| YouTube Channel

नगरम् (nagaram)

 
Apte
English
नगरम् [nagaram], [नगा इव प्रासादाः सन्त्यत्र बा˚ र
cf.
P.
V.*
 2.17 Vārt.] A town, city (opp. ग्राम)
नगरगमनाय मतिं न करोति Ś2. पण्यक्रियादिनिपुणैश्चातुर्वर्ण्यजनैर्युतम् । अनेकजातिसंबद्धं नैकशिल्पिसमाकुलम् । सर्वदैवतसंबद्धं नगरं त्वभिधीयते ॥
Comp.
 अधिकृतः, अधिपः, अध्यक्षः the chief magistrate of a town, head police-officer
निक्षिप्तौ नगराध्यक्षौ शेषाः सर्वे विनिर्गताः Hariv.
governor or superintendent of a town. -अभ्याशः, -सः the vicinity of a town. -उपान्तः a suburb, the skirt of a town. -ओकस्
m.
 a townsman. -काकः 'town-crow', an expression of contempt.-कीर्तनम् repeating the name of a god while wandering through a city. -घातः an elephant.
जनः townsfolk.
a citizen. -प्रदक्षिणा carrying an idol round a city in procession. -प्रान्तः a suburb. -मण़्डना a courtezan. -मर्दिन्
m.
 an intoxicated elephant. -मार्गः a principal road, high-way. -रक्षा superintendence or government of a town. -रक्षिन्
m.
the superintendent of a town.
a town-watchman. -स्थः a townsman, citizen.
Apte Hindi
Hindi
नगरम्
नपुं*
 - नग इव प्रासादाः सन्त्यत्र बा* र
"कस्बा, शहर"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 नगरं, नगरी, पुरम्, पुरी, नगरम्, नगरी, पट्टनम्, पट्टम्, पुरिः
noun
नगरवासिनः।
"पुरवासिनः नेतायाः हत्यायाः विरोधं कुर्वन्ति।"
Synonyms:
 पुरम्, पुरी, नगरम्, नगरी, पूः, पत्तनम्, पृथुपत्तनम्, पट्टनम्, पट्टम्, पुरिः, कर्वटम्, ढक्कः, पल्ली, पुटभेदनम्, निगमः
noun
जनानां वस्तिस्थानं यत् हट्टादिविशिष्टस्थानम् तथा च यत्र बहुग्रामीयव्यवहाराः भवन्ति।
"मुम्बई इति भारतस्य बृहत्तरं पुरम्।"
Tamil
Tamil
நக3ரம் : நக3ரீ = பட்டணம், நகரம்.
अमरकोशः
Sanskrit
Word: नगरम्
Root: नगरम्
Gender: undefined
Number: undefined
Meaning(s):
⇒ city
⇒ town
⇒ castle
⇒ fortress
⇒ sanctuary or adytum of a temple
Shloka(s):
2|2|1|1 ► पूः स्त्री पुरीनगर्यौ वा पत्तनं पुटभेदनम्। (पुरवर्गः)
2|2|1|2 ► स्थानीयं निगमोऽन्यत्तु यन्मूलनगरात्पुरम्॥ (पुरवर्गः)
3|3|70|1 ► नदी नगर्योर्नागानां भोगवत्यथ सङ्गरे। (नानार्थवर्गः)
3|3|184|1 ► पुरोऽधिकमुपर्यग्राण्यगारे नगरे पुरम्। (नानार्थवर्गः)
3|3|184|2 ► मन्दिरं चाथ राष्ट्रोऽस्त्री विषये स्यादुपद्रवे॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|2|1|1 ⇢ पूः (पुर्) (स्त्री)
➠ 2|2|1|1 ⇢ पुरी (पुरी) (स्त्री) ⇒ city, town, castle, fortress, sanctuary or adytum of a temple
➠ 2|2|1|1 ⇢ नगरी (नगरी) (स्त्री)
➠ 2|2|1|1 ⇢ नगरि (नगरी) (नपुं)
➠ 2|2|1|1 ⇢ पत्तनम् (पत्तन) (नपुं)
➠ 2|2|1|1 ⇢ पुटभेदनम् (पुटभेदन) (नपुं)
➠ 2|2|1|2 ⇢ स्थानीयम् (स्थानीय) (नपुं) ⇒ local, being in, representing, having its place in, occupying the place of, town or a large village, belonging to or prevailing in any place
➠ 2|2|1|2 ⇢ निगमः (निगम) (पुं) ⇒ road, root, town, city, trade, traffic, The Veda, doctrine, insertion, assurance, certainty, market-place, sacred precept, art of doctrine, quotation [lit.], reference [lit.], veda or the Vedic text, instruction in doctrine, words of a god or holy man, caravan or company of merchants, corporation [Com. (ancient word)], any work auxiliary to and explanatory of the Vedas, place or passage where a word occurs or the actual word quoted from such a passage
➠ 3|3|70|1 ⇢ भोगवती (भोगवती) (स्त्री) ⇒ serpent-nymph, night of the 2nd lunar day, sacred river of the serpent-demons, city of the serpent-demons in the subterranean regions
➠ 3|3|184|1 ⇢ पुरम् (पुर) (नपुं)
➠ 3|3|184|2 ⇢ मन्दिरम् (मन्दिर) (नपुं) ⇒ body, camp, town, house, palace, castle, temple, dwelling, habitation, stable for horses, any waiting or abiding-place
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ मूलनगरादन्यनगरम्
जातिः ➡ मानवनिर्मितिः
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ मूलनगरादन्यनगरम्