| YouTube Channel

दिह् (dih)

 
Capeller Eng
English
दिह् दे॑ग्धि
pp.
दिग्ध॑ (q.v. ) anoint, smear. —अभि
wreath, also =
S.
अव, परि, प्र =
S.
सम् the same
M.
P.
be
doubtful or dubious
P.
also be confounded with (instr. ).
C.
confound,
perplex,
M.
be uncertain. Cf. आदिग्ध, उपदिग्ध, नि॑दिग्ध,
संदिग्ध.
Yates
English
दिह् (ल-ङ, औ) दिग्धे 2.
d. To in-
crease, accumulate
to smear.
Apte
English
दिह् [dih], 2
U.
(देग्धि, दिग्धे, दिग्ध
desid.
दिधिक्षति)
To anoint, smear, plaster, spread over
चन्दनोशीरमृणाल- दिग्धः BK.* 3.21, अदिहंश्चन्दनैः शुभैः 17.54.
To soil, defile, pollute
अस्रदिग्धं पदम्
R.*
16.15.
To increase, augment.
दिह् [dih],
f.
Anointing, smearing.
Pollution, soiling.
Apte 1890
English
दिह् {c2c} U. (देग्धि, दिग्धे, दिग्ध
desid. दिधिक्षति) 1 To anoint, smear, plaster spread over
Bk. 3. 21, 17. 54.
2 To soil, defile, pollute
R. 16. 15.
3 To increase, augment.
दिह् f. 1 Anointing, smearing.
2 Pollution, soiling.
Monier Williams Cologne
English
1. दिह्
cl.
2. Ā.
P.
देग्धि, दिग्धे,
Dhātup.
xxiv, 5 (Subj. -दे॑हत्,
RV.
vii, 50, 2
pf. दिदेह, दिदिहे,
MBh.
fut. धेक्ष्यति, देग्धा,
Siddh.
aor.
अधिक्षत्, °त, 3.
pl.
°षुर्,
JaimBr.
अदिग्द्क,
Pāṇ.
vii, 3, 73)
to anoint, smear, plaster,
ŚBr.
KātyŚr.
Mn.
MBh.
R.
&c.
increase, accumulate,
L.
:
Caus.
देहयति, °ते,
MBh.
&c.
aor.
अदीदिहत्:
Desid.
दिधिक्षति, °ते
धीक्षते (ŚBr. ), to wish to anoint one's self:
Intens.
देदिह्यते, देदेग्धि.
दिह् [Fr. orig. धिघ्
cf.
θιγγάνω, ἔ-θιγ-ον, τεῖχος, τοῖχος
Lat.
fingo, figulus, figura
Goth.
deigan, gadigis
O.E. dāh
Eng.
dough
Germ.
Teig.]
2. दिह् See सु-.
Monier Williams 1872
English
दिह् 1. दिह्, cl. 2. P. A. देग्धि, दिग्धे,
दिदेह, दिदिहे, धेक्ष्यति, -ते, अधिक्-
षत्, अधिक्षत, अदिग्ध, देग्धुम्, to anoint,
smear, plaster, spread over
to soil
pollute, defile
to increase, augment, accumulate: Caus. देहयति,
यितुम्, Aor. अदीदिहत्: Desid. दिधिक्षति, -ते,
Ved. धीक्षते, to wish to anoint or to anoint one's
self: Intens. देदिह्यते, देदेग्धि: [cf. Gr. τείχος,
τοῖχος, θιγγάνω
Lat. tingere, probably fingere,
figulus
Goth. deigan, ga-dikis, daigs
Angl.
Sax. díc, deag, tigel, tigul
Old Germ. ziagal,
zehom = Caus. देहयामि।]
2. दिह्, धिक्, f. smearing, anointing, soiling, pol-
lution.
