द्विष् (dviS)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 द्विष् mfn.
   (द्विट्) Inimical,  hostile.
	 m.
  (द्विट्) An enemy.
 E.
  द्विष् to hate, 
affix क्विप्
 also with क affix द्विष m.
  (-षः) or mfn.
   (-षः-षा-षं.)

Capeller Eng

English

 1 द्विष् द्वे॑ष्टि द्विष्टे॑ (द्विषति & द्विष°ते),  pp.
  
द्विष्ट (q.v. ) hate,  be hostile or a rival (w.  acc.
 ,  r.
  dat.
   or gen.
  ).
— प्र dislike,  hate,  show enmity against (acc. ). वि A.
 M.
  the same
M.
  also hate each other mutually,  be hostile towards one another.  — Cf. 
द्विष॑न्त्,  विद्विषन्त्,  विद्विषाण,  विद्विष्ट.

 2 द्वि॑ष् (nom.   द्वि॑ट्) f.
  hatred,  concr.  hater,  enemy (also
m.
 )
 adj.  —° = seq.
 

Yates

English

 द्विष् (ल) द्विषति 2.
a. To hate.

 द्विष् (ट्) 5.
m.
  An enemy.
a. Hostile.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

द्विष् 	-	 dviS 	-	 m.
  	-	  foe
द्विष् 	-	 dviS 	-	 m.
  {f. } 	-	  enemy
द्वेष्टि  { द्विष् } 	-	  dveSTi  { dviS } 	-	 verb 2 Atm 	-	  loathe
द्वेष्टि  { द्विष् } 	-	  dveSTi  { dviS } 	-	 verb 2 Atm 	-	  hate
द्विष्टे  { द्विष् } 	-	 dviSTe  { dviS } 	-	 verb 2 Atm 	-	  hate
द्विष्टे  { द्विष् } 	-	 dviSTe  { dviS } 	-	 verb 2 Atm 	-	  loathe
द्वेक्ष्यति  { द्विष् } 	-	  dvekSyati  { dviS } 	-	 verb 	-	  will hate
द्विषाहस्र  { द्विष् } 	-	 dviSAhasra  { dviS } 	-	 adj.
  	-	  consisting of two thousands
द्विषति / -ते  { द्विष् } 	-	 dviSati / -te  { dviS } 	-	 verb 2 	-	  be hostile

 
   द्विष्  dviS  m.
   foe   
   द्विष्  dviS  m.
  {f. }  enemy    
   द्वेष्टि  { द्विष् }  dveSTi  { dviS } verb 2 Atm  hate   
   द्वेष्टि  { द्विष् }  dveSTi  { dviS } verb 2 Atm  loathe    
   द्विष्टे  { द्विष् }  dviSTe  { dviS } verb 2 Atm  hate   
   द्विष्टे  { द्विष् }  dviSTe  { dviS } verb 2 Atm  loathe    
   द्वेक्ष्यति  { द्विष् }  dvekSyati  { dviS } verb  will hate   
   द्विषाहस्र  { द्विष् }  dviSAhasra  { dviS } adj.
   consisting of two thousands    
   द्विषति / -ते  { द्विष् }  dviSati / -te  { dviS } verb 2  be hostile    

Wilson

English

 द्विष्
mfn.
   (द्विट्) Inimical,  hostile.
m.
  (द्विट्) An enemy.
E.
  द्विष to hate,  affix क्विप्
 also with क affix द्विष.
m.
 
(-षः) or
mfn.
   (-षः-षा-षं.)

Apte

English

द्विष् [dviṣ],  2 U.
  (द्वेष्टि,  द्विष्टे
 द्विष्ट) To hate,  dislike,  be hostile towards
 न द्वेक्षि यज्जनमतस्त्वमजातशुत्रुः Ve.*
  3.15
 नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता Bg.*
  2.57
18.1
 Bk.*
  17.61
18.9
 रम्यं द्वेष्टि Ś.*
  6.5 (Prepositions like प्र,  वि and सम् are prefixed to this root without any change of meaning.)

द्विष् [dviṣ],  a.
  Hostile,  hating,  inimical. m.
   An enemy
 रन्ध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R.*
  12.11
3.45
 Pt.*
  1. 7. f.
   Ved.
  Hostility. Comp.
   -सेवा treachery.

Apte 1890

English

 द्विष् {c2c} U. (द्वेष्टि,  द्विष्टे
 द्विष्ट) To hate,  dislike,  be hostile towards
 न द्वेक्षि यज्जनमतस्त्वमजातशत्रुः Ve. 3. 13
 Bg. 2. 57,  18. 10
 Bk. 17. 61
 18. 9
 रम्यं द्वेष्टि Ś. 6. 4. (Prepositions like प्र,  वि and सं are prefixed to this root without any change of meaning.) 

