| YouTube Channel

द्रवत्व (dravatva)

 
शब्दसागरः
English
द्रवत्व
n.
(-त्वं)
1. Fluidity, natural or artificial.
2. Distillation.
3. Fusion.
E.
द्रव, and त्व affix
also with तल् द्रवता द्रवस्य भावः
Yates
English
द्रवत्व (त्वं) 1.
n.
Fluidity.
Wilson
English
द्रवत्व
n.
(-त्वं)
1 Fluidity, natural or artificial.
2 Distillation.
3 Fusion.
E.
द्रव, and त्व affix
also with तल्, द्रवता.
Monier Williams Cologne
English
द्रव—ता,
f.
(Kād.
Śiś.
), द्रव—त्व (Hit. ) and द्रव—त्वक (Bhāṣāp. ),
n.
natural or artificial fluid condition of a substance, fluidity, wetness.
Benfey
English
द्रवत्व द्रव + त्व,
n.
1. Fluidity,
Bhāṣāp. 153 (°त्व + in 30).
2. Fu-
sibility, Hit. i. d. 87.
Bopp
Latin
द्रवत्व n. (a praec. s. त्व) liquiditas, fusura. HIT. 24.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
द्रवत्व n. °Orgasmus, E 405. 884 (A).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khu ba
१) कच २) काल ३) कुन्द ४) द्रवत्व ५) पुष्पक ६) बहुज ७) बीज ८) मण्ड ९) रस १०) रेतः ११) वीर्य १२) शुक्र १३) हिरण्य
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
द्रवत्वं,
क्ली,
(द्रव + त्व ।) द्रवस्य भावः तद्द्वि-विधम् यथा, --“सांसिद्धिकं द्रवत्वं स्यात् नैमित्तिकमुदाहृतम् ।सांसिद्धिकन्तु सलिले द्बितीयं क्षितितेजसोः
परमाणौ जले नित्यमन्यतोऽनित्यमुच्यते ।नैमित्तिकं वह्नियोगात्तपनीयघृतादिषु
द्रवत्वं स्यन्दने हेतुर्निमित्तं संग्रहे तु तत्
”इति भाषापरिच्छेदः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
द्रवत्व
न०
द्रवस्य भावः न्यायोक्ते संग्राहके गुणभेदे भाषा०“सांसिद्धिकद्रवत्वं स्यान्नैमित्तिकमथापरम् सांसिद्धि-कन्तु सलिले द्वितीयं क्षितितेजसोः परमाणौ जले नित्य-मन्यत्रानित्यमुच्यते नैमित्तिकं वह्नियोगात्तपनीयघृता-दिषु द्रवत्वं स्यन्दने हेतुर्निमित्तं संग्रहे तु तत्” भाषा०“द्रवत्वन्निरूपयति सांसिद्धिकमिति द्रवत्वं द्विविधंसांसिद्धिकं नैमित्तिकञ्चेति द्वितीयं नैमित्तिकं पर-माणावेवेति जलपरमाणौ द्रवत्वं नित्यम् अन्यत्रपृथिवीपरमाण्वादौ जलद्व्यणुकादौ अनित्यम् ।कुत्रचित्तेजसि कुत्रचित् पृथिव्याञ्च नैमित्तिकं द्रवत्वम् ।तत्र को वा नैमित्तिकस्तद्दर्शयति नैमित्तिकमिति ।वह्नीतिपदन्तेजोऽर्थकम् तथा तेजःसंयोगादग्निसं-योगजन्यं नैमित्तिकं द्रवत्वम् तच्च सुवर्णादिरूपेतेजसि घृतजतुप्रभृतिपृथिव्यां वर्तत इत्यर्थः द्रवत्वंस्यन्दने हेतुरिति असमवायिकारणमित्यर्थः संग्रहेसक्तुकादिसंयोगविशेषे तद्द्रवत्वं स्नेहसहितमिति बोद्ध-व्यम्” मुक्ता० तल् द्रवताप्यत्र स्त्री “न द्रवताद्रवता परितो हिमहानकृता कृता क्वचन” भट्टिः