| YouTube Channel

दृङ्मण्डल (dRGmaNDala)

 
शब्दसागरः
English
दृङ्मण्डल
n.
 (-लं) A small circle within the great circles of the armillary
sphere, accompanying each planetary circle or orbit.
E.
 दृश्, and
मण्डल sphere.
Yates
English
दृङ्म-ण्डल (लं) 1.
n.
 Visible horizon.
Wilson
English
दृङ्मण्डल
n.
 (-लं) A small circle within the great circles of the
armillary sphere, accompanying each planetary circle or orbit.
E.
 दृश, and मण्डल sphere.
Monier Williams Cologne
English
दृङ्—मण्डल
n.
 vertical circle, Azimuth,
Āryabh.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दृङ्मण्डल
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಖಮಧ್ಯದಿಂದ ಕ್ಷಿತಿಜದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ವೃತ್ತಭಾಗ
व्युत्पत्तिः - > दृशः तत्प्रचारस्य मण्डलमिव
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दृङ्मण्डल
न०
 दृशः तत्प्रचारस्य मण्डलमिव । सि० शि० उक्तेगोलबन्धान्तर्गते वलयाकारे मण्डलभेदे यथोक्तं तत्र“ऊर्द्ध्वाधरस्वस्तिककीलयुग्मे प्रोतं श्लथं दृग्वर्लयं तदन्तः ।कृत्वा परिभ्राम्य च तत्र तत्र नेयं ग्रहो गच्छति यत्रयत्र । ज्ञेयं तदेवाखिलखेचराणां पृथक् पृथग्वा रच-येत् तथाष्टौ । दृङ्मण्डलं वित्रिभलग्नकस्य दृक्क्षेप-वृत्ताख्यमिदं वदन्ति” खस्वस्तिके चाधःस्वस्तिके चान्तः-कीलकौ कृत्वा तयोः प्रोतं श्लथं दृग्वलयं कार्यम् । तत्तुपूर्ववृत्तेभ्यः किञ्चिन्यूनं कार्यम् । यथा खगोलान्तर्भ-वति । यद्येक एव ग्रहगोलस्तदैकमेव दृङ्मण्डलम् ।यो यो ग्रहो यत्र यत्र वर्तते तस्य तस्योपरीदमेव परि-भ्राम्य विन्यस्य दृग्ज्याशङ्क्वादिकं दर्शर्नीयम् । अथ वापृथक् पृथगष्टौ दृङ्मण्डलानि रचयेत् । तथाष्टमं वि-त्रिभलग्नस्य तच्च दृक्क्षेपमण्डलम्” दृग्वलयमप्यत्र