 द्विष् a. Hostile,  hating,  inimical. 
m. An enemy
 रंभ्रान्बेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R. 12. 11
 3. 45
 Pt. 1. 70. 
f. Ved. Hostility. 
Comp. 
सेवा treachery. 

Monier Williams Cologne

English

 1. द्विष् in comp.  for द्विस् below.

 2. द्विष् cl.
  2. Ā. P.
  द्वे॑ष्टि,  द्विष्टे (ep.   also द्विषति,  °ते
 Subj. द्वे॑षत्,  AV.
  
 impf.
   अद्वेट्,  3. pl.
  अद्विषुर् and अद्वि°षन्,  Pāṇ.
  iii,  4,  112
 pf.  दिद्वेष,  ŚBr.
  
 aor.
  द्विक्षत्,  °षत (3. sg.),  AV.
  
 fut. द्वेक्ष्यति,  द्वेष्टा,  Siddh.
 
 Pāṇ.
  vii,  2,  10
 inf.
   द्वेष्टुम्,  MBh.
  
 द्वे॑ष्टोस्,  ŚBr.
  )
to hate,  show hatred against (acc.  
 rarely dat.
  or gen.
  ),  be hostile or unfriendly,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.
  
 Mn.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  
to be a rival or a match for,  Kāvyād. ii,  61 :
Pass.
  द्विष्यते
 aor.
  अद्वेषि Gr.
 :
Caus.
  द्वेषयति,  Kāv.
  :
Desid.
  दिद्विक्षति,  °ते Gr.
 
 Intens.
  देद्विष्यते,  देद्वेष्टि or देद्विषीति Gr.
 

 द्विष् [cf.   Zd. ḍbish
 Gk. ὀ-δύσ-ατο
 Germ.
   Zwist.]

 3. द्वि॑ष् (nom.   द्वि॑ट्),  hostility,  hatred,  dislike

 द्वि॑ष् (also m.
 ) foe,  enemy,  RV.
  
 AV.
   &c.
  

 द्वि॑ष् mfn.
   hostile,  hating,  disliking (ifc. ),  ŚBr.
  
 Mn.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

Monier Williams 1872

English

 द्विष् 1. द्विष्,  cl. 2. P. A. द्वेष्टि,  द्विष्टे, 
दिद्वेष,  द्वेक्ष्यति,  द्वेष्टुम् (Ved.
द्वेष्टोस्),  to hate,  show hatred against (with acc.,  dat., 
or gen.),  to dislike,  be hostile or unfriendly: Pass. द्विष्-
यते: Caus. द्वेषयति,  -यितुम्,  Aor. अदिद्विषत्:
Desid. दिद्विक्षति,  -ते: Intens. देद्विष्यते,  देद्वे-
ष्टि,  देद्विषीति
 [cf. rt. 2. दुष्,  दुस्
 द्विस्,  im-
plying division: Zend ḍbiṣ,  ‘to hate:’ Gr. base
ὀδυς,  οδ-ώδυς-ται,  ὠδυσ-ά-μην,  ὀδυσσά-μενο-ς,  ὠδυ-σίν, 
Ὀδυσ-εύ-ς
 perhaps also μισέω = Caus. द्वे-
षयामि,  द् being dropped and व् changed to म्।]

 2. द्विष्,  ट्,  ट्,  ट्,  hostile,  hating,  disliking
 (ट्),  m.
an enemy,  a foe
 (ट्),  f.,  Ved. hostility,  dislike, 
hatred.
—द्विट्-सेवा,  f. service of a foe,  secret agree-
ment with an enemy
 treachery.
—द्विट्सेविन्,  ई, 
इनी,  इ,  serving an enemy,  having a secret under-
standing with an enemy,  traitor.

Macdonell

English

 द्विष् DVIṢ,  Ⅱ. dvéṣṭi,  dviṣṭe,  dislike,  🞄be hostile to,  show oneʼs hatred 🞄[Page129-1] 🞄towards,  hate (ac.,  sts. d. or g.)
 vie with,  be 🞄a match for: pp. dviṣṭa,  hateful,  disagreeable,  🞄odious
 hostile. pra,  dislike
 hate. vi,  🞄id.
 Ā. be at enmity: pr. pt. P. Ā. hostile
 m.
  foe
 🞄pp. hated,  odious
 hostile to (lc.)
 cs. -dveṣaya,  P. make enemies of
 disgust (ac.).

