| YouTube Channel

नकुलः (nakulaH)

 
Apte
English
नकुलः [nakulḥ], 1 The mungoose, an ichneumon
यदयं नकुलद्वेषी सकुलद्वेषी पुनः पिशुनः Vās.
N.
of the fourth Pāṇḍava prince
the twin-brother of Sahadeva and a son of Mādr&imacr. अहं तस्य अतिशयितदिव्यरूपिणो नकुलस्य दर्शनेनोत्सुका जाता
Ve.*
2 (where नकुल has really sense 1, but is taken in sense 2 by Duryodhana).
A son.
An epithet of Śiva.
Born of a base family
नकुलः पाण्डुतनये सर्पभुक् कुलहीनयोः Nm.
N.
of a physician (author of a work on horses).
ली A female mungoose.
Saffron.
Comp.
-इष्टा, इष्टका a kind of medicinal plant (Mar. मुंगुस- वेल).
ईशः (नकुलीश)
N.
of a Bhairava living in the temple of Kālī.
A mode of worship in Tantraśāstra.
Apte 1890
English
नकुलः 1 The mungoose, an ichneumon
यदयं नकुलद्वेषी सकुलद्वेषी पुनः पिशुनः Vās.
2 N. of the fourth Pāṇḍava prince
अहं तस्य अतिशयितदिव्यरूपिणो नकुलस्य दर्शनेनोत्सुका जाता Ve. 2 (where नकुल has really sense 1, but is taken in sense 2 by Duryodhana).
3 A son.
4 An epithet of Śiva.
ली 1 A female mungoose.
2 Saffron.
Hindi
Hindi
(पु) एक नेवला
Apte Hindi
Hindi
नकुलः
पुं*
- "नास्ति कुलं यस्य, नञो लोपः प्रकृतिभावात्"
"नेवला, आखेटी नकुल"
नकुलः
पुं*
- "नास्ति कुलं यस्य, नञो लोपः प्रकृतिभावात्"
चौथा पाण्डव राजकुमार
नकुलः
पुं*
- "नास्ति कुलं यस्य, समासे नञों लोपः प्रकृतिभावात्"
नीच कुल में उत्पन्न
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
नकुलः
noun
पण्डोः चतुर्थः पुत्रः।
"नकुलः सहदेवश्च माद्रीगर्भात् जातौ।"
Synonyms:
नकुलः, पिङ्गलः, सर्पहा, बभ्रुः, सूचीवदनः, सर्पारि, लोहिताननः
noun
जन्तुविशेषः यः सर्पम् अत्ति।
"बिडालः नकुलम् अत्ति।"
Tamil
Tamil
நகுல: : கீரிப்பிள்ளை, நான்காவது பாண்டவன், மகன், சிவன்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
नकुलः,
पुं,
(नास्ति कुलं यस्य “नभ्राण्नपा-दिति ।” ७५ इति नञो लोपादि ।)जन्तुविशेषः नेउल इति वेजी इति चभाषा तत्पर्य्यायः पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः४ इति हेमचन्द्रः ३६८
सूचीवदनः ५सर्पारिः लोहिताननः (यथा, महा-भारते १२ १५ २० ।“सत्त्वैः सत्त्वा हि जीवन्ति दुर्ब्बलैर्ब्बलवत्तराः ।नकुलो मूषिकानत्ति विडालो नकुलन्तथा ।विडालमत्ति श्वा राजन् ! श्वानं व्यालमृग-स्तथा
”)तस्य मांसगुणाः पिच्छिलत्वम् वातनाशि-त्वम् श्लेष्मपित्तकारित्वञ्च इति राजनि-र्घण्टः
पाण्डुराजस्य चतुर्थपुत्त्रः माद्री-गर्भे अश्विनीकुमाराभ्यां जातः इति महा-भारतम्
पुत्त्रः इति शब्दमाला
शिवः ।थथा, विदग्धमुखमण्डने ।“युधिष्ठिरस्य या कन्या नकुलेन विवाहिता ।पूजिता सहदेवेन सा कन्या वरदा भवेत्
”कुलरहिते, त्रि