| YouTube Channel

द्राविड (drAviDa)

 
शब्दसागरः
English
द्राविड
m.
 (-डः)
1. A country, properly the coast of Coromandel from
Madras to Cape Comorin, or the country in which Tamil is spoken.
2. A native of Drāvira or Drāvida.
3. A Brahman of Drāvira,
of rather of the south five Drāviras being specified, or Drāvira,
Karnāta, Gujrāta, Mahārashtra, and Tailanga.
4. A particular
number.
5. Zedoary.
E.
 द्रविड, and अण्
aff.
 द्रविडो देशोऽभिजनोऽस्य ।
Capeller Eng
English
द्राविड
f.
 ई belonging to the Draviḍas
m.
sgl.
 &
pl.
 ,
f.
 ई = द्रविड, ई.
Yates
English
द्राविड (डः) 1.
m.
 A country,
Coro-
mandel coast
zedoary.
Wilson
English
द्राविड
m.
 (-डः)
1 A country, properly the coast of Coromandel from Madras to Cape
Comorin, or the country in which Tamul is spoken.
2 A native of Drāvira or Drāviḍa.
3 A Brahman of Dravira, or rather of the south, five Drāviras
being specified, or Drāvira, Karṇāṭa, Gujjerāta, Mahārāṣṭra, and
Telanga.
4 A particular number.
5 Zedoary.
E.
 द्रविड, and अण्
aff.
Apte
English
द्राविडः [drāviḍḥ], [द्रविडदेशो$भिजनो$स्य-अण्]
A Dravidian, Dravida.
A general name for a Brāhmaṇa of any of the five southern tribes (the पञ्चद्रविड)
द्राविड, कर्णाट, गुर्जर, महाराष्ट्र and तैलङ्ग. कर्णाटाश्चैव तैलङ्गा गुर्जरा राष्ट्रवासिनः । आन्ध्राश्च द्राविडा पञ्च विन्ध्यदक्षिणवासिनः ॥ Skanda
P.
N.
 of the five chief Dravidian languages (Tamil, Telugu, Kanarese, Malayalam and Tulu). -डाः (pl. ) The Dravida country and its people. -डी Cardamoms.
Apte 1890
English
द्राविडः [द्रविडदेशोऽभिजनोऽस्य-अण्] 1 A Dravidian, Draviḍa.
2 A general name for a Brāhmaṇa of any of the five southern tribes (the पंचद्रविड), द्राविड, कर्णाट, गुर्जर, महार ष्ट्र and तैलंग.
डाः pl. The Draviḍa country and its people.
डी Cardamoms.
Monier Williams Cologne
English
द्राविड a mf(ई)n. Drāvidian, a Draviqa,
MBh.
Rājat.
&c.
द्राविड
m.
pl.
 the D° people,
MBh.
R.
Pur.
द्राविड
m.
 also collect.
N.
 for the above 5 peoples, and of the 5 chief D° languages, Tamil, Telugu, Kanarese, Malayālam and Tulu
sg. a patr.
fr.
 Draviḍa,
Śatr.
N.
 of a Sch. on the Amara-koṣa,
Col.
a partic. number,
L.
Curcunia Zedoaria or a kindred plant,
Bhpr.
द्राविड b See
p.
 501, col. 2.
Monier Williams 1872
English
द्राविड द्राविड, अस्, ई, अम्, Drāviḍian, be-
longing to the Draviḍas, a Draviḍa
(आस्), m. pl. the
Draviḍa people and their country (properly the coast
of Coromandel from Madras to Cape Comorin, or the
country in which Tamul is spoken)
(अस्), m. a Brāhman
of Drāviḍa or rather of the south, (the name is applied
to a class of Brāhmanical tribes called the five Drāviḍa
Brāhmans, comprehending all those of the peninsula,
i. e. Drāviḍa, Karṇāta, Gujerāta, Mahārāṣṭra or
Marāṭha, and Telinga)
a patronymic from Draviḍa
N. of a scholiast of the Amara-koṣa
a particular
number
Curcuma Zedoaria (= वेध-मुख्य, =
कर्चूर)
(ई), f. cardamoms.
Macdonell
English
द्राविड drāviḍa,
a.
 (ī) Dravidian
m.
 country 🞄of the Dravidians:
pl.
 the Dravidians
ī,
f.
 🞄Dravidian woman.
Benfey
English
द्राविड द्राविड, i. e. द्रविड + अ,
I.
adj.
 ,
f.
 डी, Belonging to the Draviḍas,
MBh. 8, 454.