 द्विष् dvíṣ,  f.
  (nm.  dviṭ) enmity,  hate
 m.
  f.
  🞄foe
 a.
  disliking,  hostile to,  hating (—°).

Benfey

English

 1. द्विष् द्विष्,  ii. 2 (in epic poetry
also i. 6,  MBh. 2,  1934
 1943),  Par. Ātm. 
 1. To hate,  MBh. 12,  8051.
 2. To show
one's hatred,  Man.  7,  12.
 3. To dislike, 
Bhag. 2,  57. Ptcple. of the pres. द्वि-
षन्त्,  m.
  A foe,  Man.  3,  144. Ptcple.
of the pf.  pass. द्विष्ट, 
 1. Odious, 
Yājñ. 2,  304.
 2. Hostile,  Hariv. 4673.
Ptcple. of the fut. pass. द्वेष्य, 
 1.
Disagreeable,  MBh. 4. 120.
 2. Odious, 
Rām.  2,  21,  57. m.
  A foe,  Man.  9,  307. --
With अनु अनु,  To wreak one's anger
upon one,  Bhāg. P. 1,  18,  7. -- With प्र
प्र, 
 1. To dislike,  Bhag. 16,  18.
 2.
To hate,  MBh. 14,  789.
 3. To show
one's hatred,  MBh. 12,  8397. -- With
वि वि,  To dislike,  Hariv. 8395. विद्वि-
षन्त्,  m.
  A foe,  Bhartṛ. 3,  68. वि-
द्विष्ट, 
 1. Odious,  Man.  2,  57.
 2.
Being in contradiction to,  Rām.  2,  116, 
46 Gorr. -- With सम् सम्,  संद्विष्ट, 
Hated,  MBh. 12. 53. -- Cf.  ὠδυσάμην,  ὀδύσσομαι
(frequent.) ὀδυσσάμενος,  pro-
bably also δέδια,  ἔδδεισα,  δείδια,  δείδοικα,  δεῖος,  δέος
 δέαρ,  δειδίσσομαι
(frequent.), 
δεδίσσομαι,  δειλός,  δεινός,  etc.
 Lat. in
-vīsus,  dirus.

 2. द्विष् द्विष्, 
 I. latter part of comp.
adj.
  Hating,  Man.  3,  41.
 II. m.
  A foe, 
MBh. 4,  509.
 -- Comp.
 
पुर-,  m.
  a name
of Śiva,  Bhāg. P. 4,  6,  8.

Apte Hindi

Hindi

द्विष्
"अदा*  उभ*- ,  ,   " - -
"घृणा करना,  पसंद न करना,   विरोधी होना"

द्विष्
वि* - द्विष् +  क्विप्
"विरोधी,   घृणा करने वाला,  शत्रुवत्"

द्विष्
पुं*
  - -
शत्रु

Shabdartha Kaustubha

Kannada

द्विष्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶತ್ರು /ವೈರಿ /ಹಗೆ
निष्पत्तिः - > द्विष (अप्रीतौ) - "क्विप्" (३-२-६१)
प्रयोगाः - > "उपरुन्धन्तु दाशार्हाः पुरीं माहिष्मतीं द्विषः"
उल्लेखाः - > माघ० २-६४

L R Vaidya

English

 dviz {% vt. 2U (pp. द्विष्ट
 pres. द्वेष्टि,  द्विष्टे) %} To hate,  to dislike,  to be hostile,  नाभिनंदंति न द्वेष्टि Bg.xi.57,  Bt.xvii.61,  xviii.9.

 dviz {% (I) a. %} Hostile,  hating.

 dviz {% (II) m. %} An enemy,  रंध्रान्वेषणदक्षाणां द्विषामामिषतां ययौ R.xii.11.

