| YouTube Channel

धन्याकं (dhanyAkaM)

 
Apte 1890
English
धन्याकं 1 A plant bearing a small pungent seed used as a condiment.
2 The seed of this plant (coriander).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
धन्याकं,
क्ली,
(धन्यते भक्षार्थिभिरिति धन +“पिनाकादयश्च ।” उणां १५ इत्याकप्रत्ययेननिपातनात् साधुः ।) धनिया इति ख्यातं शस्यम् ।तत्पर्य्यायः छत्रा वितुन्नकम् कुस्तुम्बुरु ।इत्यमरः ३८
धान्यकम् धन्यम् ५धनिकम् धनीयकम् कुस्तुम्बुरी धान्या-कम् १० तुम्बुरु ११ धन्या १२ तुम्बुरी १३ धने-यकम् १४ इति भरतधृतकोषान्तरम्
धान-कम् १५ धान्यम् १६ धानेयम् १७ धनिका १८छत्राधान्यम् १९ सुगन्धि २० शाकयोग्यम् २१सूक्ष्मपत्रम् २२ जनप्रियम् २३ धान्यबीजम् २४वीजधान्यम् २५ वेधकम् २६ इति राज-निर्घण्टः
कुलटी २७ धेनिका २८ धन्यकम्२९ धाना ३० धानेयकम् ३१ इति भावप्रकाशः
अस्य गुणाः मधुरत्वम् शीतत्वम् कषा-यत्वम् पित्तज्वरकासतृषाच्छर्दिकफनाशित्वम् ।दीपनत्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
स्निग्धत्वम् ।वृष्यत्वम् मूत्रलत्वम् लघुत्वम् तिक्तत्वम् ।कटुत्वम् वीर्य्यकारित्वम् पाचनत्वन् रोच-नत्वम् ग्राहित्वम् स्वादुपाकित्वम् त्रिदोष-दाहश्वासामार्शःकृमिनाशित्वञ्च
“आर्द्रन्तु तद्गुणं स्वादु विशेषात् पित्तनाशनम्
”इति भावप्रकाशः
“शिलायां साधु संपिष्टं धान्यकं वस्त्रगालितम् ।शर्करोदकसंमिश्रं कर्पूरादिसुसंस्कृतम्
नवीने मृण्मये पात्रे स्थितं पित्तहरं परम्
”राजनिर्घण्टः