| YouTube Channel

दुर्मति (durmati)

 
शब्दसागरः
English
दुर्मति
mfn.
(-तिः-तिः-ति) Silly, ignorant, simple, a blockhead.
E.
दुर्,
and मति mind.
Capeller Eng
English
1 दुर्मति॑
f.
ill-will or false opinion.
2 दुर्मति
a.
foolish or wicked.
Yates
English
दु-र्म्मति (तिः-तिः-ति)
a. Foolish.
Spoken Sanskrit
English
दुर्मति - durmati -
f.
- false opinion or notions
विरुद्धमतिकारिन् - viruddhamatikArin -
adj.
- suggesting contradictory notions
वासनामय - vAsanAmaya -
adj.
- consisting in notions or ideas or in impressions of
विरुद्धमतिकारिता - viruddhamatikAritA -
f.
- figure of speech which suggests contradictory notions
बुद्धि - buddhi -
f.
- power of forming and retaining conceptions and general notions
दुर्मति durmati
adj.
ignorant
दुर्मति durmati
adj.
silly
दुर्मति durmati
adj.
weak-minded
दुर्मति durmati
f.
hatred
दुर्मति durmati
f.
envy
दुर्मति durmati
f.
false opinion or notions
दुर्मति durmati
f.
bad disposition of mind [ envy , hatred, etc. ]
दुर्मति durmati
m.
blockhead
दुर्मति durmati
m.
fool
दुर्मति durmati
f.
hatred
द्विषता dviSatA
f.
hatred
विद्वेषिता vidveSitA
f.
hatred
विद्विष्टता vidviSTatA
f.
hatred
विरोधिता virodhitA
f.
hatred
विद्वेष vidveSa
m.
hatred
द्वेष dveSa
m.
hatred
प्रद्वेष pradveSa
m.
hatred
हेड heDa
m.
hatred
अनुशय anuzaya
m.
hatred
द्विषत्व dviSatva
n.
hatred
प्रद्वेषण pradveSaNa
n.
hatred
वैकृत vaikRta
n.
hatred
साहस sAhasa
n.
hatred
कार्यप्रद्वेष kAryapradveSa
m.
hatred of work
स्वभावद्वेष svabhAvadveSa
m.
natural hatred
रागद्वेष rAgadveSa
m.
love and hatred
द्वेषपरिमुक्ता dveSaparimuktA
f.
free from hatred
अतिथिद्वेष atithidveSa
m.
hatred of guests
अच्युतरुष् acyutaruS
f.
inveterate hatred
बद्धद्वेष baddhadveSa
adj.
entertaining hatred
द्रुह्यति { द्रुह् } druhyati { druh } verb bear malice or hatred
दीर्घद्वेषिन् dIrghadveSin
adj.
cherishing long hatred
द्वेषण dveSaNa
n.
dislike or hatred against
विद्वेषण vidveSaNa
n.
exciting hatred or enmity
प्रद्वेष्टि { प्रद्विष् } pradveSTi { pradviS } verb show one's hatred against
प्रद्विष्टे { प्रद्विष् } pradviSTe { pradviS } verb show one's hatred against
बद्धानुशय baddhAnuzaya
adj.
conceiving an intense hatred
उद्योधति { उद्युध् } udyodhati { udyudh } verb show enmity or hatred against
विषहृदय viSahRdaya
adj.
cherishing hatred or hostility
विद्वेषण vidveSaNa
n.
magical act performed to excite hatred
ब्रह्मद्वेष brahmadveSa
m.
hatred of sacred knowledge or of Brahmans
विद्वेष vidveSa
m.
magical act or formula used for exciting hatred or enmity
दुर्मति durmati
f.
false opinion or notions
विरुद्धमतिकारिन् viruddhamatikArin
adj.
suggesting contradictory notions
वासनामय vAsanAmaya
adj.
consisting in notions or ideas or in impressions of
विरुद्धमतिकारिता viruddhamatikAritA
f.
figure of speech which suggests contradictory notions
बुद्धि buddhi
f.
power of forming and retaining conceptions and general notions
Wilson
English
दुर्म्मति
mfn.
(-तिः-तिः-ति) Silly, ignorant, simple, a blockhead.
E.
दुर्, and मति mind.
Monier Williams Cologne
English
दुर्—मति॑
f.
bad disposition of mind, envy, hatred,
RV.
VS.
AV.
false opinion or notions,
Cāṇ.
