| YouTube Channel

धमनिः (dhamaniH)

 
Apte
English
धमनिः [dhamaniḥ] नी [nī], नी
f.
A reed, blow-pipe
वेणुधमन्या प्रबोध्य Vaiśvadeva.
A tube or canal of the human body, tubular vessel, as a vein, a nerve,
&c.
Throat, neck.
A speech.
Turmeric.
Comp.
 -संतत
a.
 emaciated, lank.
Apte 1890
English
धमनिः,
नी f. 1 A reed, blow-pipe.
2 A tube or canal of the human body, tubular vessel, as a vein, a nerve, &c.
3 Throat, neck.
4 A speech.
Apte Hindi
Hindi
धमनिः
पुं*
 - धम् + अनि
"नरकुल, नै"
धमनिः
पुं*
 - धम् + अनि
"शरीर की नाड़ी, शिरा"
धमनिः
पुं*
 - धम् + अनि
"गला, गर्दन"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 धमनिः
noun
शरीरे वर्तमाना सा तन्तुकी या शरीरे भिन्नेषु अङ्गेषु वर्तमानम् अशुद्धं शोणितं हृदयम् आनयति।
"धमनिः अशुद्धं रुधिरं हृदयं नयति।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: धमनिः
Root: धमनि
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ neck
⇒ artery
⇒ vessel
⇒ throat
⇒ as a vein
⇒ pipe or tube
⇒ any tubular vessel
⇒ canal of the human body
⇒ act of blowing or piping
Shloka(s):
2|6|65|1 ► पश्चाद्ग्रीवाशिरा मन्या नाडी तु धमनिः शिरा। (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|65|1 ⇢ नाडी (नाडी) (स्त्री) ⇒ vein, thong, pulse, nerve, flute, artery, deception, fistulous sore, box of a wheel, juggling trick, any pipe or tube, strap of leather, sort of bent grass, any hole or crevice, period of 24 minutes, any tubular organ of the body, tubular stalk of any plant or any tubular organ
➠ 2|6|65|1 ⇢ धमनिः (धमनि) (स्त्री) ⇒ neck, artery, vessel, throat, as a vein, pipe or tube, any tubular vessel, canal of the human body, act of blowing or piping
➠ 2|6|65|1 ⇢ सिरा (सिरा) (स्त्री) ⇒ vein, water, nerve, stream, tendon, artery, bucket, baling-vessel, any tubular vessel of the body, lines which cross each other like veins, vein-like channel or narrow stream of river water
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ देहः
उपाधि ➡ अवयवः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धमनिः,
स्त्री,
 (धम्यते इति । धम + “अर्त्ति-शृधृधमीति ।” उणां २ । १०३ । इति अनिः ।)धमनी । इति शब्दरत्नावली ॥
(यथा, अथर्व्व-वेदे । ६ । ९० । २ ।“यास्ते शतं धमनयोऽङ्गान्यनु विष्ठिताः ॥
”प्रह्रादभ्रातुर्ह्रादस्य पत्नी । सा तु वातापे-रिल्वलस्य च जननी । यथा, भागवते । ६ ।१८ । १५ ।“ह्रादस्य धमनिर्भार्य्यासूत वातापिरिल्वलम् ॥
”धमतिर्गतिकर्म्मा । गत्यर्था बुद्ध्यर्थाः । गम्यतेज्ञायतेऽर्थोऽनया । ज्ञायते वा विद्बद्भिः साध्व-साधुविभागेन । यद्वा, ‘धमति’ इति वधकर्म्म-स्वपि पठ्यते धमति हन्त्यनया शापाक्रोशादि-रूपयेति । वाक् । शब्दः । इति निघण्टुः ।१ । ११ ॥
यथा, ऋग्वेदे । २ । ११ । ८ ।“दूरे पारे वाणीं वर्धयन्तइन्द्रेषितां धमनिं पप्रथन्नि ॥
”)