नंद्-णिनि] 1 Happy,  pleased,  glad,  delighted. 
2 Making happy,  gladdening,  giving delight
 U. 3. 14. 
3 Delighting in,  liking. 
m. 1 A son. 
2 The speaker of a prelude or benediction in a drama. 
3 N. of the door-keeper of Śiva,  his chief attendant,  or of the bull which he rides
 लतागृहद्वारगतोऽथ नंदी Ku. 3. 41
 Māl. 1. 1. 
4 An epithet of Viṣṇu. 
5 The Indian figtree. 
नी 1 A daughter
 U. 1. 9. 
2 A husband's sister 
3 A fabulous cow,  daughter of Surabhi,  yielding all desires (कामधेनु) and in the possession of the sage Vasiṣṭha
 अनिंद्या नंदिनी नाम धेनुराववृते वनात् R. 1. 82,  2. 69. 
4 An epithet of the Ganges. 
5 The holy basil. 

Monier Williams Cologne

English

 नन्दिन् mfn.
   (initial न् cannot be cerebralized g. क्षुभ्नादि) rejoicing,  gladdening (ifc. ),  MBh.
  
 Kāv.
 

 delighting in,  liking,  ib.

 नन्दिन् m.
  son (ifc. 
 cf.
   भास्कर-न्°)

 the speaker of a prologue (cf.   नान्दिन्,  L.
 )

 N.
  of sev. plants (the Indian fig-tree,  Thespesia Opulneoides &c.
  ),  L.
 

 a partic.  form of temple,  Var.
  (cf.   °न्दि-वर्धन)

 N.
  of an attendant of Śiva,  MBh.
  
 Hariv.
  &c.
   (cf.   नन्दि,  °न्दीश,  °न्दिकेश्वर)

 of Śiva's bull,  W.
 

 of sev. authors,  Cat.
 

Monier Williams 1872

English

 नन्दिन्,  ई,  इनी,  इ (at the end of a comp.),  rejoic-
ing,  gladdening
 happy,  delighted
 delighting in, 
liking
 making happy,  gladdening
 (ई),  m. ‘rejoicing
(a father), ’ a son
 the speaker of the prelude or bene-
diction at the opening of a drama [cf. नान्दिन्]
 N.
of several plants,  the Indian fig-tree,  Thespesia Popul-
neoides,  Phaseolus Radiatus
 N. of a particular form
of temple [cf. नन्दि-वर्धन]
 N. of a being
attending on Śiva and (commonly) of the bull on
which he rides [cf. नन्दि,  नन्दीश,  नन्दिकेश्-
वर]
 N. of a Buddhist saint and teacher
 (इनी), 
f. ‘rejoicing (a mother), ’ a daughter
 a husband's
sister (= ननान्दृ)
 holy basil (= तुलसी)
 Nar-
dostachys Jatamansi (= जटामांसि)
 a kind of per-
fume (= रेणुका)
 a fabulous cow,  daughter of
Surabhi,  related to the cow of plenty,  and the property
of the sage Vasiṣṭha
 an epithet or a form of Durgā
an epithet of Gaṅgā or the Ganges
 N. of one of
the Mātṛs attending on Skanda
 of a place
 of a
river (also called Vala-jā).
—नन्दिनी-तनय or
नन्दिनी-सुत,  अस्,  m. ‘son of Nandinī, ’ epithet of
Vyāḍi.
—नन्दिनी-तीर्थ,  अम्,  n.,  N. of a sacred
bathing-place.

Macdonell

English

 नन्दिन् nand-in,  a.
  (—°) rejoicing in
 gladdening
 🞄m.  son (—°)
 ep. of Śiva
 N. of an 🞄attendant of Śiva
 N. of Śivaʼs bull.

Benfey

English

 नन्दिन् नन्द् + इन्, 
 I. adj.
 ,  f.
  नी।
 1.
Liking,  MBh. 6,  16.
 2. Gladdening, 
13,  4708.
 II. m.
 
 1. A son,  Mṛcch.
47,  21.
 2. A proper name,  MBh. 12, 
10223.
 III. f.
  नी, 
 1. A daughter,  14, 
1841.
 2. The name of a fabulous cow, 
1,  3923.
 3. A proper name,  9,  2623.

Apte Hindi

Hindi

नन्दिन्
वि* - "नन्द् +  णिनि,  नन्द् +  णिच् +  णिनि वा"
"आनन्दित,  हृष्ट,  प्रसन्न,  खुश"

नन्दिन्
वि* - "नन्द् +  णिनि,  नन्द् +  णिच् +  णिनि वा"
"आनन्दित करने वाला,  प्रसन्न करने वाला"

नन्दिन्
पुं*
  - -
पुत्र

नन्दिन्
पुं*
  - -
नाटक में नान्दीपाठ या आशीर्वचन कहने वाला व्यक्ति

नन्दिन्
पुं*
  - -
"शिव का मुख्य अनुचर,  द्वारपाल,  या वह बैल जिस पर शिव सवारी करता है।"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