Macdonell
English
दिह् DIH, Ⅱ. P. dég-dhi, smear, anoint: 🞄pp. digdhá, anointed
smeared
soiled
🞄defiled, by (in. or —°)
poisoned
touched by 🞄(in. ). upa, pp. overlaid with (—°)
pra, 🞄smear, anoint: pp. smeared, stained, or covered 🞄with (in. , —°). sam, smear
cover
ps. be 🞄[Page120-3] 🞄uncertain or dubious
be mistaken for (in. ): 🞄pp. smeared or covered with (in. , —°)
mistaken 🞄for (in. , —°)
indistinct
precarious
🞄uncertain, doubtful, dubious.
Benfey
English
दिह् दिह्, ii. 2, Par., Ātm. To
smear. Ptcple. of the pf. pass. दिग्ध,
1. Smeared, Man. 3, 132.
2. Anointed,
Rām. 3, 42, 39.
m.
A poisoned arrow,
Man. 7, 90
Rām. 2, 114, 33 Gorr. -- With
the prep. आ, आदिग्ध,
1. Smeared,
MBh. 6, 4384.
2. Anointed, 7, 4386. --
With उप उप, उपदिग्ध, Overlaid,
Suśr 2, 376, 11. -- With प्र प्र,
1. To
smear, Bhag. 2, 5.
2. To anoint, Suśr.
1, 42. 19. -- With सम् सम्,
1. To
smear, MBh. 8, 3161.
2. To cover,
Vikr. d. 43. Pass. To be dubious,
Rām. 5, 18, 17. संदिग्ध,
1. Poisoned
(?), Daśak. in Chr. 197, 2.
2. Indis-
tinct, MBh. 1, 6565.
3. Dubious, un-
certain, Pañc. i. d. 196.
4. Despond-
ing, Rām. 1, 66, 25. अ-संदिग्ध + म्,
adv. Undoubtedly, Pañc. 241, 8. निस्
-संदिग्ध,
adj.
Certain, MBh. 13, 3528.
°धम्, adv. Undoubtedly, MBh. 12,
7809. -- Cf. τείχος, τοῖχος
Lat. tingere,
θιγγάνω
Lat. fingo, figulus
O.H.G.
ziagal
A.S. tigel, tigul
Goth. deigaṇ,
ga-dikis, daigs
A.S. díc, deag.
Apte Hindi
Hindi
दिह्
"अदा* उभ*- , , - इच्छा* " - -
"लीपना, सानना, पोतना, बिछाना"
दिह्
"अदा* उभ*- , , - इच्छा* " - -
"मैला करना, भ्रष्ट करना, अपवित्र करना"
L R Vaidya
English
dih {% vt. 2U (pp. दिग्ध
pres. देग्धि, दिग्धे
desid. दिधिक्षति) %} 1. To anoint, to plaster, to smear, Bt.xvii.54
2. to pollute, to soil, R.xvi.15.With सम्-, 1. to doubt, to be uncertain about, संदिग्धसाध्यवा पक्षः T.S.
2. to raise an objection
3. to mistake for, धूपैर्जालविनिःसृतैर्वलभयः संदिग्धपारावताः Vikr.iii., K.S.vi.40.
Bopp
Latin
दिह् 2. P. A. oblinere, polluere. N. 24. 46.: मलदिग्धा-
ङ्गीम्
RAGH. 16. 15.: अस्रदिग्ध. Ungere. BH. 17.
54.: अदिहंश् चन्दनैः शुभ्रैः. (Lat. pol-lingo, mutato d
in l, li-no, li-tum, abjectâ gutturali
fortasse tingo mutatâ
mediâ in tenuem, sicut e. c. sanscrit. दृह् et तृह् idem
valent
germ. vet. zehôm tingo nititur formâ caus. देह-
यामि
ita lith. daźau intingo, coloro. (*)
c. प्र i. q. simpl. BH. 2. 5.: रुधिरप्रदिग्ध.
c. सम्, सन्दिग्ध
1) pollutus. UR. 37. 6.
