| YouTube Channel

धारिणी (dhAriNI)

 
शब्दसागरः
English
धारिणी
f.
 (-णी)
1. The earth.
2. The silk cotton tree, (Bombax hepta-
phyllum. )
E.
 धृ, and णिनि
aff.
Yates
English
धारिणी (णी) 3.
f.
 The earth
the
silk-cotton tree (Bombax hepta-
phyllum).
Wilson
English
धारिणी
f.
 (-णी)
1 The earth.
2 The silk cotton tree, (Bombax heptaphyllum. )
E.
 धृ, and घिणुन्
aff.
Apte
English
धारिणी [dhāriṇī], The earth.
Apte 1890
English
धारिणी The earth.
Monier Williams Cologne
English
धारिणी
f.
 the earth,
L.
 (cf. भूत-)
N.
 of a daughter of Sva-dhā,
BhP.
 (cf. °रणी)
N.
 of a deity,
Jain.
of the wife of Agni-mitra,
Mālav.
of other women,
HPariś.
pl.
 a collect.
N.
 of the 74 wives of the gods,
VahniP.
Apte Hindi
Hindi
धारिणी
स्त्री*
 - धृ + णिनि + ङीप्
पृथ्वी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धारिणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ
धारिणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > धारिन् ಪದದ ಅರ್ಥ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्" (४-१-५)
L R Vaidya
English
DAriRI {% f. %} The earth.
DArin {% (I) a. (f. णी) %} 1. Carrying, bearing, sustaining, holding, R.xii.41
2. keeping in one’s memory, अज्ञेभ्यो ग्रंथिनः श्रेष्ठा ग्रंथिभ्यो धारिणो वराः M.xii.103.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 धारिणी
noun
अग्निमित्रस्य पत्नी ।
"धारिणः उल्लेखः मालविकाग्निमित्रे अस्ति"
Synonyms:
 धारिणी
noun
स्वधायाः पुत्री ।
"धारिणः उल्लेखः भागवतपुराणे अस्ति"
Synonyms:
 धारिणी
noun
स्त्रीनामविशेषः ।
"धारिणीनाम् उल्लेखः हेमचन्द्रस्य परिशिष्टपर्वन् इत्यस्मिन् ग्रन्थे अस्ति"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
चक्रेश्वर्यजितबला दुरितारिश्च कालिका ।
महाकाली श्यामा शान्ता भृकुटिश्च सुतारका ॥ ४४ ॥
अशोका मानवी चण्डा विदिता चाङ्कुशा तथा ।
कंदर्पा निर्वाणी बला धारिणी धरणप्रिया ॥ ४५ ॥
नरदत्ताथ गान्धार्यम्बिका पद्मावती तथा ।
सिद्धायिका चेति जैन्यः क्रमाच्छासनदेवताः ॥ ४६ ॥
-wordlist-
शासनदेवता (स्त्री), चक्रेश्वरी (स्त्री), अजितबला (स्त्री), दुरितारि (स्त्री), कालिका (स्त्री), महाकाली (स्त्री), श्यामा (स्त्री), शान्ता (स्त्री), भृकुटि (स्त्री), सुतारका (स्त्री), अशोका (स्त्री), मानवी (स्त्री), चण्डा (स्त्री), विदिता (स्त्री), अङ्कुशा (स्त्री), कन्दर्पा (स्त्री), निर्वाणी (स्त्री), बला (स्त्री), धारिणी (स्त्री), धरणप्रिया (स्त्री), नरदत्ता (स्त्री), गान्धारी (स्त्री), अम्बिका (स्त्री), पद्मावती (स्त्री), सिद्धायिका (स्त्री)
पुराणम्
English
धारिणी / DHĀRIṆĪ. A daughter born to the Manes (pitṛs) created by brahmā, by their wife Svadhā. dhāriṇī had an elder sister named menā. Both were expounders of the Vedas and of good qualities. (viṣṇu purāṇa, aṁśa 1, Chapter 10).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धारिणी, स्त्री (धरतीति । धृ + णिनिः + ङीप् ।)धरणी । इति शब्दरत्नावली ॥
शाल्मलिवृक्षः ।इति शब्दचन्द्रिका ॥
चतुर्द्दशदेवयोषिद्गणः ।यथा, --“शची वनस्पती गार्गी धूम्रोर्णा रुचिराकृतिः ।सिनीवाली कुहू राका तथा चानुमतिः शुभा ॥
आयतिर्न्नियतिः प्रज्ञा सेला वेला च नामतः ।एताश्चतुर्द्दश प्रोक्ता धारिण्यो देवयोषितः ॥
”इति वह्निपुराणे गणभेदनामाध्यायः ॥
(धारणकर्त्त्री । यथा, विष्णुपुराणे । १ । १३ । ८८ ।“प्राणप्रदानात् स पृथुर्यस्मात् भूमेरभूत् पिता ।ततस्तु पृथिवीसं ज्ञामवापाखिलधारिणी ॥
”आधारस्वरूपा । यथा, तत्रैव । १ । १३ । ९१ ।“सैषा धात्री विधात्री च धारिणी पोषणी तथा ।सर्व्वस्य जगतः पृथ्वी विष्णुपादतलोद्भवा ॥
”“धात्री माता विधात्री कर्त्त्री धारिणी आधारःपोषणी पोषणकर्त्त्री ।” इति तट्टीकायां श्रीधर-स्वामी ॥
)