नन्दिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಈಶ್ವರನ ಒಬ್ಬ ಅನುಚರ /ಪರಮೇಶ್ವರನ ದ್ವಾರಪಾಲಕ
नन्दिन्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮೇಶ್ವರನ ವಾಹನವಾದ ವೃಷಭ
प्रयोगाः - > "लतागृहद्वारगतोऽथ नन्दी वामप्रकोष्ठार्पितहेमवेत्रः"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-४१
नन्दिन्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ
निष्पत्तिः - > टुनदि (समृद्धौ) - "णिनिः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > नन्दते

L R Vaidya

English

 naMdin {% (I) a. (f. नी) %} 1. Happy,  delighted
 2. making happy,  gladdening.

 naMdin {% (II) m. %} 1. A son
 2. the speaker of a prelude or benediction in a drama
 3. name of the door-keeper of Śiva,  लतागृहद्वारगतोऽथ नंदी K.S.iii.41.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 नन्दिन् grammarian. Quoted by Kṣīrasvāmin in Kṣīra-
taraṅgiṇī,  by Sāyaṇa in Dhātuvṛtti,  Gaṇaratnamaho-
dadhi p. 212,  Rāyamukuṭa. See Abhayanandin,  Deva-
nandin,  Somanandin,  Nandisvāmin.

 नन्दिन्
		Abhinayadarpaṇa.

 नन्दिन् quoted as an astronomical authority by Bhaṭṭo-
tpala on Bṛhatsaṃhitā 7,  180. 35,  475.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Nandin,  n. of two yakṣas: Māy 〔35〕
 〔104〕.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 नन्दिन् m. °Stier,  Kauṭ. 170,  6 ( v.l. °नदी° für °नन्दि°)
 S 1,  571,  7.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

dga'
१) अभिरत २) आराम ३) इच्छन्ति ४) इच्छा ५) इष्ट ६) कान्त ७) नन्द ८) नन्दयति ९) नन्दिन् १०) निरत ११) निर्वृति १२) प्रभुदित १३) प्रामोद्य १४) प्रिय १५) प्रीत १६) प्रीति १७) मुदित १८) रति १९) रमसे २०) रोचते २१) सुख २२) स्नेह २३) स्पृहा २४)

dga' ba
१) अभिरत २) ३) आनन्द ४) आमोद ५) आराम ६) उदग्र ७) उद्विग्नप्राप्त ८) कान्त ९) कौतुक १०) चित्तोल्लास ११) तुष्ट १२) तुष्टि १३) तृष्णा १४) तोष १५) तोषण १६) धृति १७) नन्द १८) १९) नन्दन २०) नन्दिन् २१) प्रणय २२) प्रमद २३) प्रमुदिता २४) प्रमोद २५) प्रसाद २६) प्रामोद्य २७) प्रिय २८) प्रीति २९) प्रेमन् ३०) भक्त ३१) मदन ३२) मुदित ३३) मुदिता ३४) मोद ३५) रत ३६) रति ३७) रभस ३८) रमण ३९) रमति ४०) रम्य ४१) रस ४२) रसिक ४३) रहस् ४४) रामता ४५) रुचि ४६) शौण्ड ४७) संतुष्ट ४८) संतोष ४९) संभोग ५०) सुख ५१) स्पृहा ५२) हर्ष ५३) हृष्ट ५४) हृष्टि ५५)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
कुष्माण्डके केलििलो नन्दीशे तण्डुनन्दिनौ ॥ २१० ॥
-wordlist-
 
कुष्माण्डक (पुं),  केलिकिल (पुं),  नन्दीश (पुं),  तण्डु (पुं),  नन्दिन् (पुं)

--source--
 
नन्दी तु पाठको नान्द्याः पार्श्वस्थः पारिपार्श्विकः ॥ ३३० ॥
-wordlist-
 
नन्दिन् (पुं),  नान्दीपाठक (पुं),  पार्श्वस्थ (पुं),  पारिपार्श्विक (पुं)

--source--
 
माषस्तु मदनो नन्दी वृष्यो बीजवरो बली ॥ ११७१ ॥
-wordlist-
 
माष (पुं),  मदन (पुं),  नन्दिन् (पुं),  वृष्य (पुं),  बीजवर (पुं),  बलिन् (पुं)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: नन्दी
Root: नन्दिन्
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ नन्दी नाम शिवानुचरः
Meaning(s):
⇒ Śiva's vehicle
 bull
Shloka(s):
1|1|51|1 ► प्रमथाः स्युः पारिषदा नन्दी स्यान्नन्दिकेश्वरः। (स्वर्गकाण्डः/आदिदेवाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|1|51|1 ⇢ नन्दी (नन्दिन्) (पुं) ⇒ Śiva's vehicle
 bull ⇒ नन्दी नाम शिवानुचरः
➠ 1|1|51|1 ⇢ नन्दिकेश्वरः (नन्दिकेश्वर) (पुं) ⇒ Śiva's vehicle
 bull ⇒ नन्दी नाम शिवानुचरः
Related word(s):
स्व_स्वामीसंबन्धः ➡ शिवः
जातिः ➡ देवयोनिः
    

Mahabharata

English

Nandin^1,  a follower of Śiva. § 694 (Jvarotpatti): XII,  284,  10223,  10239. Cf. Nandi,  Nandīśvara.

