दुर्लभ (durlabha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 दुर्लभ mfn.
   (-भः-भा-भं)
	 1. Difficult of attainment.
	 2. Excellent,  eminent.
3. Dear,  beloved.
	 m.
  (-भः) A plant,  (a sort of Hedysarum:) see

Capeller Eng

English

 दुर्लभ a.
  difficult to be obtained or seen
 rare, 
precious dear
 difficult i.g.
   (w.  infin. ).

Yates

English

 दु-र्लभ (भः-भा-भं)
a. Difficult of at-
tainment,  dear.
m.
  A plant (He-
dysarum).
f.
  Prickly nightshade.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	 difficulttoattain
समुदानय 	-	  samudAnaya 	-	 m.
  	-	 attain
अच्छागम् 	-	  acchAgam 	-	 verb 	-	 attain
अच्छाचरति 	-	  acchAcarati 	-	 verb 	-	 attain
निगच्छति 	-	  nigacchati 	-	 verb 	-	 attain
प्रपद्यते  { प्रपद् } 	-	  prapadyate  { prapad } 	-	 verb 	-	 attain
प्रविशति / -ते  { प्रविश् } 	-	  pravizati / -te  { praviz } 	-	 verb 	-	 attain
अनुभवति  { अनुभू } 	-	  anubhavati  { anubhU } 	-	 verb 	-	 attain
अभिसंश्रयति  { अभिसंश्रि } 	-	  abhisaMzrayati  { abhisaMzri } 	-	 verb 	-	 attain
अभ्यासिदति  { अभ्यासद् } 	-	  abhyAsidati  { abhyAsad } 	-	 verb 	-	 attain
आगच्छति  { आगम् } 	-	  Agacchati  { Agam } 	-	 verb 	-	 attain
आपद्यते  { आपद् } 	-	  Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	 attain
आरोहति  { आरुह् } 	-	  Arohati  { Aruh } 	-	 verb 	-	 attain
उदाप्नोति  { उदाप् } 	-	  udApnoti  { udAp } 	-	 verb 	-	 attain
उदश्नोति  { उदश् } 	-	  udaznoti  { udaz } 	-	 verb 	-	 attain
उपगच्छति  { उपगम् } 	-	  upagacchati  { upagam } 	-	 verb 	-	 attain
उपवेति  { उपवी } 	-	  upaveti  { upavI } 	-	 verb 	-	 attain
एषते  { एष् } 	-	  eSate  { eS } 	-	 verb 	-	 attain
एषति  { एष् } 	-	  eSati  { eS } 	-	 verb 	-	 attain
नक्षति  { नक्ष् } 	-	  nakSati  { nakS } 	-	 verb 	-	 attain

दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	 difficulttoattain
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  extraordinary
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  hard
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  dear
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  hard to be
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  difficult to be obtained or found
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  rare
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  eminent
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  scarce
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 adj.
  	-	  beloved
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 m.
  	-	  mango-smelling ginger  [ Curcuma Amhaldi -  Bot. ]
दुर्लभ 	-	 durlabha 	-	 m.
  	-	  type of fragrant ginger  [ Zerumbet - Bot. ]

Wilson

English

 दुर्ल्लभ
mfn.
   (-भः-भा-भं)
1 Difficult of attainment.
2 Excellent,  eminent.
3 Dear,  beloved.
m.
  (-भः) A plant,  (a sort of Hedysarum:) see
दुरालभा.
f.
  (-भा) A prickly nightshade.
E.
  दुर् difficult,  लभ to gain,  affix खल्,  but without any nasal.

Monier Williams Cologne

English

 दुर्—लभ mfn.
   d° to be obtained or found,  hard,  scarce,  rare (comp.  -तर),  Mn.
  
 MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 hard to be (with inf.
   MBh.
   iii,  1728)

 extraordinary,  eminent,  L.
 

 dear,  beloved (also -क),  Kāraṇḍ.
 

 दुर्—लभ m.
  Curcuma Amhaldi or Zerumbet,  L.
 