2) oppressus,
suffocatus, de voce. N. 12. 100.: वाष्पसन्दिग्धया गिरा
22. 24.: वाष्पसन्दिग्धया वाचा
MAH. 1. 6565.: सन्दि-
ग्धाक्षरया गिरा.
3) dubius, incertus (cf. सन्देह). HIT.
116. 1.: सन्धिम् इच्छेत् समेना ऽपि सन्दिग्धो वि-
जयो युधि. -- सन्देहयामि (ut mihi videtur, Denom.
vocis सन्देह dubium) dubium, incertum reddere, con-
fundere. MAH. 1. 5183.: तन् मे सन्देहयद् दिशः. --
ATM. dubitare. R. Schl. II. 65. 15.
(*) Cf. Pott I. p. 282. Ag. Benary Römische Lautlehre
p. 200.
Lanman
English
√dih (dégdhi
didihé
digdhá
-díhya).
—1. stroke, touch lightly
—2. smear
—3. besmear, pollute. [for *dhigh: cf.
ἔθιγον, ‘touched’
Lat. fingo, ‘form, fashion,
esp. with the hand in soft material’
Goth. daigs, ‘moulded mass of clay or
bread-paste’
Old Eng. dāg, Eng. dough.]
+ sam, pass. (be plastered together, be
indistinct, and so) be uncertain, doubtful.
Kridanta Forms
Sanskrit
दिह् (दि॒हँ॑ उपचये - अदादिः - अनिट्)
ल्युट् = देहनम्
अनीयर् = देहनीयः - देहनीया
ण्वुल् = दृंहकः - दृंहिका
तुमुँन् = देग्धुम्
तव्य = देग्धव्यः - देग्धव्या
तृच् = देग्धा - देग्ध्री
क्त्वा = दिग्ध्वा
ल्यप् = प्रदिह्य
क्तवतुँ = दिग्धवान् - दिग्धवती
क्त = दिग्धः - दिग्धा
शतृँ = दिहन् - दिहती
शानच् = दिहानः - दिहाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
दिह्
मूलधातुः:
दिह
धात्वर्थः:
उपचये
गणः:
अदादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
अनिट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
देग्धि-दिग्धे
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. दिह् mit सम् Kaus. auch: täuschend ähnlich darstellen, Kād. 25, 24 (45, 4).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
दिह्
verb
लेपनानुकूलः व्यापारः।
"कृषकः असिद्धस्य गृहस्य भित्तिं मृदा देग्धि।"
Capeller
German
दिह् दे॑ग्धि bestreichen, salben
p.p. दिग्ध॑
(s. auch bes.) bestrichen, gesalbt, besudelt,
berührt (Instr. o. —°). प्र=Simpl. सम्
dass., Med. Pass. zweifelhaft, unsicher
sein
p.p. संदिग्ध= दिग्ध, auch verwechselt
mit (Instr. o. —°), ungewiss,
unsicher, zweifelhaft (act. u. pass.).
Grassman
German
√dih [Cu. 〔145〕], bestreichen, verkitten.
Mit pári, überziehen, bedecken.
sám, beschmieren, beflecken, in samdíh.
Stamm dih, stark déh [s. Part.]:
-éhat [Co.] pári: kulphaú {566, 2}.
Part. dihāná:
-ás vācā́ śalyā́n aśánibhis {913, 4}.
Verbale díh
enthalten in saṃ-díh.
Burnouf
French
*दिह् दिह्। देह्मि [3p. देग्धि] et देहे
[3p. दिग्धे] 2
p. दिदेह, दिदिहे
f2. धेक्ष्यामि,
धेक्ष्ये
a1. अधिक्षम्, अधिक्षि [3p. अदिग्ध]
pp. दिग्ध।
Frotter, oindre: चन्दनैस् de sandal.
Souiller, salir.
Lat.
tingo (?).
Stchoupak
French
दिह्-
देग्धि (दिहन्ति दिग्धे)
{%didihe
adhikṣat
dihyate %}
{%dehayati -te
digdha- °dihya %} -- enduire, oindre, barbouiller
souiller,
polluer.