दीक्षितः (dIkSitaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiदीक्षितः
- -
दीक्षा-कार्य में व्यस्त पुरोहित
दीक्षितः
- -
शिष्य
दीक्षितः
- -
वह पुरुष जिसने या जिसके पूर्व- पुरुषों ने ज्योतिष्टोम जैसे बृहद् यज्ञों का अनुष्ठान किया हो
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritदीक्षितः, त्रि, (दीक्ष + कर्त्तरि क्तः । यद्बा, दीक्षासञ्जाता अस्येति । तारकादित्वात् इतच् ।)सोमपानविशिष्टयागकर्त्ता । यथा । स सोम-वति दीक्षितः । इत्यमरः । २ । ७ । ८ ॥
“स व्रतीसोमपानवति अध्वरे यजमानः सन् दीक्षितउच्यते । अन्यत्राप्युपचारात् । दीक्ष मौण्ड्ये-ज्योपनयनव्रतादेशेषु क्तः दीक्षाशब्दादितो वा ।”इति तट्टीकायां भरतः ॥
* ॥
गुरुमुखाद्-गृहीतमन्त्रः । यथा, --“अदीक्षिता ये कुर्व्वन्ति जपपूजादिकाः क्रियाः ।न भवन्ति प्रिये ! तेषां शिलायामुप्तबीजवत् ॥
देवि ! दीक्षाविहीनस्य न सिद्धिर्न च सद्गतिः ।तस्मात् सर्व्वप्रयत्नेन गुरुणा दीक्षितो भवेत् ॥
अदीक्षितोऽपि मरणे रौरवं नरकं व्रजेत् ॥
”इति तन्त्रसारः ॥
* ॥
काम्पिल्लनगरस्थयज्ञदत्तनामकव्राह्मणः । यथा, “आसीत् काम्पिल्लनगरे सोमयाजिकुलोद्भवः ।दीक्षितो यज्ञदत्ताख्यो यज्ञविद्याविशारदाः ॥
वेदवेदाङ्गवेदार्थवेदोक्ताचारचञ्चुरः ।राजमान्यो बहुघनो वदान्यः कीर्त्तिभाजनः ॥
अग्निशुश्रूषणरतो वेदाध्वयनतत्परः ॥
”इति स्कान्दे काशीखण्डे गन्धवत्यलकावर्णनंनाम १३ अध्यायः ॥
* ॥
(स्वीकृतदीक्षः । यथा, महाभारते । २ । ७३ । १ ।“ततः पराजिताः पार्था वनवासाय दीक्षिताः ।अजिनान्युत्तरीयाणि जगृहुश्च यथाक्रमम् ॥
”)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.