| YouTube Channel

धातुमल (dhAtumala)

 
Spoken Sanskrit
English
धातुमल dhAtumala
n.
 impure excretion from the fluids of the body
धातुमल dhAtumala
n.
 lead
धातुमल dhAtumala
n.
 faeces
Monier Williams Cologne
English
धातु—मल
n.
 impure excretion from the fluids of the body, faeces,
BhP.
lead (the most impure of metals),
L.
Apte Hindi
Hindi
धातुमलम्
नपुं*
 धातुः- मलम् -
शरीरस्थ धातुओं के मल के अपवित्र रूपांतर
धातुमलम्
नपुं*
 धातुः- मलम् -
सीसा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
धातुमल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಸಾದಿ ಧಾತುಗಳ ಪಾಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕೇಶ ನಖ ಬೆವರು ಮುಂತಾದುದು
व्युत्पत्तिः - > धातूनां रसादीनां पाकतो जायमानं मलम्
प्रयोगाः - > "कफः पित्तं मलः खेषु स्यान्नखरोम च । नेत्रविट् त्वक्षु च स्नेहो धातूनां‍ क्रमशो मलाः ॥"
उल्लेखाः - > सुश्रुत सूत्र० ४६-५२९
धातुमल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೀಸ ಲೋಹ
L R Vaidya
English
DAtu-mala {% n. %} 1. impure excretion from the fluids of the body
2. lead.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
धातुमल
पु०
 ६ त० । धातूनां रसादीनां पाकतो जायमानेकेशादौ कफपित्तमलाः केशः प्रस्वेदो नखरोम च ।नेत्रविट् चक्षुषः स्नेहो धातूनां क्रमशोमलाः” सुश्रुतः ।शुक्रस्य तु मलोनास्ति यथाह भावप्र० ।“स्वाग्निभिः पच्यमानेषु मलः षट्सु रसादिषु । षट्सुधातुषु जायन्ते मलानि मुनयो जगुः । यथा सहस्रधाध्माते न मलं किल काञ्चने । तथा रसे मुहुः पक्वेन मलं शुक्रताङ्गते” । “आहार्य्यस्य रसः सारःसारहीनो मलद्रवः । सिराभिस्तज्जलं नीतं वस्तौमूत्रत्वमाप्नुयात्” भावप्र० । असृक्करशब्दे ५५९ पृ०तत्पाकप्रकारो दृश्यः ।