| YouTube Channel

दूती (dUtI)

 
Spoken Sanskrit
English
दूती - dUtI -
f.
- female messenger
दूती - dUtI -
f.
- go-between
दूती - dUtI -
f.
- kind of bird
दूती - dUtI -
f.
- procuress
Monier Williams Cologne
English
दूती
f.
female messenger,
esp.
procuress, go-between,
RV.
MBh.
Kāv.
&c.
a kind of bird (= सारिका),
L.
दूती or दूति,
N.
of a female attendant on Durgā,
W.
Macdonell
English
दूती dūtī́,
f.
female messenger
go-between, 🞄procuress.
Apte Hindi
Hindi
दूतीः
स्त्री*
- "दू + ति + कन् + टाप्, दूति + ङीष्"
"संदेशवाहिका, रहस्य की बातें जानने वाली"
दूतीः
स्त्री*
- "दू + ति + कन् + टाप्, दूति + ङीष्"
"प्रेमी और प्रेमिका से बातचीत कराने वाली, कुटनी"
L R Vaidya
English
dUtI {% f. %} 1. A female messenger, a confidante, a go-between
(the final ती of दुती is sometimes shortened, See K.S.iv.16, and Mall. on it), R.xviii.53, xix.18
2. a gossiping, mischief-making woman.
Bopp
Latin
दूती f. (a praec. signo fem. ई) nuntia. N. 21. 57.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
dūtī, substantially = mahādūtī, q.v.: Mmk 〔12.(18—) 19〕, read, (mahādūtyaḥ aneka-)dūtī-gaṇa-parivāritā(ḥ).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कुट्टनी, रङ्गमाता, लाक्षा, रङ्गमातृका, अर्जुनी, अर्वती, दूती, भोज्या, रतताली
noun
या स्त्रीणां परपुरुषैः सह मेलनं कारयति ताः विमार्गं नयति च।
"कुट्टन्याः कार्यं क्रियमाणा मोहनी बद्धा जाता।"
Synonyms:
दूतिका, दूती
noun
प्रेमिकयोः मध्ये यः दूतकर्म करोति।
"श्यामा राधामोहनयोः मध्ये दूतिका इति रूपेण कार्यम् अकरोत्।"
Synonyms:
अर्जुनी, अर्वती, इज्या, भोज्या, मसूरिका, दूती, मासोपवासिनी, रतताली, विभावरी, वृद्धयुवतिः, माधवी, शम्फली, शम्बली, शम्भली, सङ्घाटिका, सञ्चारिका, सनाली, सम्भली, अक्का, कराला
noun
कलहं कारयित्री।
"अर्जुन्याः वचनानि विश्वस्य सीता गीता कलहं कृतवत्यौ।"
Synonyms:
दुर्गा, उमा, कात्यायनी, गौरी, ब्रह्माणी, काली, हैमवती, ईश्वरा, शिवा, भवानी, रुद्राणी, सर्वाणी, सर्वमङ्गला, अपर्णा, पार्वती, मृडानी, लीलावती, चणडिका, अम्बिका, शारदा, चण्डी, चण्डा, चण्डनायिका, गिरिजा, मङ्गला, नारायणी, महामाया, वैष्णवी, महेश्वरी, कोट्टवी, षष्ठी, माधवी, नगनन्दिनी, जयन्ती, भार्गवी, रम्भा, सिंहरथा, सती, भ्रामरी, दक्षकन्या, महिषमर्दिनी, हेरम्बजननी, सावित्री, कृष्णपिङ्गला, वृषाकपायी, लम्बा, हिमशैलजा, कार्त्तिकेयप्रसूः, आद्या, नित्या, विद्या, शुभह्करी, सात्त्विकी, राजसी, तामसी, भीमा, नन्दनन्दिनी, महामायी, शूलधरा, सुनन्दा, शुम्यभघातिनी, ह्री, पर्वतराजतनया, हिमालयसुता, महेश्वरवनिता, सत्या, भगवती, ईशाना, सनातनी, महाकाली, शिवानी, हरवल्लभा, उग्रचण्डा, चामुण्डा, विधात्री, आनन्दा, महामात्रा, महामुद्रा, माकरी, भौमी, कल्याणी, कृष्णा, मानदात्री, मदालसा, मानिनी, चार्वङ्गी, वाणी, ईशा, वलेशी, भ्रमरी, भूष्या, फाल्गुनी, यती, ब्रह्ममयी, भाविनी, देवी, अचिन्ता, त्रिनेत्रा, त्रिशूला, चर्चिका, तीव्रा, नन्दिनी, नन्दा, धरित्रिणी, मातृका, चिदानन्दस्वरूपिणी, मनस्विनी, महादेवी, निद्रारूपा, भवानिका, तारा, नीलसरस्वती, कालिका, उग्रतारा, कामेश्वरी, सुन्दरी, भैरवी, राजराजेश्वरी, भुवनेशी, त्वरिता, महालक्ष्मी, राजीवलोचनी, धनदा, वागीश्वरी, त्रिपुरा, ज्वाल्मुखी, वगलामुखी, सिद्धविद्या, अन्नपूर्णा, विशालाक्षी, सुभगा, सगुणा, निर्गुणा, धवला, गीतिः, गीतवाद्यप्रिया, अट्टालवासिनी, अट्टहासिनी, घोरा, प्रेमा, वटेश्वरी, कीर्तिदा, बुद्धिदा, अवीरा, पण्डितालयवासिनी, मण्डिता, संवत्सरा, कृष्णरूपा, बलिप्रिया, तुमुला, कामिनी, कामरूपा, पुण्यदा, विष्णुचक्रधरा, पञ्चमा, वृन्दावनस्वरूपिणी, अयोध्यारुपिणी, मायावती, जीमूतवसना, जगन्नाथस्वरूपिणी, कृत्तिवसना, त्रियामा, जमलार्जुनी, यामिनी, यशोदा, यादवी, जगती, कृष्णजाया, सत्यभामा, सुभद्रिका, लक्ष्मणा, दिगम्बरी, पृथुका, तीक्ष्णा, आचारा, अक्रूरा, जाह्नवी, गण्डकी, ध्येया, जृम्भणी, मोहिनी, विकारा, अक्षरवासिनी, अंशका, पत्रिका, पवित्रिका, तुलसी, अतुला, जानकी, वन्द्या, कामना, नारसिंही, गिरीशा, साध्वी, कल्याणी, कमला, कान्ता, शान्ता, कुला, वेदमाता, कर्मदा, सन्ध्या, त्रिपुरसुन्दरी, रासेशी, दक्षयज्ञविनाशिनी, अनन्ता, धर्मेश्वरी, चक्रेश्वरी, खञ्जना, विदग्धा, कुञ्जिका, चित्रा, सुलेखा, चतुर्भुजा, राका, प्रज्ञा, ऋद्भिदा, तापिनी, तपा, सुमन्त्रा, दूती, अशनी, कराला, कालकी, कुष्माण्डी, कैटभा, कैटभी, क्षत्रिया, क्षमा, क्षेमा, चण्डालिका, जयन्ती, भेरुण्डा
noun
सा देवी यया नैके दैत्याः हताः तथा या आदिशक्तिः अस्ति इति मन्यते।
"नवरात्रोत्सवे स्थाने स्थाने दुर्गायाः प्रतिष्ठापना क्रियते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
grogs mo
१) दूती २) समवयसी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
असिक्न्ययन्तःपुरःप्रेष्या दूतीसंचारिके समे ५२१
-wordlist-
असिक्नी (स्त्री), दूती (स्त्री), सञ्चारिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
दूती
दूती, सञ्चारिका
असिक्न्यन्तःपुरप्रेष्या दूती सञ्चारिका स्मृता ४९१
verse 2.1.1.491
page 0056
नाममाला
Sanskrit
स्पर्शा, अभिसारिका, दूती, स्वैरिणी, शम्फली
स्पर्शाऽभिसारिका दूती स्वैरिणी शम्फली तथा ३५
verse 0.1.1.35
page 0017
अमरकोशः
Sanskrit
Word: दूती
Root: दूती
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
procuress
go-between
kind of bird
female messenger
Shloka(s):
2|6|17|1 स्त्री नग्निका कोटवी स्याद्दूतीसंचारिके समे। (मनुष्यवर्गः)
3|3|112|1 वाणिन्यौ नर्तकीदूत्यौ स्रवन्त्यामपि वाहिनी। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
2|6|17|1 दूती (दूती) (स्त्री) procuress, go-between, kind of bird, female messenger
2|6|17|1 सञ्चारिका (सञ्चारिका) (स्त्री) nose, procuress, go-between, female servant to whom is entrusted the principal care
3|3|112|1 वाणिनी (वाणिनी) (स्त्री) dancer, actress, intoxicated woman, clever or intriguing woman
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः स्त्री
उपजीव्य_उपजीवक_भावः दूतकर्मः
जातिः मनुष्यः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दूती,
स्त्री,
(दूतिः कृदिकादिति वा ङीष् ।)सारिका इति राजनिर्घण्टः
दौत्यकर्म्मणि-नियुक्ता स्त्री स्त्रीपुंसोः सन्देशप्रापिका तत्-पर्य्यायः सञ्चारिका इत्यमरः ।१७
दूतिः दूतीका दूतिका इतिशब्दरत्नावली
(यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् २८० ।“दयितप्रहितां दूतीमालम्ब्य करेण तमसिगच्छन्ती ।स्वेदच्युतमृगनाभिर्दूराद्गौराङ्गि ! दृश्यासि
”)दौत्यव्यापारपारङ्गमा तस्याः संघट्टनविरह-निवेदनादीनि कर्म्माणि इति रसमञ्जरी
(तद्भेदगुणा यथा, साहित्यदर्पणे १२६-१२७ ।“दूत्यः सखी नटी दासी धात्रेयी प्रतिवेशिनी ।बाला प्रव्रजिता कारूः शिल्पिन्याद्याः स्वयंतथा
कलाकौशलमुत्साहो भक्तिश्चित्तज्ञता स्मृतिः ।माधुर्य्यं नर्म्मविज्ञानं वाग्मिता चेति तद्गुणाः ।एता अपि यथौचित्यादुत्तमाधममध्यमाः
”)
Grassman
German
dūtī́, f., Botin (fem. des vorigen).
-ī́s [N. s.] índrasya {934, 2}—_{934, 4} (ahám, sarámā).
-iā́m [L.] sū́riasya {499, 3}.