Nandin^2 = Śiva (1000 names^2).

Nandin^3 = Vishṇu (1000 names).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 नन्दिन् त्रि०
  नन्दते नन्द--णिनि । १ हर्षयुक्ते २ शालङ्कायनेशिलादिपुत्रे च शिवद्वारपाले पु०
  ३ मुनिभेदे नन्दीश्वरशब्देदृश्यम् । स च शालङ्कायनमुनिपुत्रः यथा “अन्यच्च तेप्रवक्ष्यामि परं गुह्यं वसुन्धरे! । तप्यतस्तस्य तु मुने-रीश्वरेण सभं सुतम् । तं प्राप्स्यामि परं भावं ज्ञात्वादेवो महेश्वरः । सुन्दरन्तु परं रूपं धृत्वा दृष्टिसुखा-वहम् । शालङ्कायनपुत्रत्वं योगमायामुपाश्रितः ।प्राप्तोऽपि तं न जानाति दक्षिणं पार्श्वमास्थितम् । माया-योगबलोपेतस्त्र्यक्षो वै शूलपाणिधृक् । रूपवान्गुणवांश्चैव वपुषादित्यसन्निभः । सत्वं न ज्ञायते जातंतस्यैवाराधने स्थितः । अथ नन्दी प्रहस्याह महादेवा-ज्ञया मनिम् । उत्तिष्ठ मुनिशार्दूल! सफलस्ते मनोरथः ।त्वद्दक्षिणाङ्गाज्जातोऽस्मि पुत्रस्ते शाधि म प्रभो! ।त्वया तपः समारब्धमीश्वरेण समं सुतम् प्राप्स्या-मीति ततो मह्यं सदृशोऽन्यो न कश्चन । विचार्य्येतितवाहं वै जातोऽस्मि स्वयमेव हि” वराहपु०  । स एवकल्पान्तरे शिवांशजः शिलादमुनेः पुत्रः । यथा“जजाप रुद्रमनिशं यत्र नन्दी महागणः । प्रीतस्तस्यमहादेवो देव्या सह पिनाकधृक् । दत्त्वा चात्मसमानत्वंमृत्युबञ्चनमेव च । अभूदृषिः स धर्मात्मा शिलादो नामधर्मवित् । आराधयन् महादेवं पुत्रार्थं धृषभध्वजम् ।तस्य वर्षसहस्रान्ते तप्यमानस्य विश्वकृत् । शर्वः सो-मोऽघ विधृतो वरदोऽस्मीत्यभाषत । स वब्रे वरमीशानंवरेण्यं गिरिजापतिम् । अयोनिजं मृत्युहीनं त्वयाचैवोमया समम् । तथास्त्वित्याह भगवान् देव्या सहमहेश्वरः । पश्यतस्तस्य विप्रर्षेरन्तर्धानं गतो विभुः ।ततो यियक्षुः स्वां भूमिं शिलादो घर्मवित्तमः । चकर्षलाङ्गलेनोर्वीं भित्त्वाऽदृश्यत शोभनः । संवर्त्तकानल-प्रख्यः कुमारः प्रहसन्निव । रूपलावण्यसम्पन्नस्तेजसाभासयन् दिशम् । कुमारतुल्योऽप्रतिमो मेघगम्भीरयागिरा । शिलादं तात तातेति प्राह नन्दी पुनःपुनः ।तं दृष्ट्वा नन्दिनं जातं शिलादः परिषस्वजे । मुनिभ्योदर्शयामास ये तदाश्रमवासिनः” कूर्मपु०  ४० अ० । “लता-गृहद्वारगतोऽथ नन्दी” कुमा० । ३ शिवगणविशेषे ।स च त्रिविधः यथा “आद्यः कनकनन्दी च गिरिकाख्योद्वितीयकः । सोमनन्दी तृतीयस्तु विज्ञेया नन्द्रिनस्त्रयः”वह्निपु०  । ४ गर्दभाण्डवृक्षे ५ धववृक्षे च मेदि० । ६ विष्णौच “भगवान् भगहा नन्दी वनमाली हलायुधः”विष्णुस० आनन्दीति पाठान्तरम् ।

Capeller

German

 नन्दिन् sich freuend an,  erfreuend,  Sohn
des (—°)
 männl. Name. f.
 
°नी Tochter
 weibl. Name,  N. einer mythischen Kuh.

Stchoupak

French

 नन्दिन्-
 a. (ifc.) réjoui de 
 qui réjouit 
 m.
  fils 
 n.
  d'un singe 
 Śiva 
-ई- f.
  fille,  bru 
 vache légendaire de Vasiṣṭha.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.