 N.
  of a man,  Cat.
 

Macdonell

English

 दुर्लभ dur-labha,  a.
  hard to obtain
 — find 🞄or meet with,  rare
 dear: -ka,  a.
  dear,  -tā,  🞄f. ,  -tva,  n.
  rarity,  -vardhana,  m.
  N. of a king 🞄of Cashmere: -svāmin,  m.
  N. of a temple 🞄built by Durlabharvardhana. 

Benfey

English

 दुर्लभ दुर्लभ,  i. e. दुस्-लभ् + अ, 
adj.
 ,  f.
  भा।
 1. Hard to be attained, 
Man.  4,  137.
 2. Hard to be found, 
7,  22.
 3. Difficult to be saved,  Rām. 
3,  25,  28.
 4. Difficult,  MBh. 3,  1728.
 --
 Comp.
 
सु-,  adj.
  very difficult to be
attained,  Rām.  3,  53,  46.

Hindi

ungettable

Apte Hindi

Hindi

दुर्लभ
वि* दुर्- लभ -
"जिसको प्राप्त करना कठिन हो,   दुष्प्राप्य,   दुस्साध्य"

दुर्लभ
वि* दुर्- लभ -
"जिसका ढूँढना कठिन हो,   जिसका मिलना दुष्कर हो,   विरल"

दुर्लभ
वि* दुर्- लभ -
"सर्वोत्तम,   श्रेष्ठ,   प्रमुख"

दुर्लभ
वि* दुर्- लभ -
"प्रिय,   प्यारा"

दुर्लभ
वि* दुर्- लभ -
मूल्यवान्

Shabdartha Kaustubha

Kannada

दुर्लभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > दुर् + डुलभष् (प्राप्तौ) - "खल्" (३-३-१२६)
व्युत्पत्तिः - > दुःखेन लभ्यते
प्रयोगाः - > "दुर्लभो दुर्गमो दुर्गः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "अजितेन्द्रियदुष्प्राप्यो दुर्लभः स च कथ्यते" - निरुक्तिः ।
दुर्लभ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಚೋರ
दुर्लभ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಂದಲು ಅಶಕ್ಯವಾದ /ಪಡೆಯಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "दुर्लभः प्रियो मे भव हृदय निराशम्" । "हितं मनोहारि च दुर्लभं वचः" ।
उल्लेखाः - > माल० २-४,  किरा० १-४
दुर्लभ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತಮವಾದ /ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ
प्रयोगाः - > "सर्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा । हरिद्वारे प्रयागे च गङ्गा सागरसङ्गमे ॥"
उल्लेखाः - > कूर्मपु०
दुर्लभ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಿಯವಾದ /ಇಷ್ಟವಾದ

L R Vaidya

English

 dur-laBa {% a. %} 1. difficult to be obtained or accomplished,  R.i.67,  K.S.iv.40,  v.46
difficult to be met with,  scarce,  rare
excellent,  eminent
dear,  beloved,  costly.

Bopp

Latin

 दुर्लभ (e दुस् et लभ a r. लभ् s. अ) difficilis ad adipiscen-
dum (v. gr. 645. s. अ). IN. 1. 15. BH. 6. 42.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 दुर्लभ father of Gaṇa (Aśvāyurveda). W. p. 291.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Durlabha (EI 23),  an official designation of uncertain
import.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 दुर्लभ °N. eines Königs,  Prabandh. 49,  10. 7 v.u.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  विरल,  दुर्लभ,  दुष्कर
adjective
 
अल्पप्रमाणेन वर्तमानः।
 "बापूसदृशः जनाः विरलाः सन्ति।"

Synonyms:
  दुर्लभ,  अलभ्य,  दुष्प्राप्य,  अप्राप्य
adjective
 
यः सहजतया न लभ्यते।
 "अधुना नगरेषु शुद्धः वायुः दुर्लभः जातः।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rnyed dka'
दुर्लभ

dka' ba
१) कृच्छ्र २) दुःख ३) दुर्° / दुस्° ४) दुर्लभ ५) दुष्कर् ६) दुष्कृत

rnyed dka' ba
दुर्लभ

dkon
१) दुर्लभ २) दुर्°

dkon pa
१) अतिदुर्लभ २) कटु (?) ३) दुर्लभ ४)