Bopp

Latin

 1. द्विष् 2. P. A. odisse,  infestum esse,  c. acc. vel dat. BH.
2. 57.: ना ऽभिनन्दति न द्वेष्टि
 18. 10.: न द्वेष्ट्य्
अकुशलङ् कर्म कुशलन् ना ऽनुषज्जते
 MAH. 2. 1935.:
अद्विषन्तङ् कथन् द्विष्यात् त्वादृशः
 RIGV. 50. 13.:
द्विषन्तम् मह्यम्
 BHATT. 18. 9.: द्वेष्टि प्रायो गुणिभ्यो
ऽपि नच स्निह्यति कस्यचित्. -- द्विषत् m. (part.
praes.) inimicus. N. 12. 95. SA. 7. 4. BH. 16. 19. (द्विष्
fortasse e द्वि duo ortum est,  cf. दुस्
 Ewaldius,  huc
trahit gr. μισέω,  abjecto d,  sicut in lat. et zend. bis =
द्विस्,  mutato v in μ sicut in lat. mare = वारि,  v. gr.
comp. §. 63.
 μῑσέω autem,  si re verâ huc pertinet,  niti-
tur formâ caus. द्वेषयामि,  abjecto priore diphthongi ए
elemento,  et producto posteriore,  sicut e. c. in lat. ce-
cîdi a caedo. Etiam praefixum nostrum mis huc vel
ad द्विस् pertinere videtur
 goth. missa in missa-dêths, 
missa-quiss,  missa-leiks
 v. Graff. II. 862.)
c. प्र i. q. simpl. BH. 16. 18.: मान् प्रद्विषन्तः.
c. वि id. MAN. 2. 57.: लोकविद्विष्टम्.

 2. द्विष् m. (nom. द्विट्,  r. द्विष्) inimicus. SU. 2. 11.

Lanman

English

 √dviṣ (dvéṣṭi,  dviṣṭé
 didvéṣa
 ádvikṣat, 
-ata
 dviṣṭá
 dvéṣṭum). hate
 show
hatred
 be hostile. [cf. ὀ-δύσ-αντο,  ‘became
wroth, ’ w. prothetic ο.]

 dvíṣ,  vbl. hating,  in cpds
 as f. hate
 as m.
concrete,  hater,  foe. [√dviṣ.]

Kridanta Forms

Sanskrit

द्विष् (द्वि॒षँ॑ अप्रीतौ - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् =  द्वेषणम्
अनीयर् =  द्वेषणीयः - द्वेषणीया
ण्वुल् =  द्वेषकः - द्वेषिका
तुमुँन् =  द्वेष्टुम्
तव्य =  द्वेष्टव्यः - द्वेष्टव्या
तृच् =  द्वेष्टा - द्वेष्ट्री
क्त्वा =  द्विष्ट्वा
ल्यप् =  प्रद्विष्य
क्तवतुँ =  द्विष्टवान् - द्विष्टवती
क्त =  द्विष्टः - द्विष्टा
शतृँ =  द्विषन् - द्विषती
शानच् =  द्विषाणः - द्विषाणा

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  द्विष्
मूलधातुः:
   द्विष
धात्वर्थः:
  अप्रीतौ
गणः:
  अदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  द्वेष्टि-द्विष्टे

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  द्विष्
verb
 
कमपि दुर्जनं मत्वा तस्य अपवारणानुकूलव्यापारः।
 "न द्विष्यात् कमपि।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
षण्ढे वर्षवरः शत्रौ प्रतिपक्षः परो रिपुः ।
शात्रवः प्रत्यवस्थाता प्रत्यनीकोभियात्यरी ॥ ७२८ ॥
दस्युः सपत्नोऽसहनो विपक्षो द्वेषी द्विषन्वैर्यहितो जिघांसुः ।
दुर्हृत्परेः पन्थकपन्थिनौ द्विट्प्रत्यर्थ्यमित्रावभिमात्यराती ॥ ७२९ ॥
-wordlist-
 
षण्ढ (पुं),  वर्षवर (पुं),  शत्रु (पुं),  प्रतिपक्ष (पुं),  पर (पुं),  रिपु (पुं),  शात्रव (पुं),  प्रत्यवस्थातृ (पुं),  प्रत्यनीक (पुं),  अभियाति (पुं),  अरि (पुं),  दस्यु (पुं),  सपत्न (पुं),  असहन (पुं),  विपक्ष (पुं),  द्वेषिन् (पुं),  द्विषन् (पुं),  वैरिन् (पुं),  अहित (पुं),  जिघांसु (पुं),  दुर्हृद् (पुं),  परिपन्थक (पुं),  परिपन्थिन् (पुं),  द्विष् (पुं),  प्रत्यर्थिन् (पुं),  अमित्र (पुं),  अभिमाति (पुं),  अराति (पुं)

नाममाला

Sanskrit

वैरिन्,  आराति,  अमित्र,  अरि,  द्विष्,  सपत्न,  द्विषत्,  रिपु,  भ्रातृव्य,  दुर्जन,  शत्रु,  दुष्ट,  द्वेषिन्,  खल,  अहित
वैर्यारातिरमित्रोऽरिर्द्विट् सपत्नो द्विषद्रिपुः ।
भ्रातृव्यो दुर्जनः शत्रुर्दुष्टो द्वेषी खलोऽहितः ॥ ४४ ॥
verse 0.1.1.44
page 0023

Capeller

German

 1. द्विष् द्वे॑ष्टि,  द्विष्टे॑ (द्विषति) u.
°ते) hassen, 
feindlich sein (Acc.,  Gen.  o. Dat.), 
wetteifern.  Partic. द्विष॑न्त् f.
  द्विषन्ति
abgeneigt,  hassend 
 m.
  Feind. p.p.
द्वि॑ष्ट verhasst,  widerwärtig. वि hassen, 
anfeinden (Acc.)