II.
m.
 pl. = Draviḍa,
MBh. 1, 6683.
III.
f.
 डी, Cardamom,
Suśr. 1, 142, 4.
Apte Hindi
Hindi
द्राविडः
पुं*
 - द्रविड + अण्
"द्रविड देश निवासी, द्रविड का"
द्राविडः
पुं*
 - द्रविड + अण्
पंच द्रविड ब्राह्मणों में एक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
द्राविड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದ್ರವಿಡದೇಶದಲ್ಲಿ ವಂಶಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವವನು
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-९०)
व्युत्पत्तिः - > द्रविडदेशोऽभिजनोऽस्य
प्रयोगाः - > "कर्णाटाश्चैव तैलङ्गा गुर्जरा राष्ट्रवासिनः । आन्ध्राश्च द्राविडाः पञ्च विन्ध्यदक्षिणवासिनः ॥"
उल्लेखाः - > स्कान्द०
L R Vaidya
English
drAviqa {% (I) m. %} 1. A Drāviḍian
2. a Brāhmaṇa of any of the five southern tribes, viz., द्राविड, कर्णाट, गुर्जर, महाराष्ट्र and तैलंग.
drAviqa {% (II) m. pl. %} The Drāviḍa country and its people.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 द्राविड
noun
एका शाखा ।
"द्राविड इति अमरकोषस्य शाखा वर्तते"
Mahabharata
English
Drāviḍa, pl. (ºāḥ), a people = Draviḍa, pl. § 223 (Vāsishṭha): I, 175, 6683 (created from the udder of Vasishṭha's cow).-§ 287 (Rājasūyikap.): II, 34, 1271 (came to the rājasūya of Yudhishṭhira).--§ 342 (Indralokābhigamanap.): III, 51, 1988 (had been present at the rājasūya of Yudhishṭhira).-§ 556 (Sañjayayānap.): V, 22, †656 (senānugān Dºāṃś cakre, sc. Arjuna).--§ 574 (Jambūkh.): VI, 9, 366 (among the peoples of the south).--§ 604 (Karṇap.): VIII, 5, 137 (had been slain by Savyasācin, i.e. Arjuna).--§ 605 (do.): VIII, 11, 454 (in the army of Yudhishṭhira).--§ 608 (do.): VIII, 49, 2304 (do.).--§ 739 (Ānuśāsanik.): XIII, 33, 2104 (have been degraded to śūdras--vṛshalatvaṃ parigatāḥ). Cf. the prec.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
द्राविडः, त्रि, (द्राविडो देशोऽभिजनोऽस्येति ।अण् ।) देशविशेषजातः । (यथा, महाभारते ।८ । १२ । १४ ।“सात्यकिश्चेकितानश्च द्राविडैः सेनिकैः सह ॥
”)पञ्चद्राविडाः । यथा, द्रविडः १ कर्णाटः २गुचराटः ३ महाराष्ट्रः ४ तैलङ्गः ५ । यथा, स्कन्दपुराणे ।“कार्णाटाश्चैव तैलङ्गा गुज्जरा राष्ट्रवासिनः ।आन्ध्राश्च द्राविडाः पञ्च बिन्ध्यदक्षिणवासिनः ॥
”संख्याभेदः । वेधमुख्यः । इति मेदिनी । डे, ३० ॥
कर्च्चूरः । इति राजनिर्गण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
द्राविड
त्रि०
 द्रविडोदेशीऽभिजनोऽस्य अण् । पित्रादिक्रमेणद्रविडदेशवासिनि । बहुषु अणो लुक् । द्रविडाः क्वचिदार्षेन लुक् । “कर्णाटाश्चैव तैलङ्गा गुर्जरा राष्ट्रवासिनः ।आन्ध्राश्च द्राविडाः पञ्च विन्ध्यदक्षिणवासिनः” स्कन्दपु० ।
Capeller
German
द्राविड
f.
 ई dravidisch
Dravide, -in
m.
 Sgl. auch N. des Landes, Pl. des
Volkes der D.
Burnouf
French
द्राविड द्राविड
m.
 np. d'un pays [la côte de Coromandel,
de Madras au cap Comorin].
Zédoaire.
Au pl. les Dràvidiens.
द्राविडक
m.
 zédoaire ou curcuma zérumbet.
द्राविडी
f.
 la langue des Drâvidiens.
Stchoupak
French
द्राविड-
-ई- a. dravidien, relatif aux Dravidiens
m.
pl.
n.
 du
peuple = द्रविड-।