दुर्—मति॑
mfn.
weak-minded, silly, ignorant (rarely ‘malicious’, ‘wicked’)
दुर्—मति॑
m.
fool, blockhead (rarely ‘scoundrel’, ‘villain’),
Mn.
MBh.
&c.
N.
of the 55th year of the cycle of Jupiter (lasting 60 years),
Var.
Sūryas.
of a demon,
Lalit.
of a blockhead, Bharat.
Macdonell
English
दुर्मति dur-mati,
a.
foolish
ill-disposed 🞄(rare)
m.
fool
miscreant
1. -mada,
m.
false 🞄pride, overweening self-conceit
2. -máda,
a.
🞄intoxicated
extravagant, wild, mad
madly 🞄devoted to (—°)
-manas,
n.
wrong-mindedness, 🞄delusion
a.
dispirited, dejected, sad: 🞄-tā,
f.
-ness.
Apte Hindi
Hindi
दुर्मति
वि* दुर्- मति -
"मूर्ख, दुर्बुद्धि, बेवकूफ, अज्ञानी"
दुर्मति
वि* दुर्- मति -
"दुष्ट, खोटे हृदय का"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दुर्मति
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಒಬ್ಬ ಮಗ
दुर्मति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಟ್ಟ ಬುದ್ಧಿ /ಮೂರ್ಖತನ
व्युत्पत्तिः - > दुष्टा मतिः
दुर्मति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೬೦ ಸಂವತ್ಸರಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ನೆಯ ಸಂವತ್ಸರ
प्रयोगाः - > "दुर्भिक्षं मध्यमं प्रोक्तं व्यवहारो वर्तते भवेद्वै मध्यमा वृष्टिः दुर्मतौ समुपस्थिते ॥"
दुर्मति
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ /ಮೂರ್ಖ
व्युत्पत्तिः - > दुष्टा मतिर्यस्य
L R Vaidya
English
dur-mati {% a. %} 1. silly, ignorant
2. wicked, evil-minded, M.xi.30.
Bopp
Latin
दुर्मति (BAH. e दुस् et मति f.) pravam intelligentiam ha-
bens, stultus. H. 1. 46. 3. 17.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Durmati,
(1) n. of a king: Mv 〔ii.485.8〕
(2) n. of a son of Māra, unfavorable to the Bodhisattva: LV 〔309.3〕
(3) f., n. of a queen: Av 〔i.178.9 ff.〕
Lanman
English
dur-matí, f. ill-will.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
दुर्मति स्त्री दुष्टा मतिः विवेकोत्पत्तिप्रतिबन्धकपापेन म-लिनबुद्धौ “निषीदन्नो अपदुर्मतिं जहि” यजु० ११ ।४७ “देवीरपां मतिं दुर्मतिं बाधमानाः” १७ ५४दुःस्थिता मतिर्यस्य प्रा० ब० तद्युक्ते
त्रि०
“न साम्परायिकं तस्य दुर्मतेर्विद्यते फलम्” मनुः दुःस्था मति-रत्र प्रा० त० षष्टिवर्षमध्ये वत्सरभेदे “दुर्भिक्षं मध्यमंप्रोक्तं व्यवहारो वर्त्तते भवेद्वै मध्यमा वृष्टि-र्दुर्मतौ ५५ समुपस्थिते” ज्योति० त० भवि०
पु०
Grassman
German
dur-matí, f., Misgunst, Uebelwollen
oft persönlich gefasst: der Bösgesinnte ({676, 15}
{866, 13}
{1008, 1}—_{1008, 3}
{688, 9}
{782, 5}
{129, 6}. _{129, 8}. _{129, 11}
{666, 19}). Dazu die Gen. tveṣásya, mártasya, devā́nām.
-ís {131, 7}
{224, 14}
{249, 6}
{572, 9}
{676, 15}
{960, 5}.
-ím {129, 6}
{307, 6}
{638, 10}
{866, 13}
{1001, 2}
{1008, 1}—_{1008, 3}.
-aú mā́ nas mātā́ pṛthivī́ dhāt {396, 16}
{397, 15}.
-áyas {517, 22}.
-ī́s [A. p.] {688, 9}
{782, 5}.
-īnáam parivargé, dárīman {129, 8}
avayā́tā́ {129, 11}
prabhaṅ gám {666, 19}.
Burnouf
French
दुर्मति दुर्मति a. ignorant, mal-appris
qui comprend
difficilement.
Stchoupak
French
दुर्-मति-
a. malveillant, méchant
faible d'esprit, stupide, ignorant
m.
imbécile, scélérat,
vaurien
f.
mauvaise disposition,
antipathie, haine.