| YouTube Channel

दीपिका (dIpikA)

 
Spoken Sanskrit
English
दीपिका - dIpikA -
f.
 - light
दीपिका - dIpikA -
f.
 - torch
दीपिका - dIpikA -
f.
 - illustrator or illustration at the end of titles of books and also alone
दीपिका - dIpikA -
f.
 - Bishop's weed or the root of Calmus [ Ptychotis Ajowan or Acorus calamus - Bot. ]
दीपिका - dIpikA -
f.
 - lamp
दीपिका - dIpikA -
f.
 - lantern
दीपिका - dIpikA -
f.
 - moonlight
दीपिका - dIpikA -
f.
दीपिका - dIpikA -
f.
 - torch
बहिः अन्धकारः, करदीपं गृहीत्वा गच्छतु - bahiHandhakAraH, karadIpaMgRhItvAgacchatu -
sent.
 - Itisdarkoutside, takethetorchwithyou.
उल्का - ulkA -
f.
 - torch
झिङ्गिनी - jhiGginI -
f.
 - torch
करदीप - karadIpa -
m.
 - torch
कण्ठनीलक - kaNThanIlaka -
m.
 - torch
केतु - ketu -
m.
 - torch
ज्वाल - jvAla -
m.
 - torch
तृणोल्का - tRNolkA -
f.
 - torch of hay
सङ्किल - saGkila -
m.
 - burning torch
उल्काधारिन् - ulkAdhArin -
adj.
 - a torch-bearer
धर्मोल्का - dharmolkA -
f.
 - torch of the law
दीपालोक - dIpAloka -
m.
 - burning lamp or torch
पञ्चेध्मीय - paJcedhmIya -
n.
 - nocturnal rite in which 5 torches are used
आकाशदीप - AkAzadIpa -
m.
 - lamp or torch lighted in honour of LakSmI or ViSNu and elevated on a pole in the air at the Divali festival
दीपिका dIpikA
f.
 lantern
नेयदीप neyadIpa m lantern
दीप dIpa
m.
 lantern
दीपवृक्ष dIpavRkSa
m.
 lantern
प्रदीप pradIpa
m.
 lantern
विदीपक vidIpaka
m.
 lantern
हस्तदीप hastadIpa
m.
 hand lantern
आकाशदीप AkAzadIpa
m.
 any lantern on a pole
दीपिका dIpikA
f.
 Bishop's weed or the root of Calmus [ Ptychotis Ajowan or Acorus calamus - Bot. ]
Apte
English
दीपिका [dīpikā], 1 A light, torch
आसन्नोषधयो नेतुर्नक्तमस्नेहदीपिका,
R.*
 4.75
9.7.
(At the end of
comp.
 ) Illustrator. elucidator as in तर्कदीपिका.
Moonlight.
N.
 of a Rāgiṇī.
N.
 of some plants (Mar. वेखंड, मेथी, ओंवा).
Comp.
 -तैलम् the oil of ptychotis Ajowan (Mar. ओंव्याचें तेल).-धारिणी a female lamp-carrier
K.
Apte 1890
English
दीपिका 1 A light, torch
R. 4. 75, 9. 70.
2 (At the end of comp.) Illustrator, elucidator, as in तर्कदीपिका.
3 Moonlight.
Monier Williams Cologne
English
दीपिका a
f.
 a light, lamp, lantern,
Hariv.
Kāv.
&c.
moonlight,
W.
‘illustrator’ or ‘illustration’ at the end of titles of books (cf. कुल-, गूढार्थ-, त्रैलोक्य-) and also alone,
N.
 of works. (See below)
Ptychotis Ajowan or the root of Calamus,
L.
(in music)
N.
 of a Rāgiṇī
दीपिका b
f.
 of दीपक, q.v.
Macdonell
English
दीपिका dīp-ikā,
f.
 lamp
often —° in titles 🞄of books: -dhāriṇī,
f.
 female lamp-bearer.
Apte Hindi
Hindi
दीपिका
स्त्री*
 - "दीप् + णिच् + ण्वुल् + टाप्, इत्वम्"
"प्रकाश, मशाल"
दीपिका
स्त्री*
 - "दीप् + णिच् + ण्वुल् + टाप्, इत्वम्"
"सचित्र वर्णन करने वाला, स्पष्टकर्ता
तर्कदीपिका"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
दीपिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಣ್ಣ ದೀಪ
निष्पत्तिः - > स्वार्थे "कः" स्त्रियां "टाप्" ।
प्रयोगाः - > "दीपिकाचपलया तमोघने"
उल्लेखाः - > नैष० १८-९२
L R Vaidya
English
dIpaka {% (I) a. (f. पिका) %} 1. Kindling
2. illuminating, illustrating
3. exciting, stimulating, e.g. पाचनदीपक.
dIpikA {% f. %} A light, a torch, R.iv.45, ix.70.
Bopp
Latin
दीपिका f. (Fem. praec. mutato penult. अ in इ) lucerna.
