| YouTube Channel

द्रोणि (droNi)

 
Spoken Sanskrit
English
द्रोणि - droNi -
f.
 - manger [ trough ]
गवादनी - gavAdanI -
f.
 - manger
द्रोण्य - droNya -
adj.
 - belonging to or longing for the manger
द्रोणि - droNi -
f.
 - manger [ trough ]
द्रोणि - droNi -
f.
 - trough
द्रोणि - droNi -
f.
 - tub
द्रोणि - droNi -
f.
 - basin
द्रोणि - droNi -
f.
 - valley
द्रोणि - droNi -
f.
 - bucket
द्रोणि - droNi -
f.
 - trough
द्रोणिका - droNikA -
f.
 - trough
लवणकलायी - lavaNakalAyI -
f.
 - trough
आहाव - AhAva -
m.
 - trough
द्रुणी - druNI -
f.
 - water-trough
विवेक - viveka -
m.
 - water trough
द्रोणपदी - droNapadI -
f.
 - trough-footed
द्रोणपर्णी - droNaparNI -
f.
 - trough-leaved
सरस् - saras -
n.
 - tank a trough
द्रोणास - droNAsa -
m.
 - trough-mouthed
द्रोणी - droNI -
f.
 - wooden trough or tub
द्रोणसाच् - droNasAc -
adj.
 - clinging to the trough
मञ्चिका - maJcikA -
f.
 - kind of trough on legs
निष्कृताहाव - niSkRtAhAva -
adj.
 - furnished with a trough
द्रोणचित् - droNacit -
adj.
 - arranged in a trough form
द्रोण्याश्व - droNyAzva -
adj.
 - having troughs for horses
शकुनिप्रपा - zakuniprapA -
f.
 - drinking-trough for birds
द्रोणचिति - droNaciti -
f.
 - arrangement in trough form
द्रोण - droNa -
n.
 - altar shaped like a trough
पुण्य - puNya -
n.
 - brick trough for watering cattle
कोष्ठक - koSThaka -
n.
 - brick trough for watering cattle
द्रोणिका - droNikA -
f.
 - tongue bent in the form of a trough
द्रोणवृष्टि - droNavRSTi -
f.
 - rain streaming forth as from a trough
पक्षिपानीयशालिका - pakSipAnIyazAlikA -
f.
 - trough or reservoir for watering bird
उपकूपजलाशय - upakUpajalAzaya -
m.
 - trough near a well for watering cattle
आहाव - AhAva -
m.
 - trough near a well for watering cattle
गवादनी - gavAdanI -
f.
 - trough for holding grass to feed cattle
निपान - nipAna -
n.
 - any place or trough for watering cattle
श्रीग्रह - zrIgraha -
m.
 - trough or place for supplying birds with water
Apte
English
द्रोणिः [drōṇiḥ] णी [ṇī], णी
f.
 [द्रु-नि वा ङीप्
Uṇ.*
 4.51]
An oval vessel of wood used for holding or pouring out water, a bucket, basin, baling-vessel
ततः प्रभाते वसिष्ठवचसा तैल- द्रोण्यां नरपतिं (दशरथं) निक्षिप्य... Rām. Champū. बालस्य च शरीरं तत् तैलद्रोण्यां निधापय
Rām.*
 7.75.2
Bhāg.*
 1.57.8.
A water-reservoir (जलाधार).
A trough for feeding cattle.
A measure of capacity, equal to two Śūrpas or 128 shers.
The valley or chasm between two mountains
बृहद्द्रोणीशैलकान्तारप्रदेशमधितिष्ठतो माधवस्यान्तिकं प्रयामि
Māl.
 9
हिमवद्द्रोणी
&c.
N.
 of the wife of Droṇa.
The plantain tree.
The Indigo plant.
Comp.
 -दलः the Ketaka tree. -लवणम् a kind of salt.
Apte 1890
English
द्रोणिः,
णी f. [द्रु-नि वा ङीप्
Uṇ. 4. 51] 1 An oval vessel of wood used for holding or pouring out water, a bucket, basin, baling-vessel.
2 A water-reservoir (जलाधार).
3 A trough for feeding cattle.
4 A measure of capacity, equal to two Śūrpas or 128 shers.
5 The valley or chasm between two mountains
बृहद्द्रोणीशैलकांतारप्रदेशमधितिष्ठतो माधवस्यांतिकं प्रयामि Māl. 9
हिमवद्द्रोणी &c.
