| YouTube Channel

देवसू (devasU)

 
Monier Williams Cologne
English
देव—सू
m.
(with or
scil.
देव)
N.
of 8 deities (viz. Agni gṛha-pati, Soma vanas-pati, Savitṛ satya-prasava, Rudra paśu-pati, Bṛhas-pati vācas-pati, Indra jyeṣṭha, Mitra satya, and Varuṇa dharma-pati),
VS.
TS.
Br.
&c.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
देवसू
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾನಾವಿಧ ಅಧಿಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಜ್ಞೆ ಕೊಡುವ ದೇವತೆಗಳು
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
देवसू
पु०
सुवन्ति अनुजानन्ति सू--क्विप् देवाश्च तेसुवश्चेति कर्म० अनुज्ञाकर्त्तृदेवभेदे “स वै दीक्षते ।स उपवसथेऽग्नीषोमीयं पशुमालभते तस्य वपया प्रच-र्याग्नीषोमीयमेकादशकपालं पुरोडाशं निर्वपति तदनु-देवसुवां हवींषि निरुप्यते” शत० व्रा० “देवसुवांहवींषि विधित्सुस्तेषामग्नीषोमीयपशुपुरोडाशानन्तर-भावित्वं वक्तुमाह उपवसथ इति उपवसथः सुत्यादि-वसात् पूर्वमहः तदनु देवसुवां हवींषि निर्वपति सुव-न्त्यनुजानन्तीति सुवः देवाश्च ते सुवश्चेति देवसुवः तेषांदेवसुवाम् “ओः सुपीति” पा० यण्णदेशः प्रसवितृत्वं चैषामाम्नायते “देवसुवामेतानि हवींषि भवन्ति एतावन्तोवै देवानां सवाः एवास्मै सवान् प्रयच्छन्ति एनं सुवतइति” भा० तत्तत्कर्मणि आधिपत्यादिकरणायानुज्ञाकर्त्ता-रश्च सवित्रादयो वरुणान्ता अष्टौ देवा यथाह यजु० ३९“सविता त्वा सवानां सुवतामग्निर्गृहपतीनां सोमोवनस्पतीनाम् वृहस्पतिर्वाच इन्द्रो ज्यैष्ठ्याय रुद्रःपशुभ्योमित्रः सत्यो वरुणो धर्मपतीनाम्” “सवितासवानां प्रसबानामाज्ञानामाधिपत्ये हे यजमान! त्वात्वां सुवतां प्रेरयतु सर्वेषामाज्ञादानेऽधिकारी भवेत्यर्थः ।अग्निः गृहपतीनां गृहस्थानामाधिपत्ये त्वां सुवताम् ।सोभो वनस्पतीनां वृक्षाणामाधिपत्ये त्वां सुवतां वृक्षाःसर्वे तवोपकारकाः भवन्त्वियर्था वृहस्पतिर्वागर्थं त्वांसुवतां पाण्डित्याय प्रेरयतु यद्वा षष्ठ्यर्थे चतुर्थी वाचआधिपत्ये सुवताम् इन्द्रोदेवो ज्यैष्ठाय ज्येष्ठभावायत्वां सुवताम् रुद्रः त्वां सुवताम् मित्रो देव सत्यःसुपां सुलुगित्यादिना पा० चतुर्थ्याः सु आदेशः सत्यायसत्यवाक्याय सत्यं वदितुं त्वां सुवताम् वरुणो धर्म-पतीनां धर्मेश्वराणां धर्मशीलानामाधिपत्ये त्वां सुव-ताम् सवित्रादयोऽष्टौ देवसूहविषां देवास्त्वांनानाधिपत्यानि ददत्विति वाक्यार्थः” वेददी०