UR. 37. 8. 11. RAGH. 4. 75.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
दीपिका dh. See Kālanirṇayadīpikā, Śrāddhadīpikā,
Smṛtidīpikā. Quoted by Raghunandana, in Nirṇaya-
sindhu, Saṃskārakaustubha, Smṛtyarthasāgara, in
Utsargamayūkha and Śuddhimayūkha.
दीपिका Laghujātakaṭīkā by Mādhavācārya. Oudh VII, 4.
दीपिका jy. by Śrīnivāsa. Sūcīpattra 17.
C. by Rāghavācārya. Ibid.
Kridanta Forms
Sanskrit
दीप् (दी꣡पीँ॒ दीप्तौ - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = दीपनम्
अनीयर् = दीपनीयः - दीपनीया
ण्वुल् = दीपकः - दीपिका
तुमुँन् = दीपितुम्
तव्य = दीपितव्यः - दीपितव्या
तृच् = दीपिता - दीपित्री
क्त्वा = दीपित्वा
ल्यप् = प्रदीप्य
क्तवतुँ = दीप्तवान् - दीप्तवती
क्त = दीप्तः - दीप्ता
शानच् = दीप्यमानः - दीप्यमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दीपः, प्रकाशः, दीपिका
noun
विद्युत्प्रवाहेन प्रकाशितम् उपकरणम्।
"कृपया अनुपस्थितौ दीपस्य वियुतनं कृत्वा कक्षात् निर्गच्छतु।"
Synonyms:
 दीपिका
noun
एका रागिणी।
"दीपिका हिण्डोलस्य पत्नी अस्ति इति मन्यते।"
Synonyms:
 शतावरी, शतमूली, बहुसुता, अभीरुः, इन्दीवरी, वरी, ऋष्यप्रोक्ता, भीरुपत्री, नारायणी, अहेरुः, रङ्गिणी, शटी, द्वीपिशत्रुः, ऋष्यगता, शतपदी, पीवरी, धीवरी, वृष्या, दिव्या, दीपिका, दरकण्ठिका, सूक्ष्मपत्रा, सुपत्रा, बहुमूला, शताह्वया, खाटुरसा, शताह्वा, लघुपर्णिका, आत्मगुप्ता, जटा, मूला, शतवीर्या, महौषधी, मधुरा, शतमूला, केशिका, शतपत्रिका, विश्वस्था, वैणवी, पार्ष्णी, वासुदेवप्रियङ्करी, दुर्मन्या, तैलवल्ली, ऋष्यप्रोक्ता
noun
क्षुपकवत् वल्लीविशेषः।
"शतावर्याः मूलं बीजं च औषधनिर्माणाय उपयुज्यते।"
Synonyms:
 करदीपः, दीपयष्टिः, दीपिका
noun
करे धारणयोग्यः दीपविशेषः, यः विद्युत्पेटिकायाः ऊर्जया प्रकाश्यते।
"भोः, बहिः अन्धकारः अस्ति। करदीपं गृहीत्वा एव गच्छतु।"
Synonyms:
 दीपः, प्रदीपः, दीपकः, दीपिका, वर्ती, वर्तिः, शिखावान्, शिखी, कज्जलध्वजः, दशाकर्षः, दशेन्धनम्, दोषास्यः, स्नेहाशः, स्नेहप्रियः
noun
मृद्धात्वादिभिः विनिर्मितं भाजनं यस्मिन् तैलदिषु वर्तिः निधाय प्रकाशार्थे प्रज्ज्वल्यते।
"सन्ध्यासमये ग्रामे दीपाः प्रज्वलन्ति।"
Tamil
Tamil
தீ3பிகா : பிரகாசம், தீவட்டி, விருத்தி உரை நூல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
दीपिका,
स्त्री,
 (दीपयति प्रकाशयति ग्रहादी-निति । दीप + णिच् + ण्वुल् । टापि अतइत्वम् ।) महिन्तापनीयश्रीनिवासकृतज्योति-र्ग्रन्थविशेषः । यथा, अस्तं गतवति मिहिरेऽति-मलिनदोषाकुले च गोविभवे । उद्वाहादिषुशुद्धिग्रहणार्थं दीपिका क्रियते ॥
एतद्भिन्ना भुवन-चण्डजातकशुद्ध्यादिदीपिकाः सन्ति ॥
रागिणी-विशेषः । सा हिण्डोलरागस्य पत्नी । अस्याध्यानं यथा, --“प्रदोषकाले गृहसम्प्रविष्टाप्रदीपहस्तारुणगात्रवस्त्रा ।सीमन्तसिन्दूरविराजमानासुरक्तमाल्या किल दीपिकेयम् ॥
”तस्या गानकालः सायाह्नः । इति सङ्गीत-दामोदरः ॥
(प्रदीपः । यथा, रघुः । ९ । ७० ।“स ललितकुसुमप्रवालशय्यांज्वलितमहौषधिदीपिकासनाथाम् ॥
”)प्रकाशिकायाम्, त्रि ॥
Burnouf
French
दीपिका दीपिका
f.
 (sfx. इक) lampe, flambeau, torche.
Clair-de-lune.