6 N. of the wife of Droṇa.
7 The plantain tree.
8 The Indigo plant.
Comp.
दलः the Ketaka tree.
Monier Williams Cologne
English
द्रोणि
f.
 trough, tub,
L.
a valley,
Nalac.
N.
 of a country,
L.
Monier Williams 1872
English
द्रोणि, इस्, f. [cf. द्रोणी under द्रोण above], any
oval vessel made of wood &c. in the shape of a
boat and used for holding and pouring out water, as
a tub, bucket, baling-vessel, watering-pot, &c.
N.
of a country.
Apte Hindi
Hindi
द्रोणिः
स्त्री*
 - द्रु+ नि
"लकड़ी का बना एक अण्डाकार पात्र जिसमें पानी रखते हैं, अथवा पानी जिससे बाहर निकालते हैं, डोल, चिलमची कुप्पी"
द्रोणिः
स्त्री*
 - द्रु+ नि
जलाधार
द्रोणिः
स्त्री*
 - द्रु+ नि
काट की खोर
द्रोणिः
स्त्री*
 - द्रु+ नि
दो शूर्प या १२६ सेर के बराबर धारिता की माप
द्रोणिः
स्त्री*
 - द्रु+ नि
"दो पहाड़ों के बीच की घाटी, "
L R Vaidya
English
droRi {% f. %} 1. A bucket, an oval vessel of wood used for pouring out water
2. a trough for feeding cattle
3. a water-reservoir
4. a measure of capacity equal to 2 śūrpas (in medicine)
5. a valley between two mountains, a valley, बृहद्द्रोणीशैलकांतारप्रदेशमधिष्ठितो माधवस्यांतिकं प्रयामि M.M.ix.
Indian Epigraphical Glossary
English
droṇi, droṇī (CH 4
IA 11), treasury
property (cf. Ep.
Ind., Vol. XXXIV, p. 144--‘the droṇī of Śrī-Somanāthadeva’ to
which a piece of land was attached)
see devadroṇī probably
meaning ‘rent-free property of a temple’.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
द्रोणि °Reihe, Damayantīk. III, 7 = Śārṅgadharap. 136. Vgl. auch Hīrasaubhāgyakāvya 9, 70
11, 107. [Z.] — = द्रोणी Tal, Damayantīk. 87. — ° = पर्वतसंधि, S I, 70, 3. 8.
Mahabharata
English
Droṇi, v. Drauṇi.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
द्रोणिः,
स्त्री,
 (द्रवतीति । द्रु गतौ + “वहिश्रिश्रुयु-द्रुम्लेति ।” उणां ४ । ५१ । इति निः स च नित् ।)द्रोणी । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
(पुं, अश्व-त्थामा । स तु अष्टममन्वन्तरगतानां ऋषीणा-मन्यतमः । यथा, मार्कण्डेये । ८० । ४ ।“ऋष्यशृङ्गस्तथा द्रोणिस्तत्र सप्तर्षयोऽभवन् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
द्रोणि(णी) स्त्री द्रवति गच्छति जलम् द्रु--नि वा ङीप् ।१ काष्ठाम्बुवाहिन्याम् अमरः । (डोङ्गा) २ जलाधारेकदलीत्वगादि निर्मिते पात्रभेदे “तैलपूर्णे कटाहेवा द्रोण्यां वा शायवेत् नृपम्” सुश्रुतः “भरद्वाजस्य चस्कन्नं शुक्रं द्रोण्यामवर्द्धत” भा० आ० ६३ अ० ४ काष्ठमयेस्नानपात्रे ५ पर्वतानाममन्तरे देशभेदे च “शैलानामन्तरेद्रोण्यः सिद्धचारणसेविताः” शब्दार्थचि० धृतवाक्यम् ।“पूर्यन्तां पयसा नद्यो द्रौण्यश्च विपुलायताः” हरिवं०७४ अ० । द्रोणस्य पत्नी ङीष् । ७ द्रोणपत्न्यां स्त्री ८ द्वि-सूर्पपरिमाणे वैद्यकभाषा ९ कदल्यां मेदि० । १० नीलीवृक्षेशब्दरत्ना० ११ शैलसन्धौ हेमच० १२ इन्द्रचिर्भट्यां १३ द्री-णोजलबणे च राजनि० १४ नदीभेदे उणादिकी० १५ द्रुते च