| YouTube Channel

धुत (dhuta)

 
शब्दसागरः
English
धुत
mfn.
 (-तः-ता-तं) Abandoned, deserted, left.
2. Shaken, agitated,
(as leaves by wind, &c.)
E.
 धु to shake, affix क्त.
Yates
English
धुत (तः-ता-तं)
a. Abandoned
agitated, shaken.
Wilson
English
धुत
mfn.
 (-तः-ता-तं) Abandoned, deserted, left.
2 Shaken, agitated, (as leaves by wind, &c.)
E.
 धु to shake, affix क्त.
Apte
English
धुत [dhuta],
a.
Shaken
तीव्रवेगधुतमावृक्षया (ताडकया)
R.*
 11.16.
Left, abandoned.
Chastened
आत्मानं चेद्विजानीयात्परं ज्ञानधुताशयः
Bhāg.*
 7.15.4. -ति
f.
 Shaking, flapping
श्येनेयस्य बृहत्पतत्रधुतयः प्रख्यापयन्त्यागमम्
Mv.*
 5.1.
Apte 1890
English
धुत a. 1 Shaken
R. 11. 16.
2 Left, abandoned.
Monier Williams Cologne
English
धुत
mfn.
 shaken, agitated
shaken off, removed, abandoned,
MBh.
R.
&c.
Monier Williams 1872
English
धुत, अस्, आ, अम्, shaken, agitated, moved
quickly to and fro
abandoned, deserted, left.
—धुत-पाप, अस्, आ, अम्, purified from sin.
Apte Hindi
Hindi
धुत
वि* - धु + क्त
हिला हुआ
धुत
वि* - धु + क्त
"छोड़ा हुआ, परित्यक्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धुत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಲ್ಲಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
धुत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಡುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
धुत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > धूञ् (कम्पने) - "क्तः" (३-२-१०२)
विस्तारः - > "अथो धुतम् । त्यक्ते विधूते" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
Duta {% a. (f. ता) %} 1. Abandoned
2. shaken.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
dhuta, adj. and subst. (= Pali id.
as adj. rarely in Skt., in comp. dhuta-pāpa, having purified his sin, BR), purified, got rid of (evil, as in Skt.)
arahāṃ dhutakleśo Mv 〔i.247.12〕
pure, of persons: buddhaṃ dhuta-janārcitaṃ Mv 〔i.186.13〕
oftener (as also in Pali tho not clearly indicated in PTSD
cf. dhutadhara, Childers dhutavata, and AN 〔i.23.19〕 dhuta-vādānaṃ aggaṃ) = dhuta-guṇa (dhū°), -dharma (cf. dhuta-dhara): āraṇya-dhutābhiyuktāḥ SP 〔310.3〕 (vs
cf. Pali araññakaṅga, ār°)
śikṣa dhutāṃś ca RP 〔30.15〕 (vs), the instructions and qualities of the purified man (Finot 〔p. X〕 strangely les exhortations!)
dhuta-yāna (ms. dhuna°) deśita jinebhiḥ RP 〔27.17〕, the way of the dhuta(-guṇa), taught by the Jinas
tatra dhute satataṃ ca prayukto id. 18, in that dhuta(-guṇa) … (In SP 〔83.2〕 (vs) KN jīrṇapravṛddhaṃ dhutavedikaṃ ca, reporting Kashgar rec. as jīrṇapravṛddhoddhṛtavedikaṃ ca
WT with ms. Ḱ jīrṇu pravṛddhoddhṛta°
certainly uddhṛta, not dhuta, must be intended.)
Kridanta Forms
Sanskrit
धु (धु॒ञ् कम्पने - स्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = धवनम्
अनीयर् = धवनीयः - धवनीया
ण्वुल् = धावकः - धाविका
तुमुँन् = धोतुम्
तव्य = धोतव्यः - धोतव्या
तृच् = धोता - धोत्री
क्त्वा = धुत्वा
ल्यप् = प्रधुत्य
क्तवतुँ = धुतवान् - धुतवती
क्त = धुतः - धुता
शतृँ = धुन्वन् - धुन्वती
शानच् = धुन्वानः - धुन्वाना
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रेङ्खोलितं तरलितं लुलितं प्रेङ्खितं धुतम् ॥ १४८० ॥
चलितं कम्पितं धूतं वेल्लितान्दोलिते अपि ।
-wordlist-
प्रेङ्खोलित (क्ली), तरलित (क्ली), लुलित (क्ली), प्रेङ्खित (क्ली), धुत (क्ली), चलित (क्ली), कम्पित (क्ली), धूत (क्ली), वेल्लित (क्ली), आन्दोलित (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धुतः, त्रि, (धु + क्तः ।) त्यक्तः । विधूतः । इतिमेदिनी । ते, २८ ॥
(यथा, रघुः । ११ । १६ ।“तीव्रवेगधुतमार्गवृक्षयाप्रेतचीवरवसा स्वनोग्रया ।अभ्यभावि भरताग्रजस्तयावात्ययेव पितृकाननोत्थया ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धुत
त्रि०
 धु--क्त । १ त्यक्ते २ विधूते च मेदि० ।
Stchoupak
French
धुत-
(धू-) a. v. secoué, agité, qu'on a fait tomber en
secouant
chassé, éloigné, rejeté, abandonné.
धुत-पाप- a. débarrassé des péchés, purifié.