 2. द्वि॑ष् (Nom.  द्वि॑ट्) m.
  Hass,  Feindschaft
Feind (auch m.
 )

Grassman

German

 √dviṣ,  hassen [A.],  das Part. Präs. -át substantivisch Hasser,  Feind.
Mit pári siehe páridveṣas.
ví siehe vidvéṣaṇa.
Stamm dviṣ,  stark dvés:
-éṣṭi yás nas {287, 21}
 {990, 5}
 śvaśrū́s [erg. mā] {860, 3}.
-iṣmás yám {287, 21}
 {990, 5}. [Page653]
Part. dviṣát:
-ántam {50, 13}.
-até {50, 13}
 {954, 5}.
-atás [G.] pákṣas {488, 19}
 mánas {978, 5}.
-atám [Gen. p.] áṃhasas {990, 4}.
P. II. dviṣṭa (verhasst) in índra-dviṣṭa.
Verbale dvíṣ
als selbständiges Wort siehe das folgende. In der Bedeutung hassend enthalten in anṛta-,  asaca-,  ṛṣi-,  edhamāna-,  pati-,  brahma-dvíṣ.

 dvíṣ,  f.,  1〉 Hass,  Anfeindung [v. dviṣ]
 2〉 concret: Feind,  Hasser (1 und 2 oft nicht zu scheiden).
-íṣam 1〉 {39, 10} íṣum ná sṛjata 〰.
-iṣás [Ab.] 1〉 {379, 1}
 {198, 2}
 {680, 1}.
-iṣás [G.] 2〉 áṃhasas [Ab.] {850, 3}
 áṃhāṃsi {443, 11}
 áṃhas {443, 4}.
-iṣás [A. p.] 2〉 {249, 1}
 {404, 3}
 {509, 5}
 {822, 1}.
-íṣas [A. p.] 1〉 {97, 7}
 {133, 7} (devā́nām)
 {198, 3}
 {379, 9}
 {486, 6}
 {492, 16}
 {575, 2}
 {636, 11}
 {646, 5}
 {665, 10}
 {678, 14}
 {952, 1}—_{952, 7}
 {1013, 1}—_{1013, 5}. — 2〉 {41, 3}
 {90, 3}
 {398, 12}
 {501, 6}
 {502, 9}
 {631, 3}
 {633, 21}
 {663, 23}. _{663, 26}
 {665, 40}
 {670, 13}
 {688, 9}
 {720, 7}
 {725, 8}
 {773, 28}
 {775, 26}.
-iṣā́m [Gen. p.] 2〉 didyút {550, 13}.

Burnouf

French

 *द्विष् द्विष्। द्वेष्मि,  द्विषे 2
 p. दिद्वेष, 
दिद्विषे
 f2. द्वेक्ष्यामि,  द्वेक्ष्ये
 a1. अद्विक्षम्,  अद्विक्षि
pp. द्विष्ट। M§ 94. Haïr,  ac. et d.
		 Se fâcher,  s'irriter
contre qqn. ,  d. et g.
		 Absolt. être irrité: न आभिनन्दति न
द्वेष्टि il ne se réjouit ni ne se fâche.

 द्विष् द्विष् a. ennemi,  hostile. -- S. m.
  un ennemi.

Stchoupak

French

 १ द्विष्-
 {%dveṣṭi dviṣṭe dviṣati -te 
 dveṣayati 
 dviṣṭa- %}
द्वेष्टुम् -- haïr,  détester,  être hostile à (acc.,  qqf.  dat. gén. ), 
traiter en ennemi 
 caus. id. 
 a. v. haï,  détesté,  odieux,  hostile 
द्विषन्त्- partic. qui hait,  déteste,  haineux,  hostile à,  ennemi de (acc.
gén. ).

 २ द्विष्-
 m.
  (nom.  द्विट्) haïsseur,  ennemi 
 a. ifc. qui hait, 
hostile à,  ennemi de.
द्विट्-सेविन्- m.
  qui est d'intelligence avec l'ennemi,  traître.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.