Mahabharata

English

Durlabha = Vishṇu (1000 names).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 दुर्लभः,  त्रि,  (दुर्दुःखेन लभ्यते इति । दुर् + लभ +“ईषद्दुःसुष्विति ।” ३ । ३ । १२६ । इति खल् ।)दुष्प्रापः । इति मेदिनी । भे,  १६ ॥
 यथा,  --“दुर्लभं प्राकृतं वाक्यं दुर्लभः क्षेमकृत् सुतः ।दुर्लभा सदृशी भार्य्या दुर्लभः स्वजनः प्रियः ॥
”इति चाणक्ये । ५४ ॥
अतिप्रशस्तः । इति शब्दरत्नावली ॥
“सर्व्वत्र सुलभा गङ्गा त्रिषु स्थानेषु दुर्लभा ।हरिद्वारे प्रयागे च गङ्गासागरसङ्गमे ॥
”इति कूर्म्मपुराणम् ॥
प्रियः । इति हेमचन्द्रः ॥

 दुर्लभः,  पुं,
   (दुर् + लभ + खल् ।) कच्चुरः । इतिमेदिनी । भे,  १६ ॥
 कर्च्चूरः । इति राजनिर्घण्टः ॥
(विष्णुः । यथा,  महाभारते । १३ । १४९ । ९६ ।“दुर्ल्लभो दुर्गमो दुर्गो दुरावासो दुरारिहा ॥
”“दुर्ल्लभतया दुर्ल्लभः ।‘जन्मान्तरसहस्रेषु तपोदानसमाधिभिः ।नराणां क्षीणपापानां कृष्णभक्तिः प्रजायते ।’इति वचनात् भक्त्या लभ्य इति भगवद्बचनाच्च ।”इति तत्र शाङ्करभाष्यम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 दुर्लभ त्रि०
  दुःखेन लभ्यते दुर् + लभ--कर्मणि खल् । १ लब्धुम-शक्ये कृच्छ्रेण लभ्ये २ दुष्प्राप्ये मेदि० ३ अतिप्रशस्तेशब्दर० ४ प्रिये हेमच० । “नरत्वं दुर्लभं लोके विद्या तत्रसुदुर्लभा” सा० द० “अप्रियस्य च पय्यस्य वक्त्रा श्रीताच दुर्लभः” रामा० “दुर्लभं प्राकृतं वाक्यं दुर्लभः क्षेम-कृत् सुतः । दुर्लमा सदृशी भार्या दुर्लभः स्वजनःप्रियः” चाणक्य० ५ कच्चूरे पु०
  मेदि० ६ कर्चूरे पु०
 राजनि० ७ दुरालमायां ८ श्वेतकण्टकार्याञ्च स्त्री रा-जनि० । ९ विष्णौ पु०
  “दुर्लभो दुर्जयो दुर्गः”विष्णुसं० । “दुर्लभया भक्त्या लभ्यत इति दुर्लभः“जन्मान्तरसहस्रेषु तपोध्यानसमाधिभिः । नराणांक्षीणपापानां कृष्णे भक्तिः प्रजायतेः” इति व्यास-वचनात् “भक्त्या लभ्यस्त्वनन्ययेति” भगद्वचनात् भा० “आ-मृत्योः श्रियमन्विच्छेन्नैनां मन्येत दुर्लभाम्” मनुः ।“मत्परं दुर्लभं मत्वा नूनमावर्जितं मया” रघुः “कुसु-मायुधपत्नि! दुर्लभस्तव भर्त्ता न चिराद् भविष्यति”कुमा० ।

Capeller

German

 दुर्लभ schwer zu erlangen,  selten,  teuer
mit Infin.  schwer zu. Abstr.
°ता f.
 , 
°त्व n.
 

Burnouf

French

 दुर्लभ दुर्लभ a. difficile à obtenir,  à atteindre.
Au fig. bien-aimé
 ami. -- S. m.
  esp. de sainfoin. 

Stchoupak

French

 दुर्-लभ-
 (°लाभ-) a. difficile à obtenir,  inaccessible 
difficile à trouver,  rare,  extraordinaire 
 avec inf.  difficile à 
-तर- compar. très difficile à obtenir 
 -ई-भू- devenir
inaccessible.
°दर्शन- a. inaccessible à la vue,  invisible.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.